Tego dnia w 1939 roku



1 września 1939 r. o godzinie 4.48 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, co wbrew faktom historycznym zostało powszechnie uznane za rozpoczęcie działań wojennych II wojny światowej.

Schleswig-Holstein podczas ostrzału Westerplatte

„Schleswig-Holstein” w porcie gdańskim podczas ostrzału Westerplatte. 1 września 1939 r.

Autor nieznany. Źródło: Instytut Pamięci Narodowej.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Bliższa analiza dokumentów historycznych wskazuje wyraźnie, że otwarcie ognia z „Schleswiga-Holsteina” poprzedził szereg działań zbrojnych mających miejsce po północy z 31 sierpnia na 1 września 1939 r. Przykładowo już o godzinie 1 w nocy rozpoczęto atak na posterunek polskiej straży granicznej w Jeziorkach koło Piły, a w okolicach Rybnika Wehrmacht przekroczył granicę przed 2 w nocy. Około 4.15-4.25 nastąpił atak na stację PKP w Szymankowie, a o 4.35 Luftwaffe zaatakowała okolice mostów w Tczewie (według niemieckich dokumentów o 4.40). Do niedawna sporna pozostawała dokładna godzina rozpoczęcia nalotu na Wieluń (4.40 czy 5.40 według ustaleń IPN, wersję tę potwierdzałyby także dokumenty niemieckie), przyczyną nieporozumienia stało się błędne przyjęcie, że Polska w 1939 r.  miała godzinną różnicę czasową w stosunku do Niemiec.

Niezależnie od powyższego przypomnieć można o niemieckim „wypadku przy pracy”, jakim był incydent jabłonkowski z 26 sierpnia 1939 r. (datę inwazji wyznaczoną na ten dzień przełożono, jednak wiadomość o tym nie dotarła na czas do wszystkich oddziałów w terenie i niektóre przystąpiły do zaplanowanych działań).

Oprócz regularnych działań wojennych otwartą agresję poprzedziły akty dywersji i terroru (np. zamach bombowy na dworcu PKP w Tarnowie 28.08.1939), prowokacje (np. napad na radiostację w Gliwicach 31.08.1939) oraz liczne incydenty graniczne i naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez Luftwaffe.

AKTUALIZACJA 24.09.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


1 września 1939 r., punktualnie o godz..? Kaja Drąg, Adam Żeberkiewicz. Główny Urząd Miar.

Polacy Zgubieni w Czasie. Michał Tomasz Wójcicki. Rzeczpospolita, Warszawa 27-28.10.2018, s. 30-31.

WIELUŃ, 1 WRZEŚNIA 1939. fragment tekstu dr. Grzegorza Bębnika – Tylko u nas – Pamięć.pl – portal edukacyjny IPN.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYM TYGODNIU

30 września 1938 r. na konferencji w Monachium podpisano porozumienie dotyczące aneksji części terytoriów Czechosłowacji do III Rzeszy (układ monachijski). Więcej…

1 października 1908 r. rozpoczęto sprzedaż Forda Model T. Ogółem w latach 1908-1927 wyprodukowano około 15 milionów sztuk. Więcej…

2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej…

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej…

3 października 1993 r. w Mogadiszu żołnierze amerykańscy wspierający misję ONZ rozpoczęli operację przeciwko bojownikom przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida, jedną z najważniejszych operacji miejskich podczas wojny domowej w Somalii.

4 października 1883 r. z Paryża w swój pierwszy kurs do Konstantynopola wyruszył legendarny Orient Express. Więcej…

4 października 1957 r. ZSRR wyniósł na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1. Satelita krążył wokół Ziemi 92 doby - do 4 stycznia 1958 r., kiedy wszedł w gęste warstwy atmosfery i spłonął. Wyniesienie Sputnika rozpoczęło wyścig pomiędzy ZSRR a USA o dominację w kosmosie.

5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej.

6 października 1973 r. na półwyspie Synaj oraz Wzgórzach Golan Egipt i Syria (wspierane przez siły ekspedycyjne innych państw arabskich) rozpoczęły działania wojenne przeciwko Izraelowi (wojna Jom Kippur). Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...