LUTY NA ŚWIECIE
2 lutego 1959 r. na stoku góry Chołatczachl w Uralu Północnym dziewięcioro uczestników studenckiej wyprawy górskiej zginęło w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach (tragedia na Przełęczy Diatłowa). Więcej… |
3 lutego 1637 r. w Haarlem rozpoczął się giełdowy krach na holenderskim rynku spekulacji cebulkami tulipanów. Więcej… |
4 lutego 1861 r. w Montgomery (Alabama) przedstawiciele sześciu południowych stanów USA które dokonały secesji z Unii proklamowali powołanie Skonfederowanych Stanów Ameryki (Confederate States of America - CSA). Więcej… |
5 lutego 1989 r. przy próbie ucieczki z NRD na teren Berlina Zachodniego został zabity Chris Gueffroy (1968-1989). Więcej… |
6 lutego 1952 r. w Sandringham House zmarł król Wielkiej Brytanii Jerzy VI (1895-1952). Rozpoczęło się długie, trwające do 2022 r. panowanie jego córki - królowej Elżbiety II (1926-2022). Więcej… |
7 lutego 1920 r. w Irkucku bolszewicy rozstrzelali admirała Aleksandra Kołczaka (1874-1920), jednego z dowódców "białej armii" rosyjskiej oraz "wielkorządcę państwa rosyjskiego" stojącego na czele antybolszewickiego Ogólnorosyjskiego Rządu Tymczasowego. Więcej… |
8 lutego 1837 r. w Petersburgu odbył się pojedynek rosyjskiego poety Aleksandra Puszkina (1799-1837) z Georges'em d'Anthès (1812-1895). Panowie uzgadniali kwestie honorowe (rzecz jasna chodziło o honor kobiety) przy użyciu pistoletów. Więcej… |
8 lutego 1867 r. zawarto ugodę austriacko-węgierską: absolutystyczne Cesarstwo Austrii przekształcono w parlamentarną monarchię dualistyczną, łączącą Austrię i Węgry unią realną. W Europie środkowej powstało wielonarodowościowe państwo związkowe istniejące do 1918 r., którego dziedzictwo historyczne jest widoczne w tej części Europy do dziś. Jak pokazała historia XX w. propagandowa łatka "więzienia narodów" przypięta Austro-Węgrom przed ich upadkiem okazała się mocno przesadzona. |
10 lutego 1940 r. Sowieci rozpoczęli masowe deportacje ludności polskiej, białoruskiej i ukraińskiej z terenów RP zajętych po 17 września 1939 r. przez Armię Czerwoną. Więcej… |
11 lutego 1943 r. Państwowy Komitet Obrony ZSRR podjął decyzję o rozpoczęciu sowieckiego programu nuklearnego. |
12 lutego 1554 r. w Tower of London ścięto lady Jane Grey (1537-1554), zwaną „królową dziewięciu dni”. Więcej… |
13 lutego 1945 r. nastąpiła bezwarunkowa kapitulacja Budapesztu. Więcej… |
14 lutego 1929 r. w Chicago w garażu SMC Cartage Company przy 2122 North Clark Street miał miejsce jeden z najbardziej znanych epizodów wojny gangów epoki prohibicji znany jako masakra w dniu świętego Walentego. Więcej… |
15 lutego 1944 r. alianckie samoloty zbombardowały klasztor Monte Cassino, położony na wzgórzu włączonym w niemiecki system umocnień Linii Gustawa. Więcej… |
16 lutego 1923 r. Howard Carter i George Herbert dokonali otwarcia komory grobowej faraona Tutanchamona w Dolinie Królów w pobliżu Luksoru. Więcej… |
17 lutego 1600 r. w Rzymie na Campo de' Fiori po procesie o herezję został spalony na stosie Giordano Bruno (1548-1600), włoski filozof, teolog i poeta. Zuchwała ówcześnie śmiałość jego poglądów jeszcze przed skazaniem przez inkwizycję sprowadziła na niego ekskomuniki luterańską i kalwińską... |
17 lutego 1854 r. powstało Wolne Państwo Orania - jedna z niepodległych republik burskich, istniejących na południu Afryki do początków XX w. Więcej… |
18 lutego 1943 r. zostali aresztowani przez Gestapo członkowie niemieckiej antynazistowskiej organizacji Biała Róża: studenci Hans Scholl, Sophie Scholl, Christoph Probst i Willi Graf. Więcej… |
19 lutego 1944 r. admirał Wilhelm Canaris (1887-1945) został decyzją Hitlera zdymisjonowany z funkcji szefa Abwehry, niemieckiego wywiadu i kontrwywiadu wojskowego. Zakończyło to wieloletni okres, w którym Canaris będąc szefem wywiadu III Rzeszy prowadził jednocześnie aktywną działalność opozycyjną przeciwko Hitlerowi. W lipcu 1944 r. Canaris został aresztowany, a następnie zdekonspirowany i osadzony w obozie koncentracyjnym Flossenbürg, gdzie po torturach stracono go wraz z innymi działaczami opozycji antynazistowskiej 9 kwietnia 1945 r., dwa tygodnie przed wyzwoleniem obozu przez armię amerykańską. |
