Tego dnia w 1415 roku



25 października 1415 r. wojska francuskie pod dowództwem konetabla Karola d’Albret przegrały bitwę pod Azincourt z armią angielskiego króla Henryka V (1387-1422).

Francuskie rycerstwo nie wyciągnęło właściwych wniosków ze starć pod Crécy (1346) i Poitiers (1356), licząc nadal na wyższość ciężkiej jazdy rycerskiej oraz przewagę liczebną nad wojskami Henryka V. Jednocześnie ponownie zlekceważono warunki terenowe i pogodowe oraz możliwości angielskich łuczników, stanowiących prawie 80% składu wojsk angielskich.

Battle of Agincourt, St. Alban's Chronicle, by Thomas Walsingham

Bitwa pod Azincourt. 25 października 1415 r.

Autor nieznany. St. Alban’s Chronicle. Thomas Walsingham, ok. 1422 r.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W rezultacie Francuzi po raz kolejny ponieśli katastrofalną klęskę. Zginęło ich około 6000 (wraz z głównodowodzącym Karolem d’Albret), w tym  około 1600 francuskich rycerzy, czyli niemal połowa stanu rycerskiego całej Francji. Ci, którzy dostali się do niewoli musieli zapłacić rujnujące okupy. Symbolicznym dopełnieniem klęski była utrata Oriflamme, bojowego proporca królów Francji, który zaginął w bitwie.

Henry5

Henryk V Lancaster.
Autor nieznany. XVI w. Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

W krytycznym momencie bitwy doszło też do rzezi francuskich jeńców, którą zarządził król Henryk V w obawie, że wrócą do walki w trakcie następnego natarcia ich rodaków. Stało się tak mimo niechęci rycerzy angielskich, uważających to nie tylko za czyn nierycerski, ale i liczących na sowity okup za wielu jeńców wywodzących się ze znakomitych rodów. Król zlecił więc wykonanie tego zadania walijskim łucznikom, którzy nie mieli takich skrupułów ani osobistego interesu w zachowaniu jeńców przy życiu. Na korzyść króla trzeba zauważyć, że odwołał on rozkaz o eksterminacji jeńców w chwili, gdy ustało niebezpieczeństwo kolejnego ataku Francuzów.

Wiliam Szekspir w swoim Henryku V (1599) wykorzystał ten moment bitwy do przedstawienia dylematów moralnych związanych z władzą królewską: konfliktu prawości i pragmatyzmu. W tym przypadku wybór skutkował zerwaniem z rycerskimi tradycjami…

AKTUALIZACJA 24.10.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Agincourt: The King, the Campaign, the Battle. Juliet Barker. London. Abacus, 2005.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

15 czerwca 1667 r. w Paryżu Jean-Baptiste Denys (1643–1704), osobisty lekarz króla Francji Ludwika XIV, przeprowadził pierwszą w historii w pełni udokumentowaną transfuzję krwi. Więcej…

15 czerwca 1934 r. w Warszawie Hryhorij Maciejko (1913-1966), członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów dokonał zamachu na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego (1895-1934), który zmarł w szpitalu tego samego dnia. Zamach stał się bezpośrednią przyczyną stworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

15 czerwca 1952 r. w Londynie została zamordowana Krystyna Skarbek (1908-1952), bardziej znana jako Christine Granville, agentka brytyjskiego Special Operations Executive, uczestniczka wielu niezwykłych akcji w okupowanej Polsce i Francji.

16 czerwca 1815 r. pod Quatre Bras w Belgii doszło do ostatniej zwycięskiej bitwy Napoleona. Dwa dni później cesarz przegrał pod Waterloo.

17 czerwca 1767 r. w górzystym regionie Margeride na południu Francji odnaleziono ostatnią ze 104 śmiertelnych ofiar bestii z Gévaudan - tajemniczej kryptydy, która na początku XXI w. stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003).

18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę, a generał Pierre Cambronne dowodzący ostatnim czworobokiem cesarskiej gwardii rzekomo wypowiada zapewniające mu nieśmiertelność słowa „Gwardia umiera, nie poddaje się” (lub według Wiktora Hugo znacznie krócej, mniej patetycznie, lecz równie treściwie). Więcej…

19 czerwca 1867 r. w Cerro de las Campanas zwolennicy republikańskiego rządu prezydenta Benito Juáreza rozstrzelali cesarza Meksyku Maksymiliana I (1832-1867). Więcej…

21 czerwca 1989 r. Sąd Najwyższy USA wydał precedensowe orzeczenie (większością głosów 5:4) w sprawie Texas v. Johnson (491 U.S. 397), uznając publiczne spalenie flagi USA przez komunistycznego aktywistę za akt politycznego protestu przeciwko administracji prezydenta Reagana, a tym samym za przejaw wolności wypowiedzi, objęty ochroną wynikającą z Pierwszej Poprawki do Konstytucji. Sprawa do dziś pozostaje kontrowersyjna, czego wyrazem są powtarzające się próby uchwalenia przez Kongres tzw. Flag Desecration Amendment - poprawki do konstytucji USA, która umożliwi wprowadzenie karalności profanacji flagi (ostatnio w 2006 r.).

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...