Tego dnia w 1939 roku



8 listopada 1939 r. w Monachium Georg Elser (1903-1945) dokonał nieudanego zamachu bombowego na Adolfa Hitlera w piwiarni Bürgerbräukeller.

Bomba zegarowa została umieszczona przez Elsera w filarze lokalu na początku listopada 1939 r. po przygotowaniach trwających około dwóch miesięcy. Ładunek eksplodował zgodnie z ustawieniem mechanizmu 8 listopada 1939 r. około 21.20. Niestety stało się to już po zakończeniu przemówienia Hitlera. Zginęło 8 osób, rannych zostało ponad 60.

Bundesarchiv Bild 183-E12329, München, Bürgerbräukeller, Sprengstoffanschlag

Wnętrze Bürgerbräukeller nazajutrz po zamachu Georga Elsera. 9 listopada 1939 r.

Wagner .Bundesarchiv, Bild 183-E12329

CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

Zamach nie powiódł się wskutek zmiany planów przez Hitlera, który wygłosił swoje przemówienie z godzinnym wyprzedzeniem i opuścił lokal kilkanaście minut przed wybuchem bomby, aby zdążyć na pociąg do Berlina (pierwotny plan zakładał podróż samolotem, jednak tego dnia z powodu mgły lotnisko w Monachium było zamknięte).

Georg Elser został zatrzymany nad granicą szwajcarską w trakcie próby opuszczenia Niemiec jeszcze zanim jego bomba wybuchła w Monachium. Oprócz nożyc do drutu znaleziono przy nim pełen zestaw obciążającego materiału dowodowego: plany bomby i pocztówkę z zaznaczoną lokalizacją podłożenia ładunku.

Gestapo-Akte Georg Elser (Delikt)

Teczka personalna Georga Elsera. Staatspolizeileitstelle Düsseldorf, 1 grudnia 1939 r.

Weißkunig

CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Zamachowiec po przesłuchaniu przez Gestapo został osadzony w Dachau w oczekiwaniu na pokazowy proces po zwycięskim dla III Rzeszy końcu wojny – podejrzewano bowiem działanie z inspiracji brytyjskiego wywiadu (takie przeświadczenie Hitlera doprowadziło m. in. do incydentu w Venlo, czyli uprowadzenia dwóch agentów Secret Intelligence Service z neutralnego terytorium).

Bundesarchiv Bild 183-E12359, München, Adolf Hitler vor Feldherrenhalle

Hitler na uroczystym pogrzebie ofiar zamachu w Bürgerbräukeller. 11 listopada 1939 r.

Wagner. Bundesarchiv, Bild 183-E12359.

CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

Ostatecznie Georg Elser został zamordowany na rozkaz Himmlera w kwietniu 1945 r. Niejasnym pozostaje, czy organizując zamach działał sam. W każdym razie śledztwo prowadzone przez Gestapo nie doprowadziło do ujawnienia ewentualnych współsprawców, co jednakże nie zapobiegło wszczęciu represji wobec osób nawet przypadkowo związanych z Elserem i nieświadomych jego planów.

AKTUALIZACJA 14.11.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Georg Elser Info.

The Carpenter Elser Versus the Führer Hitler. Claus Christian Malzahn. SPIEGEL International. 08.11.2005.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

31 stycznia 1923 r. na stokach Cytadeli Warszawskiej został rozstrzelany Eligiusz Niewiadomski, zabójca pierwszego prezydenta Rzeczpospolitej Gabriela Narutowicza. Więcej…

1 lutego 1944 r. w Alejach Ujazdowskich w Warszawie członkowie oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej „Pegaz” dokonali skutecznego zamachu na dowódcę SS i Policji SS-Brigadeführera Franza Kutscherę, odpowiedzialnego za wzmożenie okupacyjnego terroru w dystrykcie warszawskim Generalnego Gubernatorstwa na przełomie lat 1943-1944.

2 lutego 1965 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie ogłosił wyrok w tzw. aferze mięsnej - orzeczono jedną karę śmierci (wykonaną 19 marca 1965 r.), cztery kary dożywotniego pozbawienia wolności oraz kary od 9 do 12 lat pozbawienia wolności. Więcej…

4 lutego 1861 r. w Montgomery (Alabama) przedstawiciele sześciu południowych stanów USA które dokonały secesji z Unii proklamowali powołanie Skonfederowanych Stanów Ameryki (Confederate States of America - CSA). Więcej…

5 lutego 1989 r. przy próbie ucieczki z NRD na teren Berlina Zachodniego został zabity Chris Gueffroy (1968-1989). Więcej…

6 lutego 1952 r. w Sandringham House zmarł król Wielkiej Brytanii Jerzy VI. Rozpoczęło się długie panowanie jego córki - królowej Elżbiety II. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...