Tego dnia w 1967 roku



9 października 1967 r. w La Higuera (Boliwia) został zastrzelony kontrowersyjny argentyński rewolucjonista Ernesto Che Guevara (1928-1968), dzień wcześniej ujęty z bronią w ręku przez armię boliwijską.

Nałogowy rewolucjonista został ujęty w czasie kolejnej próby rozszerzenia rewolucji na obszar Ameryki Południowej – po kilku miesiącach uprawiania partyzantki przeciwko boliwijskiej juncie wojskowej generała René Barrientosa. Następnego dnia po schwytaniu rozstrzelano go na osobisty rozkaz dyktatora, a ciało wystawiono na widok publiczny w Vallegrande. Po zakończeniu prezentacji wojskowy lekarz odciął dłonie Che Guevary (w celu daktyloskopijnej identyfikacji w Buenos Aires), po czym zwłoki pochowano w miejscu, które pozostawało nieznane do 1997 r.

CheExec19

Śmierć człowieka – narodziny mitu. Zwłoki Che Guevary wystawione na widok publiczny w Vallegrande. 10 października 1967 r.

Gustavo Villoldo, CIA.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Według oceny zawartej w odtajnionym memorandum z daty 11 października 1967 r. sporządzonym dla prezydenta USA Lyndona Johnsona przez doradcę ds. bezpieczeństwa narodowego decyzja władz boliwijskich co do losu Che Guevary była „głupia, ale zrozumiała z boliwijskiego punktu widzenia”.

Przyczyniła się niewątpliwie w sposób decydujący do powstania mitu, który przesłonił Ernesto Che Guevarę jako postać historyczną.

CheHigh

Guerrillero Heroico.
5 marca 1960 r.
Alberto Korda.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Dla apologetów Guerrillero Heroico ze słynnego zdjęcia Alberto Kordy to nadal nie tylko światowy symbol rewolucji, ale także bohater narodowy Kuby, walczący z imperializmem bojownik o wolność, w dodatku szlachetny rewolucjonista puszczający wolno jeńców z armii reżimu Batisty. Obraz ten pozostaje w sprzeczności z niektórymi radykalnymi publicznymi wystąpieniami Guevary (choćby deklarowanymi dążeniami do sprowokowania światowego konfliktu nuklearnego w czasie kryzysu kubańskiego), a także głosami krytyków (w tym przedstawicieli kubańskiej opozycji), ukazujących go jak sprawcę wielu zbrodni, twórcę kubańskich obozów reedukacyjnych i bezwzględnego naczelnika więzienia La Cabaña, wreszcie nieudolnego ministra przemysłu i dyrektora banku centralnego odpowiedzialnego za kryzys gospodarki kubańskiej.

W 1997 r. w pobliżu pasa startowego w Vallegrande odkryto miejsce pochówku Che Guevary. Jeszcze w tym samym roku szczątki „artysty walki rewolucyjnej” przeniesiono do mauzoleum w Santa Clara na Kubie, gdzie zostały pochowane z wojskowymi honorami…


World: Che: A Myth Embalmed in a Matrix of Ignorance. Time. 12.10.1970.

The Legacy of Ernesto Che Guevara. PBS NewsHour. 20.11.1997.

Che – bohater czy zbrodniarz. Tygodnik Przegląd. 06.03.2005.

Ernesto Guevara, krwawy idol. Rzeczpospolita. 09.10.2012.

National Security Archive: The Death of Che Guevara: Declassified. The George Washington University.

INNE WYDARZENIA HISTORYCZNE MIESIĄCA...

1 października 1908 r. rozpoczęto sprzedaż Forda Model T. Ogółem w latach 1908-1927 wyprodukowano około 15 milionów sztuk. Więcej…

2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej…

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej…

3 października 1993 r. w Mogadiszu żołnierze amerykańscy wspierający misję ONZ rozpoczęli operację przeciwko bojownikom przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida, jedną z najważniejszych operacji miejskich podczas wojny domowej w Somalii.

4 października 1883 r. z Paryża w swój pierwszy kurs do Konstantynopola wyruszył legendarny Orient Express. Więcej…

4 października 1957 r. ZSRR wyniósł na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1. Satelita krążył wokół Ziemi 92 doby - do 4 stycznia 1958 r., kiedy wszedł w gęste warstwy atmosfery i spłonął. Wyniesienie Sputnika rozpoczęło wyścig pomiędzy ZSRR a USA o dominację w kosmosie.

5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej.

6 października 1973 r. na półwyspie Synaj oraz Wzgórzach Golan Egipt i Syria (wspierane przez siły ekspedycyjne innych państw arabskich) rozpoczęły działania wojenne przeciwko Izraelowi (wojna Jom Kippur). Więcej…

7 października 1949 r. z sowieckiej strefy okupacyjnej utworzono Niemiecką Republikę Demokratyczną (Deutsche Demokratische Republik) - istniejące do 1990 r. państwo niemieckie będące częścią bloku wschodniego.

8 października 1967 r. w Boliwii argentyński rewolucjonista Ernesto Che Guevara (1928-1968) został ujęty z bronią w ręku w trakcie prowadzonej przez niego wojny partyzanckiej mającej na celu eksport rewolucji na obszar Ameryki Południowej. Następnego dnia Che został rozstrzelany.

9 października 1967 r. w La Higuera (Boliwia) został zastrzelony kontrowersyjny argentyński rewolucjonista Ernesto Che Guevara (1928-1968), dzień wcześniej ujęty z bronią w ręku przez armię boliwijską. Więcej…

10 października 1889 r. w Nowym Jorku rozpoczęto budowę pierwszego nowojorskiego drapacza chmur New York World Building (znanego też jako Pulitzer Building). Budynek ten już nie istnieje, zburzono go w 1955 r. w związku z przeprojektowaniem wjazdu na Most Brookliński.

11 października 1969 r. w Arundel w Kanadzie zmarł generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969), jeden z najwybitniejszych polskich dowódców wojskowych.

12 października 1984 r. w Brighton IRA dokonała bezskutecznego zamachu na premier Margaret Thatcher. Więcej…

13 października 1792 r. w Waszyngtonie rozpoczęto budowę Białego Domu.

14 października 1066 r. Wilhelm Zdobywca zwyciężył w bitwie pod Hastings. Zwycięstwo otwiera drogę do normandzkiego podboju, który ma wielowiekowy wpływ na historię Anglii.

16 października 1793 r. w Paryżu ścięto na gilotynie Marię Antoninę, byłą królową Francji i Nawarry. Oskarżona o zdradę stanu, została skazana na śmierć wyrokiem Trybunału Rewolucyjnego.

17 października 1777 r. pod Saratogą armia brytyjska dowodzona przez generała Johna Burgoyne'a skapitulowała przed wojskami amerykańskimi pod dowództwem generała Horatio Gatesa. Więcej…

18 października 1941 r. w Tokio japoński kontrwywiad aresztował agenta sowieckiego wywiadu wojskowego GRU o kryptonimie Ramsay Richarda Sorge (1895-1944), uznawanego za jednego z najbardziej skutecznych szpiegów. Więcej…

19 października 1781 r. pod Yorktown brytyjski generał Charles Cornwallis skapitulował przed generałem Jerzym Waszyngtonem, co praktycznie zakończyło wojnę o o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

20 października 1952 r. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok orzeczony wobec generała Augusta Emila Fieldorfa "Nila" przez Sąd Wojewódzki w Warszawie. Orzeczoną karę śmierci wykonano 24 lutego 1953 r. w więzieniu mokotowskim.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...