Tego dnia w 2004 roku



12 listopada 2004 r. w Warszawie zmarł generał brygady Stanisław Skalski (ur. w 1915 r.), major pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie i Wing Commander Royal Air Force, as myśliwski II wojny światowej.

The Polish Air Force in Britain, 1940-1947 CH13567

Stanisław Skalski jako Wing Commander RAF w kabinie Mustanga Mk III (P-51B/C). 1944 r.
Royal Air Force.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Stanisław Skalski urodził się 27 listopada 1915 r. w Kodymie (obecnie Ukraina). We wrześniu 1939 r. walczył jako pilot w 142 eskadrze myśliwskiej dywizjonu „toruńskiego”. Już 1 września dokonał niezwykłego  w realiach II wojny światowej wyczynu, przystającego bardziej do zmagań lotników pionierskiego okresu awiacji: po zestrzeleniu niemieckiego samolotu rozpoznawczego wylądował swoim myśliwcem PZL P.11c obok rozbitej niemieckiej maszyny, biorąc rannych lotników Luftwaffe do niewoli, udzielając im pomocy medycznej oraz ratując przed zlinczowaniem przez okolicznych mieszkańców.

Po klęsce wrześniowej przedostał się przez Francję do Wielkiej Brytanii, biorąc udział w bitwie o Anglię, a następnie w walkach powietrznych nad Francją, Afryką i Sycylią. Ogółem w czasie II wojny światowej zestrzelił co najmniej 18 samolotów niemieckich, uzyskując tym samym najwyższą liczbę zestrzeleń wśród polskich pilotów.

Stanislaw Skalski MBP

Stanisław Skalski jako więzień Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. 1948 r.

MBP. 1948 r.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W czerwcu 1947 roku powrócił do Polski, aresztowany przez władze komunistyczne 4 czerwca 1948 r. W sfingowanym procesie 7 kwietnia 1950 r. zapadł wyrok skazujący Skalskiego na karę śmierci.  Odmówił złożenia prośby o ułaskawienie. Po roku oczekiwania w celi na wykonanie kary zamieniono ją na dożywocie (o czym jednak nie poinformowano skazanego). Zrehabilitowany w 1956 r., w tym samym roku powrócił do lotnictwa wojskowego. Przeniesiony do rezerwy w 1972 r.

Ostatnie miesiące życia spędził w domu pomocy społecznej. Zmarł w Warszawie 12 listopada 2004 r. Jego grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

AKTUALIZACJA 12.11.2025 © ŁUKASZ SOBANIAK


Stanisław Skalski. Czarne krzyże nad Polską. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1985.

Stanisław Skalski. Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

14 września 1814 r. Francis Scott Key (1779-1843) napisał wiersz Defence of Fort McHenry, który stał się tekstem pieśni The Star-Spangled Banner ustanowionej w 1931 r. oficjalnym hymnem USA. Więcej…

15 września 1940 r. w czasie bitwy o Anglię lotnictwo brytyjskie odparło największy niemiecki zmasowany nalot na Londyn, w którym uczestniczyło łącznie 1120 samolotów. Więcej…

16 września 1920 r. w Nowym Jorku doszło do zamachu bombowego na Wall Street, w wyniku którego zginęło 38 osób, a około 140 zostało rannych. Podejrzenia kierowały się w stronę grup anarchistycznych i komunistycznych, ale śledztwo prowadzone najpierw przez Bureau of Investigation, a następnie przez Federal Bureau of Investigation nigdy nie doprowadziło do ustalenia sprawcy.

17 września 1944 r. nad Holandią rozpoczęła się nieudana aliancka operacja desantowa Market Garden. Więcej…

19 września 1356 r. w bitwie pod Poitiers Francja poniosła katastrofalną klęskę. Król Jan II (1319-1364) i wielu możnych dostało się do angielskiej niewoli. Przegrana francuska miała wymiar nie tylko militarny, ale i finansowy: okup za pojmanego króla Jana II wyniósł 3 miliony écu, co stanowiło dwukrotność rocznych dochodów królestwa (traktat w Brétigny - 1360 r.).

20 września 1926 r. w Cicero w stanie Illinois Earl „Hymie” Weiss dokonał drugiego nieudanego zamachu na Ala Capone. Więcej…

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

17 września 1939 r. w Moskwie o godz. 3.00  ambasadorowi Rzeczpospolitej Polskiej w ZSRR Wacławowi Grzybowskiemu przedstawiono notę o uznaniu wszelkich układów zawartych z Polską (w tym w szczególności traktatu ryskiego z 1921 r. i paktu o nieagresji z 1932 r.) za nieobowiązujące – jako zawartych z nieistniejącym państwem. Równocześnie rozpoczęła się zbrojna agresja ZSRR na Polskę, czyli według historiografii sowieckiej i rosyjskiej wyzwoleńczy pochód Armii Czerwonej. Było to oczywiste złamanie prawa międzynarodowego i zobowiązań traktatowych.

18 września 1939 r. w Jeziorach Poleskich (obecnie Wełyki Ozera – Ukraina) nad ówczesną granicą polsko-sowiecką popełnił samobójstwo Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939) – pisarz, poeta, malarz, fotograf i teoretyk sztuki. Więcej…

18 września 1939 r. w Skidlu w województwie białostockim II Rzeczpospolitej byli członkowie rozwiązanej w 1938 r. Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi prawdopodobnie inspirowani przez sowieckie służby specjalne doprowadzili do wybuchu antypolskiej rebelii (tzw. powstanie skidelskie). Więcej…

22 września 2000 r. w Bielsku-Białej po 27 latach zakończono produkcję Fiata 126p. W Polsce wyprodukowano łącznie 3 318 674 egzemplarzy. Ostatni egzemplarz jest żółty i został przekazany do muzeum Fiata w Turynie.

25 września 1921 r. we Lwowie członkowie Ukraińskiej Organizacji Wojskowej dokonali zamachu na Józefa Piłsudskiego. Więcej…

27 września 1939 r. w Warszawie rozkazem generała Juliusza Rómmla powołano Służbę Zwycięstwu Polski (SZP), pierwszą organizację zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego. Już w listopadzie 1939 r. nastąpiła likwidacja SZP z przejęciem jej struktur przez Związek Walki Zbrojnej, który w 1942 r. został przemianowany na Armię Krajową.

2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej…

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej…

5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej.

11 października 1969 r. w Arundel w Kanadzie zmarł generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969), jeden z najwybitniejszych polskich dowódców wojskowych.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...