Tego dnia w 1939 roku



8 listopada 1939 r. w Monachium Georg Elser (1903-1945) dokonał nieudanego zamachu bombowego na Adolfa Hitlera w piwiarni Bürgerbräukeller.

Bomba zegarowa została umieszczona przez Elsera w filarze lokalu na początku listopada 1939 r. po przygotowaniach trwających około dwóch miesięcy. Ładunek eksplodował zgodnie z ustawieniem mechanizmu 8 listopada 1939 r. około 21.20. Niestety stało się to już po zakończeniu przemówienia Hitlera. Zginęło 8 osób, rannych zostało ponad 60.

Bundesarchiv Bild 183-E12329, München, Bürgerbräukeller, Sprengstoffanschlag

Wnętrze Bürgerbräukeller nazajutrz po zamachu Georga Elsera. 9 listopada 1939 r.

Wagner .Bundesarchiv, Bild 183-E12329

CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

Zamach nie powiódł się wskutek zmiany planów przez Hitlera, który wygłosił swoje przemówienie z godzinnym wyprzedzeniem i opuścił lokal kilkanaście minut przed wybuchem bomby, aby zdążyć na pociąg do Berlina (pierwotny plan zakładał podróż samolotem, jednak tego dnia z powodu mgły lotnisko w Monachium było zamknięte).

Georg Elser został zatrzymany nad granicą szwajcarską w trakcie próby opuszczenia Niemiec jeszcze zanim jego bomba wybuchła w Monachium. Oprócz nożyc do drutu znaleziono przy nim pełen zestaw obciążającego materiału dowodowego: plany bomby i pocztówkę z zaznaczoną lokalizacją podłożenia ładunku.

Gestapo-Akte Georg Elser (Delikt)

Teczka personalna Georga Elsera. Staatspolizeileitstelle Düsseldorf, 1 grudnia 1939 r.

Weißkunig

CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Zamachowiec po przesłuchaniu przez Gestapo został osadzony w Dachau w oczekiwaniu na pokazowy proces po zwycięskim dla III Rzeszy końcu wojny – podejrzewano bowiem działanie z inspiracji brytyjskiego wywiadu (takie przeświadczenie Hitlera doprowadziło m. in. do incydentu w Venlo, czyli uprowadzenia dwóch agentów Secret Intelligence Service z neutralnego terytorium).

Bundesarchiv Bild 183-E12359, München, Adolf Hitler vor Feldherrenhalle

Hitler na uroczystym pogrzebie ofiar zamachu w Bürgerbräukeller. 11 listopada 1939 r.

Wagner. Bundesarchiv, Bild 183-E12359.

CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

Ostatecznie Georg Elser został zamordowany na rozkaz Himmlera w kwietniu 1945 r. Niejasnym pozostaje, czy organizując zamach działał sam. W każdym razie śledztwo prowadzone przez Gestapo nie doprowadziło do ujawnienia ewentualnych współsprawców, co jednakże nie zapobiegło wszczęciu represji wobec osób nawet przypadkowo związanych z Elserem i nieświadomych jego planów.

AKTUALIZACJA 14.11.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Georg Elser Info.

The Carpenter Elser Versus the Führer Hitler. Claus Christian Malzahn. SPIEGEL International. 08.11.2005.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

26 kwietnia 1937 r. niemiecki Legion Condor (przy wsparciu lotnictwa włoskiego) zbombardował baskijskie miasto Guernica. Obie strony hiszpańskiej wojny domowej natychmiast zaczęły lansować swoje propagandowe wersje zdarzenia. Więcej…

28 kwietnia 1945 r. w Giulino di Mezzegra nad jeziorem Como komunistyczni partyzanci rozstrzelali Benito Mussoliniego (1883-1945) i Clarę Petacci (1912-1945), schwytanych w trakcie próby ucieczki z Mediolanu do Szwajcarii. Rozstrzelano także innych ujętych członków kierownictwa Włoskiej Republiki Socjalnej. Więcej…

29 kwietnia 1899 r. w Achères koło Paryża Camille Jenatzy (1868-1913) jako pierwszy na świecie przekroczył prędkość 100 km/h. Więcej…

30 kwietnia 1943 r. brytyjski kontrwywiad zrealizował kluczowy element operacji Mincemeat. Była to niezwykła i drobiazgowo opracowana akcja dezinformacyjna, która skutecznie odwróciła uwagę państw osi od planowanej alianckiej inwazji na Sycylię, a ponadto przyniosła aliantom wiele innych niezamierzonych korzyści. Więcej…

1 maja 1960 r. nad Swierdłowskiem (obecnie Jekaterynburg) na Uralu został zestrzelony samolot szpiegowski Lockheed U-2.  Maszynę pilotował kapitan Francis Gary Powers (1929-1977), wykonujący dla CIA i USAF zadanie fotograficznego rozpoznania powietrznego nad terytorium ZSRR (misja Grand Slam). Więcej…

2 maja 73 r. zakończyło się rzymskie oblężenie Masady, potężnej twierdzy nad Morzem Martwym. Żołnierze X Legionu pod wodzą Flawiusza Silwy wkroczyli do fortecy, której obrońcy dowodzeni przez Eleazara ben Jaira popełnili zbiorowe samobójstwo w obliczu nieuchronnej klęski. Upadek Masady zakończył powstanie przeciwko panowaniu rzymskiemu w Judei, zwane wojną żydowską (66-73 r.). Od czasów generała Mosze Dajana (1915-1981) Masada jest jednym z historycznych miejsc, w których żołnierze armii izraelskiej składają przysięgę.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...