Tego dnia w 1966 roku



13 czerwca 1966 r. Sąd Najwyższy U.S.A. wydał wyrok w sprawie Miranda v. Arizona, ustanawiając fundamentalną proceduralną zasadę, że podejrzani w chwili zatrzymania przez policję muszą zostać poinformowani o prawie do milczenia, skutkach prawnych swoich zeznań i prawie do adwokata (Miranda rights).

Orzeczenie zapadło w sprawie Ernesto Mirandy (1941-1976), zatrzymanego w Phoenix w Arizonie 13 marca 1963 r. pod zarzutem porwania i gwałtu. Zatrzymanemu zasugerowano niezgodnie z prawdą, że został rozpoznany przez ofiarę.  Po dwugodzinnym przesłuchaniu bez udziału adwokata sprawca się przyznał. W związku z tym sądy stanowe Arizony w obu instancjach uznały go winnym zarzuconych mu przestępstw tylko na podstawie jego zeznań (wyrok 20-30 lat pozbawienia wolności). Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uchylił jednakże wyrok uznając, że przyznanie się do winy było niedopuszczalnym dowodem w sprawie, ponieważ podejrzanego nie poinformowano przedtem o jego prawach i pozbawiono  prawa do obrony (co było naruszeniem Piątej i Szóstej Poprawki do Konstytucji).

To właśnie wyrok Sądu Najwyższego U.S.A. w sprawie Miranda v. Arizona stał się przyczyną wypracowania przez policję amerykańską standardowej procedury, w trakcie której pada tak znane pouczenie: “You have the right to remain silent. Anything you say can, and will, be used against you in court of law. You have the right to an attorney. If you cannot afford one, one will be appointed to you” (tzw. Miranda Warning).

Sprawa Mirandy przed Sądem Najwyższym USA miała istotny wpływ na zmianę amerykańskiej procedury karnej, jednakże nie zmieniła losu samego podsądnego (może oprócz tego, że zaczął odbywanie kary parę lat później). W powtórnym procesie w 1967 r. zebrano materiał dowodowy wystarczający do skazania (oczywiście z wyłączeniem przyznania się). Wyrok był analogiczny jak ten uchylony przez Sąd Najwyższy.

W grudniu 1975 r. Ernesto Miranda został zwolniony warunkowo z więzienia. Miesiąc później  po partii pokera w barze w Phoenix zginął ugodzony nożem. Policja zatrzymała dwóch znajomych Mirandy, z którymi przebywał tego wieczoru. Przed przesłuchaniem każdego z nich policjanci odczytali im prawa Mirandy (po hiszpańsku), po czym obu zwolniono. Następnie śledztwo zawężono do jednego z nich, który jednakże w międzyczasie zdążył zbiec. W rezultacie w sprawie zabójstwa Mirandy nikomu nie postawiono zarzutów…


Miranda v. Arizona, 384 U.S. 436 (1966) JUSTIA US Supreme Court.

MIRANDA v. ARIZONA FindLaw

Miranda Rights. History.com, Nov 9, 2009.

INNE WYDARZENIA HISTORYCZNE MIESIĄCA...

2 stycznia 1492 r. armie króla Aragonii Ferdynanda II (1452-1516) i królowej Kastylii Izabeli I (1451-1504) zdobyły Grenadę, stolicę ostatniego muzułmańskiego emiratu na Półwyspie Iberyjskim. Upadek Grenady był ostatnim aktem rekonkwisty, trwającej od VIII w.

3 stycznia 1661 r. ukazał się w Krakowie I numer Merkuriusza Polskiego Ordynaryjnego, pierwszej polskiej gazety. Więcej…

4 stycznia 1642 r. król Karol I Stuart (1600-1649) wszedł na czele 400 zbrojnych do Izby Gmin angielskiego parlamentu próbując aresztować pięciu przywódców opozycji, oskarżonych przez niego o zdradę stanu. Więcej…

5 stycznia 1933 r. rozpoczęto budowę mostu nad cieśniną Golden Gate w San Francisco. Budowa trwała ponad 4 lata, pochłonęła życie 11 robotników i kosztowała 27 milionów dolarów. Więcej…

6 stycznia 1794 r. w Noirmoutier w Wandei został rozstrzelany Maurice d’Elbée (1752-1794), nieformalny generał powstańców wandejskich. Więcej…

7 stycznia 1940 r. zakończyła się bitwa na drodze Raate w trakcie  wojny zimowej (inwazja ZSRR na Finlandię 1939-1940). Zwycięstwo wojsk fińskich umożliwiło wygraną w bitwie o Suomussalmi - mimo dużej przewagi liczebnej i technicznej strony sowieckiej. Oba zwycięstwa przyczyniły się znacząco do obrony niepodległości Finlandii (mimo jej strat terytorialnych) przed agresją sowiecką.

