Tego dnia w 1966 roku



13 czerwca 1966 r. Sąd Najwyższy U.S.A. wydał wyrok w sprawie Miranda v. Arizona, ustanawiając fundamentalną proceduralną zasadę, że podejrzani w chwili zatrzymania przez policję muszą zostać poinformowani o prawie do milczenia, skutkach prawnych swoich zeznań i prawie do adwokata (Miranda rights).

Orzeczenie zapadło w sprawie Ernesto Mirandy (1941-1976), zatrzymanego w Phoenix w Arizonie 13 marca 1963 r. pod zarzutem porwania i gwałtu. Zatrzymanemu zasugerowano niezgodnie z prawdą, że został rozpoznany przez ofiarę.  Po dwugodzinnym przesłuchaniu bez udziału adwokata sprawca się przyznał. W związku z tym sądy stanowe Arizony w obu instancjach uznały go winnym zarzuconych mu przestępstw tylko na podstawie jego zeznań (wyrok 20-30 lat pozbawienia wolności). Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uchylił jednakże wyrok uznając, że przyznanie się do winy było niedopuszczalnym dowodem w sprawie, ponieważ podejrzanego nie poinformowano przedtem o jego prawach i pozbawiono  prawa do obrony (co było naruszeniem Piątej i Szóstej Poprawki do Konstytucji).

CBP Border Patrol agent reads the Miranda rights

Miranda Rights współcześnie: funkcjonariusz U.S. Customs and Border Protection odczytuje pouczenie (Miranda Warning) zatrzymanemu w sprawie narkotykowej. Około 2007 r. Gerald L. Nino, CBP, U.S. Dept. of Homeland Security.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

To właśnie wyrok Sądu Najwyższego U.S.A. w sprawie Miranda v. Arizona stał się przyczyną wypracowania przez policję amerykańską standardowej procedury, w trakcie której pada tak znane pouczenie: “You have the right to remain silent. Anything you say can, and will, be used against you in court of law. You have the right to an attorney. If you cannot afford one, one will be appointed to you” (tzw. Miranda Warning).

Sprawa Mirandy przed Sądem Najwyższym USA miała istotny wpływ na zmianę amerykańskiej procedury karnej, jednakże nie zmieniła losu samego podsądnego (może oprócz tego, że zaczął odbywanie kary parę lat później). W powtórnym procesie w 1967 r. zebrano materiał dowodowy wystarczający do skazania (oczywiście z wyłączeniem przyznania się). Wyrok był analogiczny jak ten uchylony przez Sąd Najwyższy.

W grudniu 1975 r. Ernesto Miranda został zwolniony warunkowo z więzienia. Miesiąc później  po partii pokera w barze w Phoenix zginął ugodzony nożem. Policja zatrzymała dwóch znajomych Mirandy, z którymi przebywał tego wieczoru. Przed przesłuchaniem każdego z nich policjanci odczytali im prawa Mirandy (po hiszpańsku), po czym obu zwolniono. Następnie śledztwo zawężono do jednego z nich, który jednakże w międzyczasie zdążył zbiec. W rezultacie w sprawie zabójstwa Mirandy nikomu nie postawiono zarzutów…

AKTUALIZACJA 11.06.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Miranda v. Arizona, 384 U.S. 436 (1966) JUSTIA US Supreme Court.

MIRANDA v. ARIZONA FindLaw

Miranda Rights. History.com, Nov 9, 2009.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

1 czerwca 1962 r. w więzieniu w Ramli (Izrael) wykonano karę śmierci orzeczoną 15 grudnia 1961 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w Jerozolimie wobec SS-Obersturmbannführera Adolfa Eichmanna za zbrodnie przeciwko ludności żydowskiej, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz przynależność do organizacji uznanych w Norymberdze za przestępcze. Egzekucję poprzedziło odrzucenie apelacji przez Sąd Najwyższy Izraela i nieskorzystanie z prawa łaski przez prezydenta Icchaka Ben Cewiego. Wyrok wykonano zaraz po północy. W ciągu kilku godzin ciało skremowano, a popioły rozsypano w Morzu Śródziemnym poza wodami terytorialnymi Izraela.

2 czerwca 1953 r. Elżbieta II została koronowana na królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Koronacja odbyła się w Opactwie Westminsterskim i była pierwszą taką ceremonią transmitowaną przez telewizję.

3 czerwca 1666 r. w Cieśninie Kaletańskiej angielski wiceadmirał Sir George Ayscue (1616-1672) poddał Holendrom swój flagowy okręt HMS "Royal Prince". Więcej…

4 czerwca 1963 r. brytyjski sekretarz stanu ds. wojny John Profumo (1915-2006) podał się do dymisji w następstwie ujawnionego skandalu obyczajowego z wątkami szpiegowskimi (Afera Profumo). Rezygnację polityka podano do publicznej wiadomości następnego dnia. Więcej…

4 czerwca 1989 r. w Polsce odbyły się pierwsze po II wojnie światowej częściowo wolne wybory do Sejmu i wolne wybory do Senatu. W 2013 r. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w przekonaniu "o szczególnym znaczeniu tej daty dla Polski" ustanowił 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich.

5 czerwca 1963 r. w Killinardrish (Cork) w Irlandii zmarł generał Adrian Carton de Wiart (1880-1963), uczestnik wojny burskiej, obu wojen światowych, a w międzyczasie wojny polsko-bolszewickiej. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...