Tego dnia w 1912 roku



15 kwietnia 1912 r. o godzinie 2.20 zatonął na Atlantyku RMS „Titanic”.

Nowy transatlantyk linii żeglugowej White Star Line RMS „Titanic” odbywał swój pierwszy rejs na trasie na trasie Southampton – Cherbourg – Queenstown – Nowy Jork. „Titanic” wraz ze swoimi siostrzanymi jednostkami „Olympic” i „Britannic” miał być najbezpieczniejszym statkiem tej klasy (jednym z zastosowanych w nim rozwiązań technicznych był kadłub podzielony na 16 sekcji z automatycznym systemem zamykania grodzi wodoszczelnych sięgających powyżej linii wodnej, co miało zapewnić „praktyczną niezatapialność”).

Titanic Stardboard Side Diagram

RMS „Titanic”

JG03. 15.03.2021

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W czwartym dniu rejsu, 14 kwietnia 1912 r. o godz. 23.40 w odległości 375 mil (około 600 km) na południe od Nowej Fundlandii statek otarł się o górę lodową, której nie zdołał ominąć. Po 2 godzinach i czterdziestu minutach od kolizji niezatapialny Royal Mail Steamer „Titanic” poszedł na dno. W lodowatych wodach północnego Atlantyku zginęło ponad 1500 osób, uratowano tylko około 730 (głównie  z powodu zbyt małej ilości łodzi ratunkowych i długiego oczekiwania na pomoc). Katastrofa spowodowała nowelizację archaicznych przepisów bezpieczeństwa morskiego.

Titanic paperboy crop

Gazeciarz przed londyńskim biurem White Star Line. 16.04.1912

Autor nieznany

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Titanic iceberg

Prawdopodobny sprawca tragedii. Góra lodowa sfotografowana rano 15 kwietnia 1912 r. kilka mil na południe od miejsca zatonięcia Titanica. Ciemne plamy to rzekomo ślady czerwonej farby pochodzącej z części kadłuba poniżej linii wodnej.

Źródło: „UNSINKABLE” The Full Story of RMS Titanic. Daniel Allen Butler, Stackpole Books 1998

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Katastrofa „Titanica” stała się niezastąpioną inspiracją dla wielu produkcji filmowych, z których oczywiście najbardziej znany jest „Titanic” (1997) w reżyserii Jamesa Camerona. To jednak tylko wierzchołek „góry lodowej”, jako że pierwszy film nakręcono już miesiąc po katastrofie (Ocaleni z Titanica – 1912). W tym samym roku wyprodukowano In Nacht und Eis. Potem pojawił się chyba pierwszy dźwiękowy film dotyczący tematu (Atlantic – 1929). Dalej były: niemiecki dramat propagandowy (Titanic – 1943), dramat historyczny (SOS TITANIC – 1958), ekranizacja musicalu (Niezatapialna Molly Brown – 1964), pierwszy film o Titanicu w kolorze (S.O.S. Titanic – 1979), film telewizyjny z 1996 roku z Catherine Zetą-Jones (Titanic – 1996), animowana wersja wydarzeń (Titanic – legenda trwa – 2001), wreszcie słabo notowany Titanic II (2010), i na koniec kostiumowy miniserial (Titanic 2012).

Jak widać, niemal z każdą z dekad mijających od katastrofy pojawiał się kolejny filmowy „Titanic”, a podkreślić trzeba, że ten szybki przegląd nie rości sobie pretensji do bycia kompletnym…


TITANIC titanic.com.pl

Na „Titanicu” byli pasażerowie z Polski. Gospodarka Morska. 08.04.2016

Titanic – katastrofa, która stała się legendą. Polskie Radio Historia. 14.04.2020

Titanic znika. Korozja jest dla niego bezlitosna. Rzeczpospolita. 02.09.2019

INNE WYDARZENIA HISTORYCZNE MIESIĄCA...

1 grudnia 1918 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generał Stanisław Szeptycki wydał rozkaz nr 38, na mocy którego czerwono-biała szachownica stała się znakiem rozpoznawczym polskiego lotnictwa wojskowego. Szachownica w tym układzie pozostawała w użyciu aż do 1993 r., kiedy to wprowadzono nowy wzór znaku: z zamienioną kolejnością pól jako rzekomo bardziej poprawny heraldycznie.

2 grudnia 1908 r. dwuletni Aisin Gioro Puyi został ostatnim cesarzem Chin (jako cesarz Hsuan Tung).  Cesarz pod naciskiem rodziny zrzekł się rzeczywistej władzy w 1912 r., zachowując jednak honorowy tytuł cesarski.

3 grudnia 1961 r. w Sosnowcu Stanisław Jaros bezskutecznie usiłował dokonać zamachu bombowego na I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułkę. Więcej…

4 grudnia 1793 r. w Paryżu dekretem 14 Frimaire'a zarządzono wydawanie „Bulletin des lois de la République Française”, pierwszego na świecie dziennika urzędowego służącego publikacji aktów prawnych.

