Tego dnia w 1941 roku



7 marca 1941 r. w Warszawie grupa kontrwywiadu Okręgu Warszawa-Miasto Związku Walki Zbrojnej wykonała wyrok śmierci Wojskowego Sądu Specjalnego orzeczony wobec aktora Igo Syma, oskarżonego o kolaborację z niemieckim okupantem. Była to pierwsza głośna egzekucja przeprowadzona przez polskie podziemie.

Igo Sym

Igo Sym (1896-1941)
Autor nieznany.
Źródło: „Kino” 1937
Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Igo Sym (1896-1941) urodził się w Innsbrucku w polsko-austriackiej rodzinie. W czasie I wojny światowej wstąpił ochotniczo do armii austro-węgierskiej (walczył m.in. na froncie włoskim). Po demobilizacji wstąpił do powstającego wojska polskiego. W latach dwudziestych przeniósł się do Wiednia, gdzie wkrótce został gwiazdą kina niemego wytwórni „Sascha-Film”. W 1931 r. zamieszkał w Warszawie, występując tam w teatrach rewiowych. Już przed wojną podejrzewany był o współpracę z Abwehrą, jednak dopiero w 1940 r. potwierdzono to dowodowo. Niezależnie od tego po wrześniu 1939 r. Igo Sym zdeklarował się jako volksdeutsch i podjął jawną współpracę z administracją III Rzeszy (m. in. werbował polskich aktorów do antypolskiego filmu Heimkehr).

Announcement of death of Polish hostages executed after the death of Igo Sym

Obwieszczenie Dowódcy SS i Policji na dystrykt warszawski SS-Gruppenführera Paula Modera z 11 marca 1941, informujące o straceniu zakładników w odwecie za zlikwidowanie Igo Syma.
Źródło: Władysław Bartoszewski, Palmiry, Książka i Wiedza, Warszawa 1969
Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Jak się wydaje, na losie Igo Syma w równym stopniu co jego oczywista kolaboracja zaciążyła propagandowa potrzeba wykonania wyroku śmierci na prominentnym kolaborancie. Między innymi dlatego też odrzucono plan wykonania wyroku poprzez podanie trucizny – jako zbyt mało spektakularny. Wobec tego specjalny oddział kontrwywiadu ZWZ (o stosownym do wykonywanych zadań kryptonimie „Zakład Oczyszczania Miasta”) zapukał do drzwi mieszkania Igo Syma 7 marca 1941 r. o godz. 7.10, po czym użyto najbardziej renomowanego produktu przedwojennej Fabryki Broni w Radomiu, czyli pistoletu „Vis” wz. 1935.

Rzeczywiście wykonanie wyroku miało wywarło pożądane wrażenie zarówno na władzach okupacyjnych, jak i ludności okupowanej Polski. Fakt ten odnotowała polska prasa kolaboracyjna, konspiracyjna jak i emigracyjna. Niestety egzekucja Igo Syma pociągnęła też za sobą surowe niemieckie represje (rozstrzelano 21 zakładników).

AKTUALIZACJA 30.03.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Sym (właściwie Julius Karl Sym) Igo, [online] Warszawa: Narodowy Instytut Audiowizualny w: Internetowy Polski Słownik Biograficzny.

Portrait of the actor Igo Sym w: cyranos.ch

Igo Sym – zdjęcia. Biblioteka Polona

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

9 sierpnia 1974 r. w wyniku afery Watergate prezydent Richard Nixon (1913-1994) ustąpił ze stanowiska przed końcem kadencji. Był to jedyny jak dotąd taki przypadek w historii USA.

10 sierpnia 1628 r. w porcie w Sztokholmie zatonął królewski galeon Vasa, wypływający w swój pierwszy rejs. Więcej…

11 sierpnia 1934 r. na wyspie Alcatraz u wybrzeży San Francisco zaczęło działać więzienie federalne, przeznaczone dla szczególnie niebezpiecznych więźniów stwarzających problemy w innych federalnych zakładach karnych. Więcej…

11 sierpnia 2000 r. wrócił na Węgry András Toma (1925–2004), prawdopodobnie ostatni jeniec II wojny światowej, któremu udało się powrócić z rosyjskiej niewoli. Więcej…

12 sierpnia 1943 r. w Warszawie oddział Kedywu KG AK – „Motor” uprowadził samochód niemieckiego Banku Emisyjnego w Polsce (Akcja Góral). Ruch oporu zdobył w ten sposób około 105 milionów okupacyjnych złotych, co w przeliczeniu według ówczesnego czarnorynkowego kursu wynosiło około miliona dolarów amerykańskich.

13 sierpnia 1704 r. pod Blenheim (Bawaria) John Churchill książę Marlborough (1650-1722) wygrał bitwę, która przerwała pasmo militarnych sukcesów króla Francji Ludwika XIV, a samemu księciu Marlborough (przodkowi Sir Winstona Churchilla) przyniosła sławę jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych w historii. Bitwa pod Blenheim stała się punktem zwrotnym w wojnie o sukcesję hiszpańską (1701–1714). Była to pierwsza taka klęska armii francuskiej od kilkudziesięciu lat (kilkanaście tysięcy zabitych i rannych, drugie tyle w niewoli) i jedno z największych zwycięstw brytyjskich.

W nocy z 13 na 14 sierpnia 1944 r. w czasie akcji mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego utracono 8 samolotów oraz zginęło 49 lotników RAF i SAAF. Więcej…

15 sierpnia 1920 r. oddziały polskiej 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły kontrofensywę, która doprowadziła do rozbicia wojsk bolszewickiego Frontu Zachodniego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

23 sierpnia 1939 r. w Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podpisali sowiecko-niemiecki pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dodatkowym, dzielącym Europę Wschodnią na strefy interesów.  Więcej…

1 września 1939 r. o godzinie 4.48 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, co wbrew faktom historycznym zostało powszechnie uznane za rozpoczęcie działań wojennych II wojny światowej. Więcej…

3 września 1939 r. Francja, Wielka Brytania, Nowa Zelandia i Australia formalnie wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Faktyczne działania wojenne ograniczyły się wyłącznie do ofensywy w Saarze, rozpoczętej 7 września 1939 r. Już jednak 12 września na konferencji w Abbeville zadecydowano o wstrzymaniu działań ofensywnych armii francuskiej na przedpolu Linii Zygfryda, co w praktyce oznaczało złamanie zobowiązań sojuszniczych wobec Polski.

7 września 1943 r. w Warszawie polski ruch oporu przeprowadził skuteczny zamach na SS-Scharführera Franza Bürkla, funkcjonariusza więziennego na Pawiaku, który w ciągu dwóch lat zamordował tam kilkadziesiąt osób ze szczególnym okrucieństwem przekraczającym nawet standardy pełnienia obowiązków służbowych dla Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...