Zastrzeżenie numeru PESEL

Dziś wchodzi w życie możliwość zastrzeżenia numeru PESEL, chociaż będzie to prawnie skuteczne dopiero od 1 czerwca 2024 r.

Od tej daty banki, firmy pożyczkowe, telekomy i notariusze będą zobowiązani weryfikować przy zawieraniu np. umowy kredytu lub pożyczki, czy numer PESEL jest zastrzeżony.

W przypadku zastrzeżenia numeru PESEL kontrahenta banki nie będą mogły dochodzić od niego żadnych roszczeń.

Zastrzeżenia można dokonać przez aplikację mObywatel (po zalogowaniu można to zrobić praktycznie jednym kliknięciem) lub w dowolnym urzędzie gminy, a także w placówce bankowej oraz na poczcie.

Przepisy wprowadzono w odpowiedzi na rosnącą ilość przestępstw związanych z kradzieżą tożsamości.

Podstawy prawne:
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności,
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości.

Wybory 2023 – liczenie głosów

Liczenie głosów trwa, na razie po podliczeniu danych z ponad połowy obwodów wyniki zarówno partii rządzącej jak i głównej opozycyjnej trochę odjechały od wczorajszych wieczornych exit polls (to zapewne wynik rekordowej frekwencji i niezupełnej szczerości ankietowanych ;-).

Wyniki liczenia na bieżąco można podejrzeć tu (trzeba odświeżyć stronę co kilkanaście minut):

https://wybory.gov.pl/sejmsenat2023/pl/sejm/wynik/pl

PS 18.10.2023. Już wszystko wiadomo (link powyższy). Wydaje się, że w ciągu najbliższych 2-3 miesięcy będą trwały procedury przewidziane w art. 154, a może nawet 155 Konstytucji (trzeba pamiętać, że pierwsze posiedzenie Sejmu Prezydent zwołuje na dzień przypadający w ciągu 30 dni od dnia wyborów – art. 109 ust. 2 Konstytucji).

Art. 154.

1. Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady Ministrów, który proponuje skład Rady Ministrów. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje Prezesa Rady Ministrów wraz z pozostałymi członkami Rady Ministrów w ciągu 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu lub przyjęcia dymisji poprzedniej Rady Ministrów i odbiera przysięgę od członków nowo powołanej Rady Ministrów.

2. Prezes Rady Ministrów, w ciągu 14 dni od dnia powołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej, przedstawia Sejmowi program działania Rady Ministrów z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufania. Wotum zaufania Sejm uchwala bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

3. W razie niepowołania Rady Ministrów w trybie ust. 1 lub nieudzielenia jej wotum zaufania w trybie ust. 2 Sejm w ciągu 14 dni od upływu terminów określonych w ust. 1 lub ust. 2 wybiera Prezesa Rady Ministrów oraz proponowanych przez niego członków Rady Ministrów bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje tak wybraną Radę Ministrów i odbiera przysięgę od jej członków.

Art. 155.

1. W razie niepowołania Rady Ministrów w trybie art. 154 ust. 3 Prezydent Rzeczypospolitej w ciągu 14 dni powołuje Prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek pozostałych członków Rady Ministrów oraz odbiera od nich przysięgę. Sejm w ciągu 14 dni od dnia powołania Rady Ministrów przez Prezydenta Rzeczypospolitej udziela jej wotum zaufania większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

2. W razie nieudzielenia Radzie Ministrów wotum zaufania w trybie określonym w ust. 1, Prezydent Rzeczypospolitej skraca kadencję Sejmu i zarządza wybory.

Poza tym z dniem opublikowania wyników wyborów (czyli 18.10.2023) otworzył się 7-dniowy termin do składania protestów wyborczych do Sądu Najwyższego. Przypuszczać należy, że takie protesty wpłyną w związku z wątpliwościami co do nieprawidłowości pojawiających w trakcie wyborów i referendum.

Sąd Najwyższy rozstrzygnie o ważności wyborów mając na uwadze, czy te nieprawidłowości mogły mieć wpływ na wynik wyborów. Nie wystarczy więc wykazanie samych nieprawidłowości przez składających protesty – konieczne jest także wykazanie, że mogły one mieć wpływ na wyniki wyborów.

Orzeczenie to zapadnie w ciągu 90 dni (po rozpoznaniu wszystkich protestów), a więc w styczniu 2024 r.

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego

1 lipca 2023 r. wchodzą w życie ważne zmiany przepisów kodeksu postępowania cywilnego, które mają odciążyć sądy i usprawnić postępowania – w tym także poprzez nałożenie dodatkowych wymogów m. in. wobec pełnomocników (konieczność wyodrębnienia w pismach procesowych wniosków dowodowych), a także przedsiębiorców (konieczność powołania wszystkich dowodów już w pozwie albo w odpowiedzi na pozew). Jako że nowe przepisy właśnie zaczynają obowiązywać dyskusja o ich sensowności jest bezprzedmiotowa, trzeba natomiast pamiętać o wprowadzonych przez nie zmianach, aby uniknąć negatywnych skutków procesowych.


Odciążenie sądów, dodatkowe wymogi dla pełnomocników. Od lipca ważne zmiany w kpc. Marek Domagalski, Rzeczpospolita  30.06.2023.

Udostępnienie numeru księgi wieczystej osobom postronnym

Nie jest dla mnie zaskoczeniem, że pomimo decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych DKN.5112.13.2020 z 24 sierpnia 2020 r. stwierdzającej naruszenie prawa i nakazującej zaprzestanie udostępniania na Geoportalu “danych osobowych w zakresie numerów ksiąg wieczystych pozyskanych z ewidencji gruntów i budynków” zainteresowani zarobkowaniem na procederze określanym jako „udostępnienie numeru księgi wieczystej” znaleźli sposób, aby obejść zakaz.

Jak już zauważyłem pewien czas temu w trakcie różnych spraw związanych z księgami wieczystymi bliżej nieokreślone podmioty za niewygórowaną opłatą udostępniają numery ksiąg w sposób pozwalający osobom postronnym powiązać określoną nieruchomość z konkretnym numerem księgi wieczystej. To z kolei już bezpośrednio umożliwia zidentyfikowanie osoby fizycznej, której dane są zawarte w księdze wieczystej (właściciela nieruchomości), w tym pozyskanie takich danych jak imiona rodziców, numer PESEL oraz adres nieruchomości. W sposób oczywisty może to narazić dużą liczbę osób na kradzież ich tożsamości (i nie tylko).

Okazuje się, że jednym z tych bliżej nieokreślonych podmiotów jest m. in. spółka zarejestrowana na Seszelach, która czerpie z przedmiotowej działalności znaczące zyski.

Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości jest następujące:

„Ministerstwo Sprawiedliwości nie współpracuje z żadną prywatną firmą ani osobami fizycznymi, którzy udostępniają w internecie informacje w zakresie ksiąg wieczystych oraz nie ponosi odpowiedzialności za ich publikacje w serwisach internetowych dotyczących ksiąg wieczystych”.

Oczywiście merytorycznie problemu to nie załatwia, zwłaszcza że jest on najprawdopodobniej skutkiem nieautoryzowanego dostępu do danych z rejestru elektronicznych ksiąg wieczystych.

 


Dane milionów Polaków na Seszelach. Dostęp po 40 zł. Jakub Szczepański. Interia, 28.06.2023.