20 lutego 1974 r. na wyspie Lubang na Filipinach został odnaleziony przypadkowo Hiroo Onoda (1922-2014), podporucznik Cesarskiej Armii Japońskiej. Hiroo Onoda jako ostatni pozostały przy życiu żołnierz swego oddziału prowadził walkę partyzancką przez 29 lat po zakończeniu wojny. Więcej… |
22 lutego 1862 r. w Richmond w stanie Wirginia zaprzysiężono pierwszego i jedynego prezydenta Skonfederowanych Stanów Ameryki (CSA) - Jeffersona Davisa (1808-1889). Więcej… |
23 lutego 1836 r. rozpoczęło się oblężenie Alamo (fortu w starej misji w San Antonio de Béxar) przez oddziały meksykańskie pod dowództwem generała Antonio Lópeza de Santa Anna, najbardziej znany współcześnie epizod wojny o niepodległość Teksasu (1835-1836). Więcej… |
26 lutego 1815 r. Napoleon Bonaparte powraca z Elby. Rozpoczyna się "100 dni" Napoleona (a właściwie 112), trwające do ostatecznej klęski pod Waterloo 18 czerwca 1815 r. |
27 lutego 1973 r. licząca około 200 osób grupa działaczy indiańskich (mieszkańcy rezerwatu Pine Ridge oraz członkowie Ruchu Indian Amerykańskich - AIM) pod wodzą Franka Fools Crow, Russella Meansa i Dennisa Banksa opanowała małą osadę Wounded Knee w stanie South Dakota (osada ta była miejscem haniebnej masakry Sjuksów Lakota przez US Army w 1890 r.), biorąc 11 zakładników. Oficjalnymi przyczynami wystąpienia były złe warunki bytowe w rezerwacie Pine Ridge i nie przestrzeganie traktatów zawartych między Indianami a rządem USA. Więcej… |
28 lutego 1997 r. w Los Angeles miała miejsce strzelanina w North Hollywood, uznana za najdłuższą strzelaninę w historii amerykańskiej policji. Więcej… |
29 lutego 1940 r. w Los Angeles odbyła się 12 ceremonia wręczenia nagród Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Najwięcej, 13 statuetek Oscara przyznano melodramatowi "Przeminęło z wiatrem" (1939). Klasyczny western Johna Forda "Dyliżans" (1939) uzyskał tylko nagrodę dla aktora drugoplanowego (Thomas Mitchell). |
LUTY W POLSCE
1 lutego 1944 r. w Alejach Ujazdowskich w Warszawie członkowie oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej „Pegaz” dokonali skutecznego zamachu na SS-Brigadeführera Franza Kutscherę, dowódcę SS i Policji odpowiedzialnego za wzmożenie okupacyjnego terroru w dystrykcie warszawskim Generalnego Gubernatorstwa na przełomie lat 1943-1944. |
19 lutego 1846 r. rozpoczęła się rabacja galicyjska - masowe zabójstwa ziemian (ok. 1200-3000 ofiar) na terenach zachodniej Galicji, połączone z rabunkiem i niszczeniem dworów (około 500 przypadków). Więcej… |
24 lutego 1953 r. wykonano karę śmierci na generale Auguście Emilu Fieldorfie ps. „Nil” (1895-1953), żołnierzu I Brygady Legionów, uczestniku wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. i kampanii wrześniowej 1939 r. , a w czasie okupacji dowódcy Kedywu Armii Krajowej oraz zastępcy Komendanta Głównego Armii Krajowej. Więcej… |
25 lutego 1831 r. rozegrała się bitwa o Olszynkę Grochowską, uznawana za najbardziej krwawą bitwę powstania listopadowego. Więcej… |
27 lutego 1934 r. w Berlinie w czasie wystawnego przyjęcia Gestapo aresztowało rotmistrza Jerzego Sosnowskiego (1896-1939?), oficera polskiego wywiadu znanego w Niemczech jako Georg von Nalecz-Sosnowski. Wraz z Jerzym Sosnowskim w jego mieszkaniu aresztowani zostali wszyscy uczestnicy imprezy w liczbie kilkudziesięciu osób. Elita towarzyska Berlina w wieczorowych strojach wprost z przyjęcia została przewieziona dwoma ciężarówkami do głównej siedziby Gestapo przy Prinz-Albrecht-Straße 8, gdzie wszystkich poddano rewizji osobistej, przesłuchaniom, a następnie osadzono w celach. |