Tego dnia w 1987 roku



9 maja 1987 r. w Lesie Kabackim pod Warszawą doszło do katastrofy samolotu PLL LOT Ił-62M SP-LBG „Tadeusz Kościuszko” (lot nr LO 5055).

Zginęły 183 osoby (172 pasażerów i 11 członków załogi). Jest to do dziś największa pod względem liczby ofiar katastrofa lotnicza w historii polskiego lotnictwa.

Ilyushin Il-62M, LOT - Polish Airlines - Polskie Linie Lotnicze AN1253004

Ił-62M SP-LBG „Tadeusz Kościuszko”. Lotnisko J. F. Kennedy’ego w Nowym Jorku, 28 październik 1986 r.

Autor: Felix Goettin

Źródło: https://www.airliners.net/photo/LOT—Polish/Ilyushin-Il-62M/1253004/L

GFDL 1.2, via Wikimedia Commons

Samolot leciał do Nowego Jorku. Po upływie 28 minut od startu, na wysokości 8200 metrów w rejonie Grudziądza doszło do awarii silnika, a następnie dekompresji kadłuba i pożaru. W tej sytuacji kapitan Zygmunt Pawlaczyk podjął decyzję o zawróceniu i podjęciu próby awaryjnego lądowania (ostatecznie wybrano w tym celu lotnisko Warszawa-Okęcie). Wtedy też stwierdzono uszkodzenie systemu steru wysokości (sterowanie możliwe było tylko za pomocą trymera). Niestety w trakcie zbliżania się w kierunku Okęcia doszło do rozprzestrzenienia się pożaru i uszkodzenia układu sterowania trymerem, co najprawdopodobniej doprowadziło do całkowitej i ostatecznej utraty sterowności samolotu. Około godziny 11.12 samolot z prędkością 470 km/h uderzył w drzewa Lasu Kabackiego, rozbił się, po czym doszło do pożaru paliwa pozostałego w zbiornikach (około 32 ton – z powodu uszkodzenia instalacji elektrycznej nie udało się dokonać pełnego awaryjnego zrzutu paliwa). Wszyscy pasażerowie i członkowie załogi zginęli na miejscu wskutek uderzenia samolotu o ziemię.

Podobnie jak w przypadku katastrofy samolotu Ił-62 SP-LAA „Mikołaj Kopernik” z 1980 r. także tym razem pierwotną i główną przyczyną katastrofy były wady konstrukcyjno-technologiczne sowieckiego silnika turboodrzutowego (tym razem D-KU30). Wibracje spowodowane wadliwym wykonaniem łożyska wału łączącego sprężarkę z turbiną (podpora międzywałowa) spowodowały rozpadnięcie się dysków turbiny, których fragmenty wyrzucone siłą odśrodkową zdemolowały  sąsiedni silnik powodując w nim pożar, a przelatując przez kadłub przecięły wiązki przewodów elektrycznych i popychacze steru wysokości. Dodatkowo część odłamków spowodowała pożar w luku bagażowym. Oczywiście towarzysze radzieccy jak zwykle niechętnie przyjęli wyniki polskiego dochodzenia, próbując początkowo odpowiedzialnością za wypadek obarczyć załogę samolotu.

Tym razem jednak przynajmniej w „polskich” Ił-ach 62M wdrożono pewne zmiany poprawiające bezpieczeństwo (m. in. zdublowanie systemu sterowania i zastosowanie precyzyjnej sygnalizacji wibracji silników).

Po zmodyfikowaniu samolotów doszło do kolejnej awarii silnika w locie do Kanady (1990). Wcześniej podobna awaria takiego samego silnika D-KU30 miała miejsce w polskim Tu-154 lecącym do Włoch (1987). Szczęśliwie w obu przypadkach wibrację uszkodzonych silników wykryto odpowiednio wcześniej i wyłączono je w czasie lotu, co zapewne zapobiegło kolejnym wypadkom.

Wreszcie w 1990 r.  podjęto jedynie słuszną decyzję o wycofaniu Ił-ów 62M z eksploatacji w PLL LOT. Wszystkie posiadane samoloty zostały sprzedane.


Rocznica katastrofy Ił-a 62M „Tadeusz Kościuszko”  dlapilota.pl, 9 maja 2020.

Trymer. Działanie i skutki użycia Płk w st. sp. pil. dr inż. A. Milkiewicz „Przegląd Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej” (4/2002), kwiecień 2002.

Kabaty po 18 latach International Air News – Freelance Photographers And Writers Agency online Magazine, 18 marzec 2005.

Niewiele brakowało, by udało im się wylądować Zycie Warszawy. Katarzyna Jaroszyńska 7 maja 2007.

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

1 czerwca 1962 r. w Ramli (Izrael) wykonano karę śmierci wobec SS-Obersturmbannführera Adolfa Eichmanna, skazanego 15 grudnia 1961 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w Jerozolimie za zbrodnie przeciwko ludności żydowskiej, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz przynależność do zbrodniczych organizacji. Wyrok wykonano zaraz po północy. W ciągu kilku godzin ciało skremowano, a popioły rozsypano w Morzu Śródziemnym poza wodami terytorialnymi Izraela.

2 czerwca 1953 r. Elżbieta II została koronowana na królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Więcej…

3 czerwca 1666 r. w Cieśninie Kaletańskiej angielski wiceadmirał Sir George Ayscue (1616-1672) poddał Holendrom swój flagowy okręt HMS "Royal Prince". Więcej…

4 czerwca 1989 r. w Polsce odbyły się pierwsze po II wojnie światowej częściowo wolne wybory do Sejmu i wolne wybory do Senatu.

