Tego dnia w 1959 roku
2 lutego 1959 r. na stoku góry Chołatczachl w Uralu Północnym dziewięcioro uczestników studenckiej wyprawy górskiej zginęło w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach (tragedia na Przełęczy Diatłowa).
Śledztwo prowadzone przez prokuraturę w Swierdłowsku (w toku którego przeprowadzono autopsje odnalezionych zwłok wszystkich członków wyprawy) nie wyjaśniło przyczyn zdarzenia (wypadek określono oględnie jako skutek działania nieznanych sił przyrody), a objęcie akt sprawy klauzulą zamkniętą na 50 lat spowodowało szereg spekulacji w tym zakresie – o hipotezach opartych o zjawiska naturalne, o podłożu kryminalnym, związanych z działalnością wojskową, a nawet o charakterze kryptozoologicznym i paranormalnym.
Odtajnienie akt śledztwa w 2009 r., a potem jego wznowienie przez Prokuraturę Obwodu Swierdłowskiego nie przyczyniło się do wyjaśnienia sprawy: realia sowieckiego ustroju politycznego, upływ czasu oraz braki i niejasności w dokumentacji śledztwa nie pozwalają na weryfikację wielu konkurencyjnych hipotez. W 2020 r. przyjęto, że najbardziej prawdopodobną przyczyną inicjującą bieg tragicznych wydarzeń była lawina, która zmusiła turystów do szybkiego opuszczenia namiotu. Powrót w warunkach panujących w nocy (temperatura około -45°C i widoczność około kilkunastu metrów) mimo heroicznej walki okazał się niemożliwy nawet dla doświadczonych uczestników wypraw górskich.
Narastająca popularność zdarzenia z 1959 r. przyczyniła się do rozwoju ruchu turystycznego w okolicy Przełęczy Diatłowa i okolicznej tajgi, w związku z czym w latach 2014-2016 doszło tam do kilkudziesięciu niebezpiecznych incydentów z udziałem turystów, w tym zagranicznych (wypadki śmiertelne, odmrożenia skutkujące amputacjami, kosztowne akcje ratunkowe z użyciem śmigłowca i transportem rannych do szpitala). W konsekwencji decyzją lokalnych władz teren został na stałe zamknięty dla ruchu turystycznego w okresie jesienno-zimowym.
AKTUALIZACJA 02.02.2026 © ŁUKASZ SOBANIAK
1079: The overwhelming force of Dyatlov Pass. Igor Pavlov, Teodora Hadjiyska, dyatlovpass.com, 2015.
Russia’s Dyatlov Pass Incident, the Strangest Unsolved Mystery of the Last Century. Derek Mead, www.vice.com, 5.09.2017.
The Dyatlov Pass mystery – BBC World Service, 14.07.2019.
Russia blames avalanche for 1959 Urals mountain tragedy, RIA agency reports. Polina Devitt, Reuters, 11.07.2020.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
22 kwietnia 1945 r. Adolf Hitler po długim okresie ignorowania faktów przyznaje po raz pierwszy wobec najbliższego otoczenia, że wojna jest przegrana przez III Rzeszę. Więcej… |
23 kwietnia 1775 r. w Londynie urodził się Joseph Mallord William Turner (zm. 1851), angielski malarz uznawany za prekursora impresjonizmu. Jego obraz "The Fighting Temeraire tugged to her last berth to be broken up" (1839) uznano za największe z dzieł malarskich Wielkiej Brytanii (BBC Radio 4, 2005). |
23 kwietnia 1942 r. niemiecka Luftwaffe rozpoczęła serię nalotów na zabytkowe miasta Wielkiej Brytanii: Exeter, Bath, Canterbury, Norwich i York (Baedeker Blitz). Cele zostały wyznaczone w oparciu o ich znaczenie historyczne i kulturalne przy pominięciu elementu militarnego. Był to nie tylko odwet za bombardowanie Lubeki przez Royal Air Force (28.03.1942), ale także operacja w zamierzeniu mająca zmusić RAF do ograniczenia ataków bombowych na niemieckie miasta. Operacja trwająca do 1944 r. nie osiągnęła założonego celu strategicznego - w czasie jej trwania RAF i USAAF zwiększyły intensywność nalotów na III Rzeszę. |
24 kwietnia 1961 r. w Sztokholmie podniesiono z dna Bałtyku szwedzki galeon „Vasa”, który zatonął w swoim pierwszym rejsie w 1628 roku. Więcej… |
25 kwietnia 1859 r. w Port Said francuski przedsiębiorca Ferdinand de Lesseps zainaugurował budowę Kanału Sueskiego. |
25 kwietnia 1915 r. rozpoczęła się bitwa pod Gallipoli, największa operacja desantowa I wojny światowej, której celem było opanowanie cieśnin tureckich i wyeliminowanie osmańskiej Turcji jako sojusznika państwa centralnych. Operacja trwająca do 9 stycznia 1916 r. zakończyła się klęską państw ententy. Rocznica lądowania pod Gallipoli jest obchodzona jako ANZAC Day - święto państwowe Australii i Nowej Zelandii upamiętniające wszystkich, którzy zginęli w czasie operacji wojskowych tych krajów.
|
25 kwietnia 1980 r. zakończyła się nieudana amerykańska operacja Eagle Claw, mająca na celu odbicie zakładników z okupowanej ambasady USA w Teheranie. Więcej… |
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez III Rzeszę Europie. Więcej… |
13 maja 1926 r. w Poznaniu generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969) podejmuje próbę samobójczą, nie mogąc pogodzić lojalności wobec legalnego rządu RP z lojalnością wobec marszałka Józefa Piłsudskiego stojącego na czele majowego zamachu stanu. |
