Tego dnia w 1943 roku



30 kwietnia 1943 r. brytyjski kontrwywiad zrealizował kluczowy element operacji „Mincemeat”. Była to niezwykła i drobiazgowo opracowana akcja dezinformacyjna, która skutecznie odwróciła uwagę państw osi od planowanej alianckiej inwazji na Sycylię, a ponadto przyniosła aliantom wiele innych niezamierzonych korzyści.

Kluczowy element operacji polegał na podrzuceniu u wybrzeży Hiszpanii ciała rzekomej ofiary katastrofy lotniczej – brytyjskiego oficera – przy którym znajdowały się dokumenty świadczące „niezbicie”, że lądowanie aliantów na Sycylii to jedynie operacja pozorowana, a właściwa inwazja nastąpi na Sardynii i Bałkanach.

W tym celu po konsultacjach z patomorfologiem i koronerem pozyskano zwłoki, które odpowiednio spreparowano, a jednocześnie wykreowano dla nich fikcyjną tożsamość oficera Royal Marines. Tożsamość kapitana (w randze majora czasu wojny) Wiliama Martina została „zalegendowana” z wielką dbałością o szczegóły, poczynając od dokumentów służbowych i prywatnych aż do zawartości kieszeni munduru (w tym niezapłaconych rachunków i londyńskich biletów kinowych). Równocześnie przygotowano teczkę „tajnych” dokumentów, które „przypadkiem” miały trafić w ręce rezydenta niemieckiego wywiadu w Hiszpanii.

30 kwietnia 1943 r. o godz. 4.30  w okolicach miejscowości Huelva na wybrzeżu hiszpańskim brytyjski okręt podwodny  wysłał Wiliama Martina w jego misję. Zwłoki opuszczono do wody w kamizelce ratunkowej i z kompletem tajnych dokumentów w teczce. Dalej wszystko poszło zgodnie z założeniami: morze wyrzuciło zwłoki na brzeg, a Hiszpanie przeprowadzili dość niestaranną autopsję (zwłoki były w stanie zaawansowanego rozkładu), która potwierdziła śmierć w wyniku katastrofy lotniczej na morzu. W międzyczasie Brytyjczycy podgrzali atmosferę dając do zrozumienia, że chcą pilnie odzyskać dokumenty znalezione przy zmarłym. Wtedy Hiszpanie ulegając naciskom niemieckim umożliwili agentowi Abwehry skopiowanie dokumentów z teczki Martina przed ich zwrotem Brytyjczykom.  Wywiad niemiecki skrupulatnie sprawdził tożsamość kapitana Martina (Abwehra sprawdziła nawet wspomniane wyżej londyńskie bilety kinowe), nie znajdując niczego podejrzanego. Nie zakwestionowano też autentyczności spreparowanych przez kontrwywiad brytyjski dokumentów dotyczących planów inwazji. Stosownie do tych ustaleń Hitler dokonał przesunięć sił niemieckich w kierunku Bałkanów, Sardynii i Korsyki.

Skutki były zgodne z założeniami operacji „Mincemeat”: nawet po rozpoczęciu inwazji na Sycylię (operacja „Husky” 10.07–17.08.1943) Niemcy przez dwa dni pozostawali w przekonaniu, że jest to operacja pozorowana. W rezultacie Sycylię zajęto w znacznie krótszym czasie i kosztem mniejszych ofiar, niż zakładano początkowo.

Jak się jednak okazało, dalekosiężne konsekwencje sukcesu operacji były znacznie dalej idące  Do niezamierzonych przez wywiad brytyjski skutków dezinformacji należało bowiem też osłabienie sił niemieckich na froncie wschodnim przed bitwą na łuku kurskim (operacja „Zitadelle” 5.07-23.08.1943 r.). Co ważniejsze, Niemcy już do końca wojny nie ufali dokumentom zdobytym dzięki szczęśliwym przypadkom. Zapobiegło to m.in. wykorzystaniu autentycznych informacji z utraconych w akcji dokumentów alianckich w czasie lądowania w Normandii i podczas operacji Market Garden.