5 czerwca 1963 r. brytyjski sekretarz stanu ds. wojny John Profumo (1915-2006) podał się do dymisji w następstwie ujawnionego skandalu obyczajowego z wątkami szpiegowskimi (Afera Profumo). Więcej…

6 czerwca 1944 r. w Normandii rozpoczęła się operacja Neptun, największa w historii morska operacja desantowa. Lądowanie aliantów we Francji umożliwiło otwarcie drugiego frontu przeciwko III Rzeszy w zachodniej Europie. Więcej…

7 czerwca 1927 r. Borys Kowerda (1907-1987) dokonał w Warszawie zamachu na posła ZSRR Piotra Wojkowa. Zabójca oddał do sowieckiego dyplomaty sześć strzałów na warszawskim Dworcu Głównym, po czym dobrowolnie oddał się w ręce polskiej Policji. Więcej…

9 czerwca 1815 r. w Wiedniu przyjęto akt końcowy Kongresu Wiedeńskiego. Dokonano nim rewizji zmian terytorialnych oraz ustrojowych spowodowanych w Europie rewolucją francuską i wojnami napoleońskimi. Więcej…

10 czerwca 1942 r. w ramach represji za pomoc udzieloną agentom czechosłowackiego rządu emigracyjnego, którzy zlikwidowali zbrodniczego Protektora Czech i Moraw SS-Obergruppenführera Reinharda Heydricha Niemcy spacyfikowali czeskie Lidice. Zamordowano 340 mieszkańców wsi (w tym część dzieci), a jej zabudowania zrównano z ziemią.

11 czerwca 1937 r. w Moskwie odbyło się tajne posiedzenie Kolegium Specjalnego Sądu Najwyższego ZSRR w sprawie najwyższych dowódców Armii Czerwonej (w tym marszałka Michaiła Tuchaczewskiego), oskarżonych o szpiegostwo na rzecz Niemiec i udział w „antysowieckiej wojskowej organizacji trockistowskiej”. Więcej…

12 czerwca 1935 r. zakończyła się boliwijsko-paragwajska wojna o Gran Chaco (1932-1935). Przyczyną konfliktu, w którym zginęło po obu stronach około 100.000 ludzi był spór o rzekę Paragwaj (zapewniającą dostęp do Atlantyku) oraz złoża ropy naftowej, znajdujące się rzekomo na spornym obszarze.

13 czerwca 1966 r. Sąd Najwyższy U.S.A. wydał wyrok w sprawie Miranda v. Arizona, ustanawiając fundamentalną proceduralną zasadę, że podejrzani w chwili zatrzymania przez policję muszą zostać poinformowani o prawie do milczenia, skutkach prawnych swoich zeznań i prawie do adwokata (Miranda rights). Więcej…

14 czerwca 1932 r. polski niszczyciel ORP "Wicher" wszedł do portu gdańskiego, aby powitać przybywający z kurtuazyjną wizytą zespół okrętów Royal Navy, wymuszając respektowanie przez władze Wolnego Miasta Gdańska praw II RP (Kryzys gdański).

15 czerwca 1667 r. w Paryżu Jean-Baptiste Denys, osobisty lekarz króla Francji Ludwika XIV, przeprowadził pierwszą w historii w pełni udokumentowaną transfuzję krwi. Więcej…

15 czerwca 1934 r. w Warszawie Hryhorij Maciejko (1913-1966), członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów dokonał zamachu na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego (1895-1934), który zmarł w szpitalu tego samego dnia. Zamach stał się bezpośrednią przyczyną stworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

16 czerwca 1815 r. pod Quatre Bras w Belgii doszło do ostatniej zwycięskiej bitwy Napoleona. Dwa dni później cesarz przegrał pod Waterloo. Więcej…

17 czerwca 1767 r. odnaleziono ostatnią 104 śmiertelną ofiarę bestii z Gévaudan, tajemniczej kryptydy, która stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003).

18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę.

19 czerwca 1867 r. w Cerro de las Campanas republikanie rozstrzelali cesarza Meksyku Maksymiliana I (1832-1867). Więcej…

20 czerwca 1974 r. odbyła się premiera filmu Chinatown Romana Polańskiego, jednego z najbardziej znanych dzieł polskiego reżysera, nominowanego do 11 Oscarów.

22 czerwca 1792 r. król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari – najwyższe polskie odznaczenie wojenne. Upamiętnia zwycięstwo w bitwie pod Zieleńcami 18 czerwca 1792 r. w czasie wojny w obronie Konstytucji 3 Maja.

22 czerwca 1941 r. o godz. 3:15 rozpoczęła się niemiecka operacja Barbarossa (Unternehmen Barbarossa) - inwazja III Rzeszy na ZSRR. Pierwsze dni walk przyniosły błyskawiczne zwycięstwa Wehrmachtu oraz wielkie straty w ludziach i sprzęcie Armii Czerwonej.

25 czerwca 1876 r. pod Little Big Horn (Montana) Indianie z plemienia Dakotów, Czejenów i Arapaho prowadzeni przez wodzów Szalonego Konia i Siedzącego Byka pokonali oddziały 7 Regimentu Kawalerii Stanów Zjednoczonych. Więcej…