9 stycznia 1433 r. - król Władysław Jagiełło potwierdza w Krakowie przywilej jedlneński (1430 r.). Więcej…

11 stycznia 1944 r. rozstrzelano hrabiego Galeazzo Ciano (1903–1944), włoskiego polityka, dyplomatę i działacza ruchu faszystowskiego. Hrabia Ciano został skazany na śmierć za udział w odsunięciu Mussoliniego od władzy i prowadzenie negocjacji z aliantami. Więcej…

13 stycznia 1944 r. powołano w ZSRR tzw. komisję Nikołaja Burdenki w celu wykazania, że zbrodnia katyńska dokonana wiosną 1940 r. przez NKWD na polskich oficerach została popełniona rzekomo przez Niemców w 1941 r. Więcej…

14 stycznia 2011 r. prezydent Tunezji Zajn al-Abidin ibn Ali (1936-2019) ustąpił ze stanowiska i uciekł wraz z rodziną do Arabii Saudyjskiej. Więcej…

15 stycznia 1793 r. w Konwencie odbyło się pierwsze głosowanie w sprawie wyroku w procesie Ludwika XVI. Więcej…

16 stycznia 1707 r. parlament Szkocji ratyfikował Act of Union, co umożliwiło utworzenie Królestwa Wielkiej Brytanii, przekształconego w 1800 r. w Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii.

17 stycznia 1991 r. rozpoczęła się operacja Desert Storm, mająca na celu wyzwolenie Kuwejtu spod okupacji irackiej. Po 43-dniowej kampanii powietrznej przeprowadzonej przez USA i sojuszników, która "przywróciła Irak do ery preindustrialnej" (New York Times) trwająca zaledwie 100 godzin operacja wojsk lądowych osiągnęła założone cele. Kuwejt jednak również został spustoszony przez wycofujących się Irakijczyków wskutek zastosowania taktyki spalonej ziemi.

18 stycznia 1919 r. w Wersalu rozpoczęła się konferencja pokojowa z udziałem 27 zwycięskich państw w I wojnie światowej. Więcej…

19 stycznia 1978 r. w Niemczech zakończono europejską produkcję Volkswagena Typ 1 ("Garbusa"). Więcej…

20 stycznia 1945 r. z wyroku Polskiego Państwa Podziemnego w Zakopanem został powieszony Wacław Krzeptowski - przywódca kolaboracyjnego Goralenvolku - zinstytucjonalizowanej i największej polskiej kolaboracji z Niemcami. Więcej…

21 stycznia 1793 r. na Placu Rewolucji w Paryżu ścięto Ludwika XVI. Więcej…

22 stycznia 1957 r. w Warszawie został uprowadzony i zamordowany przez nieznanych sprawców 15-letni Bohdan Piasecki, syn kontrowersyjnego polityka Bolesława Piaseckiego, lidera przedwojennej ONR Falangi i powojennego Stowarzyszenia „PAX”. Więcej…

24 stycznia 1978 r. w północno-zachodniej Kanadzie (okolice Wielkiego Jeziora Niewolniczego rozbił się radziecki satelita szpiegowski Kosmos 954 z reaktorem atomowym na pokładzie, rozrzucając materiał radioaktywny na powierzchni 124 tys. km². Więcej…

25 stycznia 1950 r. podpisano umowę z ZSRR na produkcję samochodu GAZ-M20 Pobieda w Polsce (jako FSO Warszawa). Więcej…

26 stycznia 1885 r. mahdyści zdobyli Chartum. Dowodzący egipsko-angielską obroną generał Charles Gordon został zabity, a jego głowę triumfalnie dostarczono Mahdiemu. Więcej…

27 stycznia 1967 r. rządy Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego podpisały Układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, zwany też Traktatem o przestrzeni kosmicznej. Traktat o przestrzeni kosmicznej ustanowił podstawy międzynarodowego prawa kosmicznego. Więcej…

28 stycznia 1986 r. nad Florydą doszło do katastrofy startującego wahadłowca "Challenger". Więcej…

29 stycznia 1856 r. po zakończeniu wojny krymskiej ustanowiono Krzyż Wiktorii, najwyższe odznaczenie wojenne Imperium brytyjskiego. Nadawane jest wojskowym Wielkiej Brytanii i Wspólnoty Brytyjskiej lub osobom cywilnym pozostającym pod władzą wojskową za „przykładną odwagę, szczególny akt poświęcenia lub wyjątkowe oddanie obowiązkom w obliczu nieprzyjaciela”.

30 stycznia 1649 r. w Londynie został ścięty król Anglii Karol I Stuart (1600-1649), uznany w procesie przed Kadłubowym Parlamentem za „tyrana, zdrajcę i wroga ludu”. Więcej…

31 stycznia 1923 r. na stokach Cytadeli Warszawskiej został rozstrzelany Eligiusz Niewiadomski, zabójca pierwszego prezydenta Rzeczpospolitej Gabriela Narutowicza. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...