Tego dnia w 1204 roku



6 marca 1204 r. baron Roger de Lacy dowodzący obroną Château Gaillard skapitulował przed królem Francji Filipem II Augustem. Król Anglii Jan Bez Ziemi utracił tym samym potężne fortyfikacje strzegące angielskich posiadłości w Normandii, a w konsekwencji w niedługim czasie całą  Normandię.

Château Gaillard, warownia wzniesiona w Normandii w latach 1197-1198 przez poprzednika Jana Bez Ziemi na tronie angielskim, jego znakomitego brata Ryszarda Lwie Serce (1157-1199) uchodziła za najnowocześniejszą twierdzę ówczesnej Europy. Została zbudowana w celu zabezpieczenia angielskich posiadłości w Normandii. Miała jednak kilka błędów konstrukcyjnych, które (obok czynników naturalnych i nierycerskiego zachowania Francuzów) przyczyniły się do jej utraty przez Jana Bez Ziemi (1166-1216).

Oblężenie Château Gaillard

Oblężenie Château Gaillard. Rysunek Eugène Viollet-le-Duc. Dictionnaire raisonné de l’architecture française du XIe au XVIe siècle – 1856. s. 98.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Oblężenie rozpoczęte przez króla Francji we wrześniu 1203 r. było pełne zaciętych zmagań. W zimie 1203-1204 r.  zagłodzono setki okolicznych mieszkańców uwięzionych w pasie ziemi niczyjej pomiędzy walczącymi stronami (nie zostali przepuszczeni przez zewnętrzny pierścień okrążenia, ponieważ oblegający chcieli aby wrócili do zamku i przyczynili się w ten sposób do szybszego zużycia zapasów żywności i skrócenia obrony, a oblężeni z tego samego powodu nie wpuścili ich za bramy). Fortyfikacje zdobywano stopniowo m. in. przy użyciu wieży oblężniczej, próbowano zasypać fosę, a wreszcie wykonano podkop w miękkim wapiennym podłożu – co w połączeniu z użyciem machin miotających pozwoliło na zburzenie głównej wieży w zewnętrznym murze. Po zdobyciu murów zewnętrznych w lutym 1204 r. (co okupiono ciężkimi stratami oblegających) obrońcy zamku zgodnie z wszelkimi regułami sztuki  schronili się za drugą linią umocnień (środkowym zamku), która umożliwiała dalszą skuteczną obronę. Wtedy jednak król Francji zdecydował się na nieczyste (dosłownie i w przenośni) zagranie. Zamiast godnie kontynuować oblężenie i prowadzić kolejne krwawe frontalne szturmy mała grupa Francuzów podstępnie i nie po rycersku weszła do środkowego zamku po rynnie latryny zamkowej, wywołując panikę wśród obrońców i opuszczając most zwodzony dla reszty swoich wojsk. Wtedy pozostali przy życiu obrońcy w liczbie 20 rycerzy i 120 zbrojnych wycofali się do donżonu na górnym zamku, skąd stawili dalszy opór. Wkrótce jednak kończące się zapasy żywności i brak szans na odsiecz ze strony króla Anglii (jako że Jan Bez Ziemi miał w tym czasie inne królewskie obowiązki związane  z toczącą się wojną, a mianowicie zajęty był plądrowaniem posiadłości stronników króla Francji w Bretanii) skłoniły Rogera de Lacy do kapitulacji w dniu 6 marca 1204 r.

Château Gaillard (Les Andelys), vu du ciel

Ruiny Château Gaillard. Pozostałości wewnętrznego donżonu zamku – miejsca ostatniego oporu angielskich obrońców. Widok z lotu drona. 2013

Autor: Sylvain Verlaine, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Upadek Château Gaillard  umożliwił królowi Francji odzyskanie w krótkim czasie Normandii, którą jeszcze król zachodniofrankijski Karol II Prostak (syn Ludwika II Jąkały) traktatem z Saint-Clair-sur-Epte (911 r.)  nadał jako księstwo lenne wodzowi Normanów Haraldowi Rollonowi, aby w ten sposób dyplomatycznie zakończyć grabieże wikingów na okolicznych ziemiach.


