Tego dnia w 1939 roku
5 maja 1939 r. minister spraw zagranicznych Rzeczpospolitej Józef Beck w swoim słynnym przemówieniu sejmowym odrzucił żądania Niemiec włączenia Gdańska do III Rzeszy i wyznaczenia eksterytorialnych linii komunikacyjnych.
„Pokój jest rzeczą cenną i pożądaną. Nasza generacja, skrwawiona w wojnach, na pewno na pokój zasługuje. Ale pokój, jak prawie wszystkie sprawy tego świata ma swoją cenę, wysoką, ale wymierną. My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna. Tą rzeczą jest honor.”
Przemówienie zostało przyjęte owacyjnie przez posłów i dziennikarzy obecnych na sali sejmowej. Bezpośrednio po przemówieniu Sejm przegłosował zwiększenie budżetu Ministerstwa Spraw Wojskowych o 2 mln zł. Niestety – na działania w tej materii było już za późno, do wybuchu wojny pozostały niecałe cztery miesiące…
Minister Józef Beck wygłaszający przemówienie w Sejmie 5 maja 1939 r.
Autor nieznany, Ilustrowany Kuryer Codzienny. 1939, nr 131 (13 V) s. 18.
Domena publiczna, via Wikimedia Commons
05.05.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK
Pełny tekst przemówienia Józefa Becka w Sejmie RP 5 maja 1939 r. i fragmenty jego nagrania Wikiźródła, 3 lipca 2020.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
13 marca 1943 r. w Smoleńsku generał Henning von Tresckow (1901-1944) podejmuje jedną z wielu nieudanych prób zamachu na Adolfa Hitlera. Więcej… |
15 marca 44 r. p.n.e. w Rzymie w dniu idów marcowych spiskowcy pod przywództwem Gajusza Kasjusza i Marka Brutusa zasztyletowali Juliusza Cezara (ok. 100 p.n.e. - 44 p.n.e.), według legendy zadając mu 23 ciosy. Jednakowoż i żaden z bezpośrednich sprawców zamachu nie zmarł naturalną śmiercią. |
16 marca 1802 r. prezydent USA Thomas Jefferson założył United States Military Academy at West Point (znaną powszechnie jako West Point). Więcej… |
17 marca 1861 r. w wyniku trwającego kilkanaście lat procesu zjednoczenia ziem włoskich (Risorgimento) ogólnowłoski parlament w Turynie proklamował powstanie Zjednoczonego Królestwa Włoch (Regno d’Italia) istniejącego formalnie do 1946 r., kiedy to wprowadzono republikę parlamentarną. Pierwszym królem Włoch został dotychczasowy król Sardynii Vittorio Emanuele Maria Alberto Eugenio Ferdinando Tommaso di Savoia-Carignano (1820-1878), który objął tron włoski jako Wiktor Emanuel II. |
19 marca 1945 r. Adolf Hitler wydaje tzw. Nerobefehl (rozkaz Nerona) - nakazuje stosowanie na terytorium III Rzeszy taktyki spalonej ziemi, czyli zniszczenie w Niemczech wszystkiego co przeciwnik mógłby wykorzystać do kontynuowania walki. Więcej… |
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
14 marca 1980 r. o godzinie 11:15 na warszawskim Okęciu rozbił się wracający z Nowego Jorku samolot PLL LOT Ił-62 SP-LAA „Mikołaj Kopernik” (lot LO-007). Więcej… |
16 marca 1901 r. w Teatrze Miejskim w Krakowie (obecnie Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie) odbyła się premiera dramatu "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego (1869-1907). |
18 marca 1921 r. w Rydze podpisano traktat pokojowy kończący wojnę polsko-bolszewicką (1919-1920). Więcej… |
28 marca 1947 r. w pobliżu Baligrodu w Bieszczadach w zasadzce zorganizowanej przez Ukraińską Powstańczą Armię w niewyjaśnionych do końca okolicznościach zginął Karol Świerczewski (1897-1947), generał pułkownik Armii Czerwonej i generał broni ludowego Wojska Polskiego - człowiek, który został uwieczniony przez samego Ernesta Hemingwaya w powieści Komu bije dzwon (1940), a nadto dokonał rzeczy imponującej - został odsunięty od dowodzenia w Armii Czerwonej z powodu alkoholizmu i niekompetencji (1941-1942). |
29 marca 1925 r. w pociągu pomiędzy Stołpcami a Kołosowem (nad ówczesną granicą polsko-sowiecką) policjant Józef Muraszko śmiertelnie ranił podczas konwojowania byłych oficerów Wojska Polskiego Antoniego Wieczorkiewicza i Walerego Bagińskiego, skazanych za działalność komunistyczną i przygotowanie zamachów bombowych, które miały miejsce w 1923 r. w Warszawie i Krakowie. Więcej… |
1 kwietnia 1901 r. w Lachowiczach koło Baranowicz (obecnie Białoruś) urodził się Sergiusz Piasecki (1901-1964) - polski pisarz i publicysta, oficer polskiego wywiadu i żołnierz Armii Krajowej. Więcej… |
3 kwietnia 1940 r. rozpoczęły się masowe egzekucje polskich oficerów z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku (zbrodnia katyńska). Ogółem rozstrzelano co najmniej 21.768 obywateli II Rzeczpospolitej. |
6 kwietnia 1901 r. we Lwowie urodził się Marian Hemar (1901-1972) - polski poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz, autor tekstów piosenek, twórca o ogromnym dorobku literackim. Więcej… |
12 kwietnia 1923 r. w Krakowie u zbiegu ulic Rakowickiej i Lubicz doszło do katastrofy wojskowego samolotu Ansaldo SVA-10. Zginęła dwuosobowa załoga samolotu i jedna osoba na ziemi, a siedem zostało rannych. Więcej… |
