Tego dnia w 1642 roku



4 stycznia 1642 r. król Karol I Stuart (1600-1649) wszedł na czele 400 zbrojnych do Izby Gmin angielskiego parlamentu próbując aresztować pięciu przywódców opozycji, oskarżonych przez niego (prawdopodobnie słusznie) o zdradę stanu.

King Charles I by Sir Anthony Van Dyck

Karol I Stuart.
Anthony Van Dyck. Olej na płótnie. 1635 r.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Próba aresztowania przeciwników okazała się bezskuteczna, jako że ostrzeżeni za pośrednictwem francuskiego ambasadora członkowie opozycji zdołali umknąć w ostatniej chwili. Co gorsza wydarzenie to doprowadziło do ostatecznego zerwania między królem a parlamentem, a następnie w krótkim czasie do wojny domowej. W jej wyniku Karol I został pojmany przez stronników parlamentu i ścięty (1649), a Anglia ogłoszona republiką, rządzoną przez Lorda Protektora Olivera Cromwella (1599-1658).

Attempted Arrest of the Five members by Charles West Cope

Karol I próbuje aresztować pięciu członków Izby Gmin. 4 stycznia 1642 r.
Charles West Cope. Malowidło na ścianie parlamentu. XIX w.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Historyczne wydarzenia z 4 stycznia 1642 r. zostały upamiętnione w angielskiej tradycji parlamentarnej. Przed otwarciem sesji parlamentu monarcha wzywa członków Izby Gmin do wysłuchania mowy tronowej poprzez wysokiego urzędnika Izby Lordów (Black Rod – od 2018 r. funkcję te pełni Sarah Clark, której oficjalny tytuł brzmi Lady Usher of the Black Rod), przed którym drzwi Izby zostają zatrzaśnięte. Black Rod trzykrotnie stuka w drzwi, które zostają przed nim otwarte. Ceremonia ma symbolizować niezależność Izby Gmin od monarchy.

AKTUALIZACJA 04.01.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK


Charles I enters the House of Commons (fragment filmu „Cromwell” – 1970). YouTube 08.11.2020.

Queen’s Speech: Black Rod heads to Commons to summon MPs – BBC News. YouTube 14.10.2019.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

1 czerwca 1962 r. w więzieniu w Ramli (Izrael) wykonano karę śmierci orzeczoną 15 grudnia 1961 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w Jerozolimie wobec SS-Obersturmbannführera Adolfa Eichmanna za zbrodnie przeciwko ludności żydowskiej, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz przynależność do organizacji uznanych w Norymberdze za przestępcze. Egzekucję poprzedziło odrzucenie apelacji przez Sąd Najwyższy Izraela i nieskorzystanie z prawa łaski przez prezydenta Icchaka Ben Cewiego. Wyrok wykonano zaraz po północy. W ciągu kilku godzin ciało skremowano, a popioły rozsypano w Morzu Śródziemnym poza wodami terytorialnymi Izraela.

2 czerwca 1953 r. Elżbieta II została koronowana na królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Koronacja odbyła się w Opactwie Westminsterskim i była pierwszą taką ceremonią transmitowaną przez telewizję.

3 czerwca 1666 r. w Cieśninie Kaletańskiej angielski wiceadmirał Sir George Ayscue (1616-1672) poddał Holendrom swój flagowy okręt HMS "Royal Prince". Więcej…

4 czerwca 1963 r. brytyjski sekretarz stanu ds. wojny John Profumo (1915-2006) podał się do dymisji w następstwie ujawnionego skandalu obyczajowego z wątkami szpiegowskimi (Afera Profumo). Rezygnację polityka podano do publicznej wiadomości następnego dnia. Więcej…

4 czerwca 1989 r. w Polsce odbyły się pierwsze po II wojnie światowej częściowo wolne wybory do Sejmu i wolne wybory do Senatu. W 2013 r. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w przekonaniu "o szczególnym znaczeniu tej daty dla Polski" ustanowił 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich.

5 czerwca 1963 r. w Killinardrish (Cork) w Irlandii zmarł generał Adrian Carton de Wiart (1880-1963), uczestnik wojny burskiej, obu wojen światowych, a w międzyczasie wojny polsko-bolszewickiej. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...