Château Gaillard na mapie Google

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

1 kwietnia 1901 r. w Lachowiczach koło Baranowicz (obecnie Białoruś) urodził się Sergiusz Piasecki (1901-1964) - polski pisarz i publicysta, oficer polskiego wywiadu i żołnierz Armii Krajowej. Więcej…

2 kwietnia 1982 r. argentyńska marynarka wojenna rozpoczęła Operación Rosario - inwazję na brytyjskie Falklandy. Więcej…

3 kwietnia 1940 r. rozpoczęły się masowe egzekucje polskich oficerów z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku (zbrodnia katyńska). Ogółem rozstrzelano co najmniej 21 768 obywateli II RP.

3 kwietnia 1941 r. premier Węgier Pál Teleki popełnił samobójstwo, nie chcąc się ugiąć przed żądaniami III Rzeszy dotyczącymi ataku na Jugosławię. Więcej…

4 kwietnia 1973 r. w Nowym Jorku nastąpiło oficjalne otwarcie World Trade Center (budowę rozpoczęto się 5 sierpnia 1966). Centralną częścią kompleksu były Twin Towers -  przez dwa lata będące najwyższymi budynkami na świecie.

5 kwietnia 1794 r. w Paryżu zgilotynowano Georgesa Dantona (1759-1794), adwokata, członka Konwentu, jednego z przywódców rewolucji francuskiej.

5 kwietnia 1908 r. w Lowell (Massachusetts) urodziła się Bette Davis, jedna z najbardziej znanych aktorek złotej ery Hollywood. Jedenaście razy nominowana do Oscara, zdobyła go dwukrotnie: w 1936 r. (za rolę w Dangerous) i 1939 r. (za rolę w Jezebel). Więcej…

6 kwietnia 1901 r. we Lwowie urodził się Marian Hemar (1901-1972) - polski poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz, autor tekstów piosenek, twórca o ogromnym dorobku literackim. Więcej…

7 kwietnia 1739 r. w Yorku został powieszony Dick Turpin (1705?-1739), najbardziej znany angielski przestępca XVIII w., parający się głównie rozbojem drogowym, ale nie stroniący od przemytu, kłusownictwa, kradzieży koni i zabójstw. Więcej…

8 kwietnia 2013 r. w Londynie zmarła Margaret Thatcher (1925-2013), premier Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990. Była najdłużej urzędującym premierem Wielkiej Brytanii w XX w. oraz pierwszą kobietą na tym stanowisku. Wykonywała także zawód adwokata (od 1954 r. - zajmując się głównie prawem podatkowym). Więcej…

9 kwietnia 1945 r. w obozie koncentracyjnym we Flossenbürgu został stracony admirał Wilhelm Canaris (1887-1945), szef wywiadu i kontrwywiadu wojskowego Abwehry w latach 1935-1944, przeciwnik polityki Hitlera.

10 kwietnia 1912 r. z Southampton wypłynął w swój pierwszy i  ostatni rejs brytyjski liniowiec RMS „Titanic”. Więcej…

11 kwietnia 1943 r. niemiecka agencja Transocean nadała komunikat o odnalezieniu w lesie katyńskim zwłok 10 tysięcy polskich oficerów. Była to pierwsza wiadomość o odkryciu masowych grobów ofiar zbrodni katyńskiej. Więcej…

12 kwietnia 1861 r.  rozpoczyna się wojna secesyjna. Konfederaci przystępują do ostrzału Fort Sumter w Karolinie Południowej, który Unioniści poddają już następnego dnia. Więcej…

14 kwietnia 1865 r. w Waszyngtonie w Teatrze Forda aktor John Wilkes Booth (1838-1865) dokonał zamachu na prezydenta USA Abrahama Lincolna (1809-1865). Więcej…

15 kwietnia 1912 r. o godzinie 2.20 zatonął na Atlantyku RMS „Titanic”. Więcej…

17 kwietnia 1792 r. w Paryżu w szpitalu Bicetre dokonano praktycznych prób działania wynalazku, który później stał się powszechnie znany jako gilotyna. Więcej…

18 kwietnia 1943 r. nad wyspą Bougainville zginął admirał Isoroku Yamamoto, twórca planu ataku na bazę amerykańskiej Floty Pacyfiku w Pearl Harbour. Amerykańskie myśliwce P-38 Lightning zestrzeliły samolot z admirałem na pokładzie w trakcie precedensowej Operacji Vengeance.

19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Więcej…

21 kwietnia 1988 r. w krakowskim więzieniu Montelupich wykonano po raz ostatni w Polsce karę śmierci. Więcej…