Tego dnia w 2013 roku



8 kwietnia 2013 r. w Londynie zmarła Margaret Thatcher (1925-2013), premier Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990. Była najdłużej urzędującym premierem Wielkiej Brytanii w XX w. oraz pierwszą kobietą na tym stanowisku. Wykonywała także zawód adwokata (od 1954 r. – zajmując się głównie prawem podatkowym).

Margaret Thatcher stock portrait (cropped)

Margaret Thatcher, fotografia portretowa.

Autor: prawdopodobnie Terence Donovan. Około 1995-1996.

Za zgodą właściciela praw autorskich The Thatcher Estate, via Wikimedia Commons

Była niewątpliwie politykiem kontrowersyjnym. Ale nawet ci, którzy krytycznie oceniają Margaret Thatcher nie mogą zanegować jej znaczącego wkładu w historię Wielkiej Brytanii. Jak się wydaje, jest najbardziej rozpoznawalnym politykiem brytyjskim od czasów Winstona Churchilla.

„I stand before you tonight in my Red Star chiffon evening gown, my face softly made up and my fair hair gently waved, the Iron Lady of the Western world.”

Z przemówienia w Selborne Hall (Speech to Finchley Conservatives), Southgate, 31.01.1976

Konserwatyzm Margaret Thatcher był więcej niż oczywisty, jednak nie doktrynerski. Nie przeszkadzał jej bowiem czynnie artykułować własnych poglądów, nieraz w opozycji do Conservative Party. Potrafiła zagłosować wbrew linii partyjnej za przywróceniem kary chłosty (1961). Opowiadała się konsekwentnie za dekryminalizacją homoseksualizmu (do 1967 r. był on karalny w Anglii i Walii, do 1980  w Szkocji, a do 1982 w Irlandii Północnej), a także za legalizacją aborcji. Jednocześnie jednak akcentowała znaczenie tradycyjnych wartości.

„Children who need to be taught to respect traditional moral values are being taught that they have an inalienable right to be gay.”

Z przemówienia na konferencji Partii Konserwatywnej, Blackpool, 09.10.1987

Będąc zdeklarowaną przeciwniczką komunizmu (w stopniu, który doprowadził do nadania jej przez Radio Moskwa przydomka Żelazna Dama, co zresztą przyjęła z zadowoleniem), jednocześnie uznała współpracę z Michaiłem Gorbaczowem za przyszłościową.

„Indeed the whole history of negotiation with the Soviet Union teaches us that if you do something they want without insisting on something in return, the Soviets do not regard it as a kindness to be reciprocated, but as a weakness to be exploited.”

Z przemówienia w Chelsea Conservative Association, 26.07.1975

Przypomnieć też należy jej mocny eurosceptycyzm, który z dzisiejszej perspektywy można uznać za uzasadniony…

„We have not successfully rolled back the frontiers of the state in Britain, only to see them re-imposed at a European level with a European super-state exercising a new dominance from Brussels.”

Z mowy w College Of Europe,  Brugia, 20.09.1988


Margaret Thatcher Foundation

Portraits of Margaret Thatcher at the National Portrait Gallery, London.

Margaret Thatcher: 20 ways that she changed Britain Julian Coman. The Guardian, 14 Apr 2013.

INNE WYDARZENIA HISTORYCZNE MIESIĄCA...

1 października 1908 r. rozpoczęto sprzedaż Forda Model T. Ogółem w latach 1908-1927 wyprodukowano około 15 milionów sztuk. Więcej…

2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej…

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej…

3 października 1993 r. w Mogadiszu żołnierze amerykańscy wspierający misję ONZ rozpoczęli operację przeciwko bojownikom przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida, jedną z najważniejszych operacji miejskich podczas wojny domowej w Somalii.

4 października 1883 r. z Paryża w swój pierwszy kurs do Konstantynopola wyruszył legendarny Orient Express. Więcej…

4 października 1957 r. ZSRR wyniósł na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1. Satelita krążył wokół Ziemi 92 doby - do 4 stycznia 1958 r., kiedy wszedł w gęste warstwy atmosfery i spłonął. Wyniesienie Sputnika rozpoczęło wyścig pomiędzy ZSRR a USA o dominację w kosmosie.

5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej.

6 października 1973 r. na półwyspie Synaj oraz Wzgórzach Golan Egipt i Syria (wspierane przez siły ekspedycyjne innych państw arabskich) rozpoczęły działania wojenne przeciwko Izraelowi (wojna Jom Kippur). Więcej…

7 października 1949 r. z sowieckiej strefy okupacyjnej utworzono Niemiecką Republikę Demokratyczną (Deutsche Demokratische Republik) - istniejące do 1990 r. państwo niemieckie będące częścią bloku wschodniego.

8 października 1967 r. w Boliwii argentyński rewolucjonista Ernesto Che Guevara (1928-1968) został ujęty z bronią w ręku w trakcie prowadzonej przez niego wojny partyzanckiej mającej na celu eksport rewolucji na obszar Ameryki Południowej. Następnego dnia Che został rozstrzelany.

9 października 1967 r. w La Higuera (Boliwia) został zastrzelony kontrowersyjny argentyński rewolucjonista Ernesto Che Guevara (1928-1968), dzień wcześniej ujęty z bronią w ręku przez armię boliwijską. Więcej…

10 października 1889 r. w Nowym Jorku rozpoczęto budowę pierwszego nowojorskiego drapacza chmur New York World Building (znanego też jako Pulitzer Building). Budynek ten już nie istnieje, zburzono go w 1955 r. w związku z przeprojektowaniem wjazdu na Most Brookliński.

11 października 1969 r. w Arundel w Kanadzie zmarł generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969), jeden z najwybitniejszych polskich dowódców wojskowych.

12 października 1984 r. w Brighton IRA dokonała bezskutecznego zamachu na premier Margaret Thatcher. Więcej…

13 października 1792 r. w Waszyngtonie rozpoczęto budowę Białego Domu.

14 października 1066 r. Wilhelm Zdobywca zwyciężył w bitwie pod Hastings. Zwycięstwo otwiera drogę do normandzkiego podboju, który ma wielowiekowy wpływ na historię Anglii.

16 października 1793 r. w Paryżu ścięto na gilotynie Marię Antoninę, byłą królową Francji i Nawarry. Oskarżona o zdradę stanu, została skazana na śmierć wyrokiem Trybunału Rewolucyjnego.

17 października 1777 r. pod Saratogą armia brytyjska dowodzona przez generała Johna Burgoyne'a skapitulowała przed wojskami amerykańskimi pod dowództwem generała Horatio Gatesa. Więcej…

18 października 1941 r. w Tokio japoński kontrwywiad aresztował agenta sowieckiego wywiadu wojskowego GRU o kryptonimie Ramsay Richarda Sorge (1895-1944), uznawanego za jednego z najbardziej skutecznych szpiegów. Więcej…

19 października 1781 r. pod Yorktown brytyjski generał Charles Cornwallis skapitulował przed generałem Jerzym Waszyngtonem, co praktycznie zakończyło wojnę o o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...