5 grudnia 1933 r. – zniesienie prohibicji w USA (ratyfikacja 21. poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych uchylającej  18. poprawkę o wprowadzeniu prohibicji). Więcej…

6 grudnia 1956 r. mecz piłki wodnej Węgry-ZSRR rozegrany w trakcie igrzysk olimpijskich w Melbourne (niedługo po stłumieniu przez ZSRR powstania węgierskiego) kończy się krwawą bójką zawodników - sprowokowany zawodnik ZSRR uderzył Węgra. Więcej…

7 grudnia 1941 r. japoński zespół uderzeniowy (6 lotniskowców i 380 samolotów) dowodzony przez admirała Isoroku Yamamoto zaatakował amerykańską bazę lotniczą i morską w Pearl Harbour na Hawajach. Więcej…

8 grudnia 1902 r. w Parochońsku na Polesiu urodziła się Zofia Chomętowska (1902-1991), jedna z najważniejszych autorek polskiej fotografii dwudziestolecia międzywojennego. Więcej…

9 grudnia 1952 r. w Londynie zmiana pogody doprowadziła do ustąpienia Wielkiego Smogu, utrzymującego się od 5 grudnia. W ciągu tych kilku dni mgła zawierająca zanieczyszczenia atmosferyczne powstałe głównie w wyniku spalania węgla doprowadziła do śmierci co najmniej 4 tysięcy mieszkańców Londynu.

10 grudnia 1942 r. Rząd Rzeczpospolitej Polskiej na uchodźstwie przesłał pierwszy oficjalny raport o holokauście (tzw. notę Raczyńskiego) do ministrów spraw zagranicznych 26 państw sygnatariuszy Deklaracji Narodów Zjednoczonych. Notę dyplomatyczną sporządzono na podstawie dokumentów przywiezionych z okupowanej Polski przez kuriera Jana Karskiego.

11 grudnia 1941 r. Rzeczpospolita Polska wypowiada wojnę Cesarstwu Japonii. Więcej…

13 grudnia 1981 r. Rada Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wprowadza stan wojenny na terenie kraju. Więcej…

15 grudnia 1961 r. w Bet Ha’am (Izrael) ogłoszono wyrok w procesie SS-Obersturmbannführera Adolfa Eichmanna, uczestnika konferencji w Wannsee, a następnie sprawnego logistyka Endlösung w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy. Więcej…

16 grudnia 1922 r. podczas otwarcia wystawy w warszawskiej "Zachęcie" Eligiusz Niewiadomski dokonał zamachu na życie prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza, oddając do niego trzy strzały z pistoletu, które spowodowały śmierć na miejscu. Więcej…

17 grudnia 1883 r. Sąd Najwyższy USA orzekł w sprawie Ex parte Crow Dog (109 U.S. 556). W świetle tego orzeczenia sądy federalne nie obejmowały swoją jurysdykcją spraw o morderstwo, jeśli doszło do niego na terenie rezerwatu, sprawca  i ofiara byli Indianami, a przestępstwo zostało osądzone przez sąd plemienny. W reakcji na to rozstrzygnięcie Kongres USA uchwalił Major Crimes Act (1885), poddający poważniejsze przestępstwa pod jurysdykcję federalną, niezależnie od okoliczności rozważanych w sprawie Ex parte Crow Dog.

17 grudnia 1944 r. w Malmedy (Belgia) w trakcie niemieckiej kontrofensywy w Ardenach, żołnierze Waffen-SS („Kampfgruppe Peiper”) w niewyjaśnionych do końca okolicznościach dokonali masakry amerykańskich jeńców wojennych i osób cywilnych (łącznie 86 osób). Więcej…

17 grudnia 1970 r. "Czarny Czwartek" - wojsko i milicja ostrzelały tłum robotników w rejonie przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej Gdynia Stocznia. Według ustaleń prokuratury śmierć poniosło 10 osób.

18 grudnia 1865 r. weszła w życie 13. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych dotycząca zniesienia niewolnictwa i robót przymusowych. Więcej…

19 grudnia 2007 r. indiańscy aktywiści z plemienia Lakota z Russelem Meansem na czele ogłosili, że jednostronnie zrywają wszystkie traktaty zawarte ponad 150 lat temu z rządem USA. Więcej…

20 grudnia 1991 r. podłączono do Internetu pierwsze komputery w Polsce. Więcej…

21 grudnia 1664 r. nadintendent finansów Nicolas Fouquet został skazany przez specjalny francuski trybunał na konfiskatę majątku i banicję za malwersacje finansowe. Więcej…

22 grudnia 1894 r. oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec kapitan armii francuskiej Alfred Dreyfus (1859-1935) został skazany na podstawie spreparowanych dowodów na degradację i dożywotnie zesłanie do kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej (Gujana Francuska). Więcej…

27 grudnia 1979 r. sowiecki wywiad wojskowy przeprowadził operację „Sztorm-333” - atak na pałac Tadż-bek w Kabulu, rezydencję prezydenta Afganistanu Hafizullaha Amina (którego KGB podejrzewało o działalność agenturalną na rzecz CIA). Więcej…

29 grudnia 1890 r. nad potokiem Wounded Knee w Dakocie Południowej 7 Pułk Kawalerii Stanów Zjednoczonych dokonał  masakry Indian z plemienia Dakotów. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...