 


Mincemeat and the Imaginary Man by Alan Bellows, 09 May 2006

Operation Mincemeat: How a dead tramp fooled Hitler BBC, 3 December 2010

Operation Mincemeat h2g2.com. Updated Apr 27, 2018

The dead tramp who won World War II: A new book reveals the full astonishing story of The Man Who Never Was dailymail.co.uk, 15 January 2010

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

1 maja 1960 r. nad Swierdłowskiem na Uralu Sowieci zestrzelili samolot szpiegowski Lockheed U-2.  Maszynę pilotował kapitan Francis Gary Powers (1929-1977), wykonujący dla CIA zadanie fotograficznego rozpoznania powietrznego nad terytorium ZSRR (misja Grand Slam). Więcej…

4 maja 1990 r. zmieniono nazwę Kombinatu Metalurgicznego Huta im. Lenina na Hutę im. Tadeusza Sendzimira.

5 maja 1939 r. minister spraw zagranicznych Rzeczpospolitej Józef Beck w swoim słynnym przemówieniu sejmowym odrzucił żądania Niemiec włączenia Gdańska do III Rzeszy i wyznaczenia eksterytorialnych linii komunikacyjnych. Więcej…

6 maja 1925 r. w Państwowym Gimnazjum im. Joachima Lelewela w Wilnie doszło do największej szkolnej strzelaniny w polskiej historii, znanej jako „krwawa matura w Wilnie". Więcej…

6 maja 1937 r. niemiecki sterowiec D-LZ-129 Hindenburg po przebyciu transatlantyckiej trasy z Frankfurtu spłonął w bazie amerykańskiej marynarki wojennej w Lakehurst w New Jersey. Więcej…

7 maja 1945 r. we francuskim Reims generał Alfred Jodl i admirał Hans-Georg von Friedeburg podpisali bezwarunkową kapitulację III Rzeszy. Na żądanie Stalina kolejny akt kapitulacji podpisano dzień później w Berlinie (9 maja według czasu moskiewskiego).

8 maja 1794 r. w Paryżu został zgilotynowany wybitny francuski naukowiec Antoine Lavoisier (1743-1794).  Ojciec nowoczesnej chemii został osądzony i stracony w ciągu jednego dnia. Więcej…

9 maja 1987 r. w Lesie Kabackim pod Warszawą doszło do katastrofy samolotu PLL LOT Ił-62M SP-LBG „Tadeusz Kościuszko” (lot nr LO 5055). Więcej…

10 maja 1940 r. premier Wielkiej Brytanii Neville Chamberlain podaje się do dymisji. Zastępuje go Winston Churchill. Więcej…

11 maja 1745 r. pod Fontenoy doszło do krwawej bitwy brytyjsko-francuskiej. Jedno ze starć poprzedziła wymiana uprzejmości, która niesłusznie przeszła do legendy jako symbol XVIII-wiecznej kurtuazji na polu bitwy. Więcej…

12 maja 1926 r. w Warszawie rozpoczęły się walki uliczne przewrotu majowego. W wyniku starć strony rządowej i zwolenników marszałka Józefa Piłsudskiego zginęło 379 osób. Rząd Wincentego Witosa podał się do dymisji, a prezydent Stanisław Wojciechowski złożył urząd. Rozpoczęły się 13-letnie autorytarne rządy sanacji.

23 maja 1934 r. na leśnej drodze w Bienville Parish w Luizjanie zginęli Bonnie Parker i Clyde Barrow, zastrzeleni w zasadzce przez egzekutorów prawa z Teksasu i Luizjany. Zdarzenie to poprzedził wielomiesięczny pościg za słynną parą w związku z ich napadami rabunkowymi,  morderstwami i porwaniami. Więcej…