Tego dnia w 1979 roku



4 listopada 1979 r. w Teheranie kilkuset irańskich studentów wtargnęło do ambasady USA, biorąc ponad 60 zakładników spośród przebywających tam członków personelu dyplomatycznego i obywateli amerykańskich (Iran hostage crisis).

Iran hostage crisis - Iraninan students comes up U.S. embassy in Tehran

4 listopada 1979 r. Irańscy studenci wdzierają się na teren ambasady USA.

Autor nieznany.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Jakkolwiek nie ma dowodów, że wystąpienie studentów było bezpośrednio inspirowane politycznie, po zajęciu ambasady i wzięciu zakładników ich działania poparły niemal wszystkie siły polityczne w Iranie poza liberałami. Czynnikiem jednoczącym była oczywiście historycznie uwarunkowana nienawiść do Ameryki.

Oczywiste złamanie prawa międzynarodowego potępił tylko premier Iranu Mehdi Bazargan (1907-1995), który wezwał do natychmiastowego uwolnienia zakładników. Ponieważ jednak jego stanowisko nie znalazło jakiekolwiek poparcia dwa dni później podał się do dymisji.

Zwolnienie zakładników uzależniono od wydania obalonego szacha Mohammada Rezy Pahlawiego (który po wygnaniu udał się początkowo do USA), zwrotu jego majątku Iranowi oraz przeprosin rządu USA za ingerencje w sprawy wewnętrzne Iranu.

Po nieudanej próbie odbicia zakładników w kwietniu 1980 r. (klęska operacji Delta Force Eagle Claw) Irańczycy jeszcze bardziej zradykalizowali postawę. Część zakładników wywieziono z ambasady, aby utrudnić ewentualne kolejne próby ich odbicia.

Dopiero groźba nałożenia kolejnych sankcji USA, śmierć szacha (lipiec 1980 r.) oraz rosnące straty wizerunkowe w warunkach toczącej się wojny z Irakiem doprowadziły do zwolnienia zakładników 20 stycznia 1981 r.

Iran hostages return

Zwolnieni przez Iran zakładnicy wracają do USA. Baza USAF w Andrews, Maryland. 27 stycznia 1981 r.

Don Koralewski

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Chociaż sprawa wzięcia zakładników w ambasadzie USA skonsolidowała Irańczyków wydaje się, że wydarzenia  lat 1979-1981 nie przyniosły korzyści Iranowi. Porozumienie w sprawie uwolnienia zakładników nie uwzględniało pierwotnych żądań irańskich (wynegocjowano tylko realizację dostaw wojskowych opłaconych jeszcze za czasów szacha), a dodatkowym kosztem była utrata międzynarodowego poparcia w wojnie z Irakiem.

Sprawa zapoczątkowała też długotrwały kryzys w stosunkach irańsko-amerykańskich. Oba kraje zerwały bezpośrednie stosunki dyplomatyczne, a ich interesy są reprezentowane przez sekcje amerykańskie w ambasadach Pakistanu i Szwajcarii.

Rząd w Teheranie w rocznicę wydarzeń organizuje eventy z paleniem flagi amerykańskiej i okrzykami „Śmierć Ameryce!”. Ostatnio jednak ponoć w czasie tych „spontanicznych” demonstracji entuzjazm ich uczestników osłabł…

AKTUALIZACJA 02.11.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

31 stycznia 1923 r. na stokach Cytadeli Warszawskiej został rozstrzelany Eligiusz Niewiadomski, zabójca pierwszego prezydenta Rzeczpospolitej Gabriela Narutowicza. Więcej…

1 lutego 1944 r. w Alejach Ujazdowskich w Warszawie członkowie oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej „Pegaz” dokonali skutecznego zamachu na dowódcę SS i Policji SS-Brigadeführera Franza Kutscherę, odpowiedzialnego za wzmożenie okupacyjnego terroru w dystrykcie warszawskim Generalnego Gubernatorstwa na przełomie lat 1943-1944.

2 lutego 1965 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie ogłosił wyrok w tzw. aferze mięsnej - orzeczono jedną karę śmierci (wykonaną 19 marca 1965 r.), cztery kary dożywotniego pozbawienia wolności oraz kary od 9 do 12 lat pozbawienia wolności. Więcej…

4 lutego 1861 r. w Montgomery (Alabama) przedstawiciele sześciu południowych stanów USA które dokonały secesji z Unii proklamowali powołanie Skonfederowanych Stanów Ameryki (Confederate States of America - CSA). Więcej…

5 lutego 1989 r. przy próbie ucieczki z NRD na teren Berlina Zachodniego został zabity Chris Gueffroy (1968-1989). Więcej…

6 lutego 1952 r. w Sandringham House zmarł król Wielkiej Brytanii Jerzy VI. Rozpoczęło się długie panowanie jego córki - królowej Elżbiety II. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...