Tego dnia w 1966 roku



13 czerwca 1966 r. Sąd Najwyższy U.S.A. wydał wyrok w sprawie Miranda v. Arizona, ustanawiając fundamentalną proceduralną zasadę, że podejrzani w chwili zatrzymania przez policję muszą zostać poinformowani o prawie do milczenia, skutkach prawnych swoich zeznań i prawie do adwokata (Miranda rights).

Orzeczenie zapadło w sprawie Ernesto Mirandy (1941-1976), zatrzymanego w Phoenix w Arizonie 13 marca 1963 r. pod zarzutem porwania i gwałtu. Zatrzymanemu zasugerowano niezgodnie z prawdą, że został rozpoznany przez ofiarę.  Po dwugodzinnym przesłuchaniu bez udziału adwokata sprawca się przyznał. W związku z tym sądy stanowe Arizony w obu instancjach uznały go winnym zarzuconych mu przestępstw tylko na podstawie jego zeznań (wyrok 20-30 lat pozbawienia wolności). Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uchylił jednakże wyrok uznając, że przyznanie się do winy było niedopuszczalnym dowodem w sprawie, ponieważ podejrzanego nie poinformowano przedtem o jego prawach i pozbawiono  prawa do obrony (co było naruszeniem Piątej i Szóstej Poprawki do Konstytucji).

CBP Border Patrol agent reads the Miranda rights

Miranda Rights współcześnie: funkcjonariusz U.S. Customs and Border Protection odczytuje pouczenie (Miranda Warning) zatrzymanemu w sprawie narkotykowej. Około 2007 r. Gerald L. Nino, CBP, U.S. Dept. of Homeland Security.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

To właśnie wyrok Sądu Najwyższego U.S.A. w sprawie Miranda v. Arizona stał się przyczyną wypracowania przez policję amerykańską standardowej procedury, w trakcie której pada tak znane pouczenie: “You have the right to remain silent. Anything you say can, and will, be used against you in court of law. You have the right to an attorney. If you cannot afford one, one will be appointed to you” (tzw. Miranda Warning).

Sprawa Mirandy przed Sądem Najwyższym USA miała istotny wpływ na zmianę amerykańskiej procedury karnej, jednakże nie zmieniła losu samego podsądnego (może oprócz tego, że zaczął odbywanie kary parę lat później). W powtórnym procesie w 1967 r. zebrano materiał dowodowy wystarczający do skazania (oczywiście z wyłączeniem przyznania się). Wyrok był analogiczny jak ten uchylony przez Sąd Najwyższy.

W grudniu 1975 r. Ernesto Miranda został zwolniony warunkowo z więzienia. Miesiąc później  po partii pokera w barze w Phoenix zginął ugodzony nożem. Policja zatrzymała dwóch znajomych Mirandy, z którymi przebywał tego wieczoru. Przed przesłuchaniem każdego z nich policjanci odczytali im prawa Mirandy (po hiszpańsku), po czym obu zwolniono. Następnie śledztwo zawężono do jednego z nich, który jednakże w międzyczasie zdążył zbiec. W rezultacie w sprawie zabójstwa Mirandy nikomu nie postawiono zarzutów…

AKTUALIZACJA 11.06.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Miranda v. Arizona, 384 U.S. 436 (1966) JUSTIA US Supreme Court.

MIRANDA v. ARIZONA FindLaw

Miranda Rights. History.com, Nov 9, 2009.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

26 kwietnia 1937 r. niemiecki Legion Condor (przy wsparciu lotnictwa włoskiego) zbombardował baskijskie miasto Guernica. Obie strony hiszpańskiej wojny domowej natychmiast zaczęły lansować swoje propagandowe wersje zdarzenia. Więcej…

28 kwietnia 1945 r. w Giulino di Mezzegra nad jeziorem Como komunistyczni partyzanci rozstrzelali Benito Mussoliniego (1883-1945) i Clarę Petacci (1912-1945), schwytanych w trakcie próby ucieczki z Mediolanu do Szwajcarii. Rozstrzelano także innych ujętych członków kierownictwa Włoskiej Republiki Socjalnej. Więcej…

29 kwietnia 1899 r. w Achères koło Paryża Camille Jenatzy (1868-1913) jako pierwszy na świecie przekroczył prędkość 100 km/h. Więcej…

30 kwietnia 1943 r. brytyjski kontrwywiad zrealizował kluczowy element operacji Mincemeat. Była to niezwykła i drobiazgowo opracowana akcja dezinformacyjna, która skutecznie odwróciła uwagę państw osi od planowanej alianckiej inwazji na Sycylię, a ponadto przyniosła aliantom wiele innych niezamierzonych korzyści. Więcej…

1 maja 1960 r. nad Swierdłowskiem (obecnie Jekaterynburg) na Uralu został zestrzelony samolot szpiegowski Lockheed U-2.  Maszynę pilotował kapitan Francis Gary Powers (1929-1977), wykonujący dla CIA i USAF zadanie fotograficznego rozpoznania powietrznego nad terytorium ZSRR (misja Grand Slam). Więcej…

2 maja 73 r. zakończyło się rzymskie oblężenie Masady, potężnej twierdzy nad Morzem Martwym. Żołnierze X Legionu pod wodzą Flawiusza Silwy wkroczyli do fortecy, której obrońcy dowodzeni przez Eleazara ben Jaira popełnili zbiorowe samobójstwo w obliczu nieuchronnej klęski. Upadek Masady zakończył powstanie przeciwko panowaniu rzymskiemu w Judei, zwane wojną żydowską (66-73 r.). Od czasów generała Mosze Dajana (1915-1981) Masada jest jednym z historycznych miejsc, w których żołnierze armii izraelskiej składają przysięgę.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...