Tego dnia w 2000 roku
11 sierpnia 2000 r. wrócił na Węgry András Toma (1925–2004), prawdopodobnie ostatni jeniec II wojny światowej, któremu udało się powrócić z rosyjskiej niewoli.
András Toma jako żołnierz armii węgierskiej został wzięty do niewoli przez Armię Czerwoną w Polsce w październiku 1944 r. i przewieziony do obozu jenieckiego w pobliżu Leningradu. Następnie w 1947 r. został przeniesiony do szpitala psychiatrycznego w miejscowości Kotielnicz (obwód kirowski, Nadwołżański Okręg Federalny). W związku z tym jako pacjent szpitala psychiatrycznego nie figurował na listach jenieckich, a w 1954 r. władze węgierskie uznały go za zmarłego.
András Toma przeżył 53 lata w rosyjskim szpitalu psychiatrycznym nie komunikując się z nikim z otoczenia, ponieważ nie znał rosyjskiego, zaś personel szpitala nie był w stanie rozpoznać języka węgierskiego. Został wciągnięty do ewidencji szpitalnej pod błędnie zapisanym nazwiskiem, co dodatkowo uniemożliwiało próby jego odnalezienia. Wreszcie w 1997 r. słowacki lekarz odwiedzający szpital w Kotielniczu dzięki swojej znajomości węgierskiego zidentyfikował narodowość nieznanego pacjenta. 11 sierpnia 2000 r. Toma wrócił na Węgry, gdzie rozpoczęto próby jego identyfikacji. We wrześniu 2000 r. testy DNA potwierdziły pokrewieństwo z jego żyjącym rodzeństwem.
Wobec faktu, że András Toma nigdy nie został zwolniony z armii awansowano go i wypłacono mu zaległe pobory od 1944 r. Zmarł w 2004 r. i został pochowany z ceremoniałem wojskowym.
AKTUALIZACJA 11.08.2025 © ŁUKASZ SOBANIAK
Hungarian POW identified. BBC. 17.09.2000.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
17 września 1944 r. nad Holandią rozpoczęła się nieudana aliancka operacja desantowa Market Garden. Więcej… |
19 września 1356 r. w bitwie pod Poitiers Francja poniosła katastrofalną klęskę. Król Jan II (1319-1364) i wielu możnych dostało się do angielskiej niewoli. Przegrana francuska miała wymiar nie tylko militarny, ale i finansowy: okup za pojmanego króla Jana II wyniósł 3 miliony écu, co stanowiło dwukrotność rocznych dochodów królestwa (traktat w Brétigny - 1360 r.). |
20 września 1926 r. w Cicero w stanie Illinois Earl „Hymie” Weiss dokonał drugiego nieudanego zamachu na Ala Capone. Więcej… |
21 września 1943 r. na greckiej wyspie Kefalinia (Kefalonia) oddziały 1 Dywizji Górskiej Wehrmachtu rozpoczęły trwającą kilka dni masakrę włoskich jeńców wojennych z 33 Dywizji Piechoty Acqui. Więcej… |
23 września 1806 r. do Saint Louis powróciła ekspedycja Meriwethera Lewisa i Williama Clarka, pierwsza wyprawa która drogą lądową na zachód poprzez kontynent północnoamerykański dotarła do wybrzeża Pacyfiku. Ekspedycja trwała dwa lata, cztery miesiące i dziesięć dni. |
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
17 września 1939 r. w Moskwie o godz. 3.00 ambasadorowi Rzeczpospolitej Polskiej w ZSRR Wacławowi Grzybowskiemu przedstawiono notę o uznaniu wszelkich układów zawartych z Polską (w tym w szczególności traktatu ryskiego z 1921 r. i paktu o nieagresji z 1932 r.) za nieobowiązujące – jako zawartych z nieistniejącym państwem. Równocześnie rozpoczęła się zbrojna agresja ZSRR na Polskę, czyli według historiografii sowieckiej i rosyjskiej „wyzwoleńczy pochód Armii Czerwonej”. Było to oczywiste złamanie prawa międzynarodowego i zobowiązań traktatowych. |
18 września 1939 r. w Jeziorach Poleskich (obecnie Wełyki Ozera – Ukraina) nad ówczesną granicą polsko-sowiecką popełnił samobójstwo Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939) – pisarz, poeta, malarz, fotograf i teoretyk sztuki. Więcej… |
18 września 1939 r. w Skidlu w województwie białostockim II Rzeczpospolitej byli członkowie rozwiązanej w 1938 r. Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi prawdopodobnie inspirowani przez sowieckie służby specjalne doprowadzili do wybuchu antypolskiej rebelii (tzw. powstanie skidelskie). Więcej… |
22 września 2000 r. w Bielsku-Białej po 27 latach zakończono produkcję Fiata 126p. W Polsce wyprodukowano łącznie 3 318 674 egzemplarzy. Ostatni egzemplarz jest żółty i został przekazany do muzeum Fiata w Turynie. |
25 września 1921 r. we Lwowie członkowie Ukraińskiej Organizacji Wojskowej dokonali zamachu na Józefa Piłsudskiego. Więcej… |
27 września 1939 r. w Warszawie rozkazem generała Juliusza Rómmla powołano Służbę Zwycięstwu Polski (SZP), pierwszą organizację zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego. Już w listopadzie 1939 r. nastąpiła likwidacja SZP z przejęciem jej struktur przez Związek Walki Zbrojnej, który w 1942 r. został przemianowany na Armię Krajową. |
2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej… |
3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej… |
5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej. |
11 października 1969 r. w Arundel w Kanadzie zmarł generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969), jeden z najwybitniejszych polskich dowódców wojskowych. |
