Tego dnia w 1943 roku



19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim.

Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez III Rzeszę Europie. Przez blisko miesiąc członkowie Żydowskiego Związku Wojskowego i Żydowskiej Organizacji Bojowej prowadzili nierówną walkę z oddziałami SS, policji i wojska dowodzonymi przez SS-Brigadeführera Jürgena Stroopa. Od strony czysto wojskowej działania Stroopa, a jeszcze bardziej jego poprzednika SS-Oberführera Ferdinanda von Sammern-Frankenegga (odsuniętego od dowodzenia za nieudolność) były podręcznikowym przykładem, jak nie toczyć walk w terenie miejskim. Powstanie w getcie stłumiono wskutek  miażdżącej przewagi Niemców i użycia zbrodniczych metod.

Stroop Report - Warsaw Ghetto Uprising 03

Jedna z najbardziej znanych fotografii z tzw. Raportu Stroopa.
SS-Brigadeführer Jürgen Stroop jako dowodzący operacją likwidacji getta warszawskiego.

Autor nieznany, pomiędzy 19 kwietnia 1943 r. a 16 maja 1943 r.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Po zakończeniu wojny Jürgen Stroop został skazany na karę śmierci przez Sąd Wojewódzki m. st. Warszawy w 1951 r. – m. in. za zlikwidowanie getta warszawskiego i spowodowanie wymordowania tam co najmniej 56 065 osób. Materiału dowodowego w tym procesie sądowym dostarczył sam oskarżony – sporządzając szczegółową relację z likwidacji getta, znaną po wojnie jako tzw. Raport Stroopa.


Raport Stroopa i list pożegnalny Szmula Zygielbojma. sobaniak.pl, 19 kwietnia 2020.

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

2 sierpnia 1876 r. w Deadwood (Południowa Dakota) w trakcie gry w pokera zginął "Dziki Bill" Hickok, legendarny rewolwerowiec, szeryf i zawodowy hazardzista. Więcej…

W nocy z 3 na 4 sierpnia 1924 r. grupa kilkudziesięciu dywersantów sowieckich dokonała napadu na Stołpce, nadgraniczne miasto w ówczesnym województwie nowogródzkim II Rzeczpospolitej. Dywersanci zabili 7 policjantów i urzędnika starostwa, uwolnili z miejscowego więzienia komunistów, po czym dokonali rabunku sklepów i magazynów. Incydent ten stał się bezpośrednią przyczyną utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza.

5 sierpnia 1735 r. nowojorski dziennikarz i wydawca opozycyjnego The New York Weekly Journal John Peter Zenger (1697-1746) został uniewinniony od zarzutu zniesławienia brytyjskiego gubernatora Williama Cosby’ego (1690–1736). Więcej…

6 sierpnia 1945 r. japońska Hiroszima stała się celem pierwszego w historii ataku z użyciem broni atomowej. Więcej…

W nocy 13/14 sierpnia 1944 r. w czasie akcji mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego utracono 8 samolotów oraz zginęło 49 lotników RAF i SAAF. Więcej…

26 sierpnia 1939 r. dywersanci niemieccy pod dowództwem oficera Abwehry porucznika Hansa-Albrechta Herznera, rekrutujący się spośród niemieckiej mniejszości narodowej na Śląsku Cieszyńskim, nieświadomi przesunięcia ataku na Polskę na 1 września dokonują napadu na stację kolejową w Mostach koło Jabłonkowa (obecnie Czechy) i próby przejęcia tunelu kolejowego pod Przełęczą Jabłonkowską (tzw. incydent jabłonkowski).