Tego dnia w 1943 roku
19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez III Rzeszę Europie.
Przez blisko miesiąc członkowie Żydowskiego Związku Wojskowego i Żydowskiej Organizacji Bojowej prowadzili nierówną walkę z oddziałami SS, policji i wojska dowodzonymi przez SS-Brigadeführera Jürgena Stroopa. Od strony czysto wojskowej działania Stroopa, a jeszcze bardziej jego poprzednika SS-Oberführera Ferdinanda von Sammern-Frankenegga (odsuniętego od dowodzenia za nieudolność) były podręcznikowym przykładem, jak nie toczyć walk w terenie miejskim.
Ostatecznie powstanie w getcie warszawskim stłumiono do 16 maja 1943 r. dzięki miażdżącej przewadze Niemców i użyciu zbrodniczych metod.

Jedna z najbardziej znanych fotografii z tzw. Raportu Stroopa.
SS-Brigadeführer Jürgen Stroop jako dowodzący operacją likwidacji getta warszawskiego.
Autor nieznany, pomiędzy 19 kwietnia 1943 r. a 16 maja 1943 r.
Domena publiczna, via Wikimedia Commons
Po zakończeniu wojny Jürgen Stroop został skazany na karę śmierci przez Sąd Wojewódzki m. st. Warszawy w 1951 r. – m. in. za zlikwidowanie getta warszawskiego i spowodowanie wymordowania tam co najmniej 56 065 osób. Materiału dowodowego w tym procesie sądowym dostarczył sam oskarżony – sporządzając szczegółową relację z likwidacji getta, znaną po wojnie jako tzw. Raport Stroopa.
AKTUALIZACJA 19.04.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK
Raport Stroopa i list pożegnalny Szmula Zygielbojma. Łukasz Sobaniak, 19.04.2020.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
10 sierpnia 1628 r. w porcie w Sztokholmie zatonął królewski galeon Vasa, wypływający w swój pierwszy rejs. Więcej… |
11 sierpnia 1934 r. na wyspie Alcatraz u wybrzeży San Francisco zaczęło działać więzienie federalne, przeznaczone dla szczególnie niebezpiecznych więźniów stwarzających problemy w innych federalnych zakładach karnych. Więcej… |
11 sierpnia 2000 r. wrócił na Węgry András Toma (1925–2004), prawdopodobnie ostatni jeniec II wojny światowej, któremu udało się powrócić z rosyjskiej niewoli. Więcej… |
12 sierpnia 1943 r. w Warszawie oddział Kedywu KG AK – „Motor” uprowadził samochód niemieckiego Banku Emisyjnego w Polsce (Akcja Góral). Ruch oporu zdobył w ten sposób około 105 milionów okupacyjnych złotych, co w przeliczeniu według ówczesnego czarnorynkowego kursu wynosiło około miliona dolarów amerykańskich. |
13 sierpnia 1704 r. pod Blenheim (Bawaria) John Churchill książę Marlborough (1650-1722) wygrał bitwę, która przerwała pasmo militarnych sukcesów króla Francji Ludwika XIV, a samemu księciu Marlborough (przodkowi Sir Winstona Churchilla) przyniosła sławę jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych w historii. Bitwa pod Blenheim stała się punktem zwrotnym w wojnie o sukcesję hiszpańską (1701–1714). Była to pierwsza taka klęska armii francuskiej od kilkudziesięciu lat (kilkanaście tysięcy zabitych i rannych, drugie tyle w niewoli) i jedno z największych zwycięstw brytyjskich. |
W nocy z 13 na 14 sierpnia 1944 r. w czasie akcji mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego utracono 8 samolotów oraz zginęło 49 lotników RAF i SAAF. Więcej… |
15 sierpnia 1920 r. oddziały polskiej 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły kontrofensywę, która doprowadziła do rozbicia wojsk bolszewickiego Frontu Zachodniego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego. |
16 sierpnia 1858 r. wysłano przez kabel transatlantycki pierwszy oficjalny telegram. Więcej… |
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
23 sierpnia 1939 r. w Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podpisali sowiecko-niemiecki pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dodatkowym, dzielącym Europę Wschodnią na strefy interesów. Więcej… |
1 września 1939 r. o godzinie 4.48 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, co wbrew faktom historycznym zostało powszechnie uznane za rozpoczęcie działań wojennych II wojny światowej. Więcej… |
3 września 1939 r. Francja, Wielka Brytania, Nowa Zelandia i Australia formalnie wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Faktyczne działania wojenne ograniczyły się wyłącznie do ofensywy w Saarze, rozpoczętej 7 września 1939 r. Już jednak 12 września na konferencji w Abbeville zadecydowano o wstrzymaniu działań ofensywnych armii francuskiej na przedpolu Linii Zygfryda, co w praktyce oznaczało złamanie zobowiązań sojuszniczych wobec Polski. |
7 września 1943 r. w Warszawie polski ruch oporu przeprowadził skuteczny zamach na SS-Scharführera Franza Bürkla, funkcjonariusza więziennego na Pawiaku, który w ciągu dwóch lat zamordował tam kilkadziesiąt osób ze szczególnym okrucieństwem przekraczającym nawet standardy pełnienia obowiązków służbowych dla Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy. Więcej… |