Tego dnia w 1943 roku

18 kwietnia 1943 r. nad wyspą Bougainville (Wyspy Salomona, Pacyfik) w wyniku amerykańskiej operacji wojskowej Vengeance zginął admirał Isoroku Yamamoto (1884-1943), wybitny dowódca Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej i twórca planu ataku na bazę amerykańskiej Floty Pacyfiku w Pearl Harbor (1941).

Dwa samoloty Mitsubishi G4M (w kodzie alianckim Betty), którymi podróżowali admirał i członkowie jego sztabu zostały przechwycone i zestrzelone przez amerykańskie myśliwce P-38 Lightning w trakcie akcji uznawanej do dziś za precedens dla amerykańskich operacji wojskowych, mających na celu wyeliminowanie konkretnych osób stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa USA.

I. Yamamoto

Admirał Yamamoto na pokładzie pancernika Nagato. 1940.
Autor nieznany, 1940 r.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

W przypadku admirała Yamamoto uznano, że jego zdolności strategiczne, cechy osobowości oraz wpływ na morale sił zbrojnych Japonii stanowią zagrożenie dla amerykańskich operacji wojskowych.

Wobec tego decyzję o realizacji planu przechwycenia i zestrzelenia samolotu admirała autoryzował Sekretarz Departament Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Frank Knox (sporne jest jest, czy autoryzował ją również prezydent Franklin D. Roosevelt) po zasięgnięciu opinii m. in. głównego prawnika US Navy.

W ten sposób twórca błyskotliwego planu ataku powietrznego na Pearl Harbor zginął wskutek realizacji równie błyskotliwej operacji Vengeance. Bardzo skrótowo można ją opisać jako wynik skorelowanych działań nasłuchu radiowego (przechwycono japoński radiogram zawierający harmonogram i trasę podróży Yamamoto), kryptologii (udało się odczytać przechwycony radiogram pomimo jego zaawansowanego szyfrowania) i bardzo precyzyjnej akcji lotniczej (myśliwce P-38 musiały przebyć na małej wysokości nad oceanem  około 970 km do punktu przechwycenia i dotrzeć tam w ściśle określonym czasie, ponieważ limit maksymalnego zasięgu pozwalał im przebywać w rejonie celu misji tylko około 10 minut).

Genialny strateg z pewnością doceniłby precyzję planowania tej operacji, niestety zginął w wyniku ostrzelania jego samolotu przez amerykańskie myśliwce jeszcze przed tym, gdy rozbił się on w dżungli wyspy Bougainville…

AKTUALIZACJA 18.04.2026 © ŁUKASZ SOBANIAK

Yamamoto Isoroku. Mark E. Stille, Bloomsbury Publishing, 2012 (via Google Books).

The Evolution of Tactics: A Moral Look at the Decision to Target Admiral Isoroku Yamamoto, Commander in Chief of Japan’s Combined Fleet. Brian S. Kittel, Western Oregon University, sierpień 2015.

Targeted Killing and the Law of Armed Conflict. Gary Solis, Naval War College Review, 2007.

Places: Yamamoto’s Aircraft Wreck. Tony Wheeler’s Travels, 25.02.2012.

G4M1 Model 11 Betty Manufacture Number 2656 Tail 323. Pacific Wrecks, 08.01.2025.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

22 kwietnia 1945 r. Adolf Hitler po długim okresie ignorowania faktów przyznaje po raz pierwszy wobec najbliższego otoczenia, że wojna jest przegrana przez III Rzeszę. Więcej…

23 kwietnia 1775 r. w Londynie urodził się Joseph Mallord William Turner (zm. 1851), angielski malarz uznawany za prekursora impresjonizmu. Jego obraz "The Fighting Temeraire tugged to her last berth to be broken up" (1839) uznano za największe z dzieł malarskich Wielkiej Brytanii (BBC Radio 4, 2005).

23 kwietnia 1942 r. niemiecka Luftwaffe rozpoczęła serię nalotów na zabytkowe miasta Wielkiej Brytanii: Exeter, Bath, Canterbury, Norwich i York (Baedeker Blitz). Cele zostały wyznaczone w oparciu o ich znaczenie historyczne i kulturalne przy pominięciu elementu militarnego. Był to nie tylko odwet za bombardowanie Lubeki przez Royal Air Force (28.03.1942), ale także operacja w zamierzeniu mająca zmusić RAF do ograniczenia ataków bombowych na niemieckie miasta. Operacja trwająca do 1944 r. nie osiągnęła założonego celu strategicznego - w czasie jej trwania RAF i USAAF zwiększyły intensywność nalotów na III Rzeszę.

24 kwietnia 1961 r. w Sztokholmie podniesiono z dna Bałtyku szwedzki galeon „Vasa”, który zatonął w swoim pierwszym rejsie w 1628 roku. Więcej…

25 kwietnia 1859 r. w Port Said francuski przedsiębiorca Ferdinand de Lesseps zainaugurował budowę Kanału Sueskiego.

25 kwietnia 1915 r. rozpoczęła się bitwa pod Gallipoli, największa operacja desantowa I wojny światowej, której celem było opanowanie cieśnin tureckich i wyeliminowanie osmańskiej Turcji jako sojusznika państwa centralnych. Operacja trwająca do 9 stycznia 1916 r.  zakończyła się klęską państw ententy. Rocznica lądowania pod Gallipoli jest obchodzona jako ANZAC Day - święto państwowe Australii i Nowej Zelandii upamiętniające wszystkich, którzy zginęli w czasie operacji wojskowych tych krajów.

25 kwietnia 1980 r. zakończyła się nieudana amerykańska operacja Eagle Claw, mająca na celu odbicie zakładników z okupowanej ambasady USA w Teheranie. Więcej…

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez III Rzeszę Europie.  Więcej…

13 maja 1926 r. w Poznaniu generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969) podejmuje próbę samobójczą, nie mogąc pogodzić lojalności wobec legalnego rządu RP z lojalnością wobec marszałka Józefa Piłsudskiego stojącego na czele majowego zamachu stanu.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...