Tego dnia w 1943 roku



13 marca 1943 r. w Smoleńsku generał Henning von Tresckow (1901-1944) podejmuje jedną z wielu nieudanych prób zamachu na Adolfa Hitlera.

Bundesarchiv Bild 146-1976-130-53, Henning v. Tresckow

Henning Hermann Robert Karl von Tresckow. 1901-1944
Bundesarchiv, Bild 146-1976-130-53
CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

Henning von Tresckow był generałem majorem Wehrmachtu, weteranem I wojny światowej. W czasie II wojny światowej brał udział w walkach w Polsce i we Francji, a następnie na froncie wschodnim. Był zwolennikiem usunięcia Hitlera od początku wojny (inaczej niż uznawany za symbol niemieckiego oporu przeciwko nazizmowi pułkownik Claus von Stauffenberg, który dojrzał do tego w miarę kolejnych klęsk wojennych III Rzeszy).

13 marca 1943 r. na lotnisku w Smoleńsku dokonano jednej z kilku prób zamachu na Hitlera przeprowadzonych przy uczestnictwie von Tresckowa. W tym dniu w samolocie, którym Hitler wracał ze Smoleńska do Kętrzyna został umieszczony ładunek wybuchowy – zdobyczny brytyjski Plastic C uzbrojony chemicznym zapalnikiem czasowym Switch, No. 10, Delay. Eksplozja miała nastąpić po 30 minutach. Niestety brytyjski zapalnik zawiódł prawdopodobnie z powodu niskiej temperatury otoczenia w nieogrzewanym luku bagażowym.

Bundesarchiv Bild 146-2005-0011, FW 200 "Condor"

Jeden z używanych przez Adolfa Hitlera samolotów Focke-Wulf 200 C-3 Condor z Fliegerstaffel des Führers. Prawdopodobnie ten samolot był celem nieudanego zamachu bombowego z 13 marca 1943 r.

Autor nieznany. 1941-1944. Bundesarchiv, Bild 146-2005-0011

CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

Scenę nieudanego zamachu z 13 marca 1943 r. sugestywnie zrekonstruowano w filmie Walkiria (2008, reż. Bryan Singer), będącym tyleż widowiskowym, co niezasłużonym pomnikiem dla pułkownika von Stauffenberga (w tej roli oczywiście Tom Cruise, natomiast odtwórcą roli generała von Tresckowa był Kenneth Branagh). Przy okazji zauważyć trzeba pewną nieścisłość historyczną sceny: samolotem używanym przez Hitlera w Smoleńsku w dniu 13 marca 1943 r.  nie był Junkers 52, a Focke-Wulf 200 Condor (o użyciu do potrzeb filmu Junkersa 52 zadecydowała prawdopodobnie okoliczność, że kilka maszyn tego typu pozostaje do dziś w stanie zdolnym do lotu).

Henning von Tresckow popełnił samobójstwo nazajutrz po nieudanym zamachu pułkownika Stauffenberga z 20 lipca 1944 r. wiedząc, że jego aresztowanie było kwestią czasu. Tym razem niemiecki granat ręczny zadziałał bez zarzutu…

AKTUALIZACJA 12.03.2025 © ŁUKASZ SOBANIAK


Traces Of War. Henning von Tresckow. Matthias Ouwejan. 18-07-2017.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

18 kwietnia 1906 r. o godz. 5.12 w San Francisco i i na wybrzeżu północnej Kalifornii doszło do silnego trzęsienia ziemi, w wyniku którego zginęło około 3000 osób. Wskutek wstrząsów i wywołanych przez nie kilkudniowych pożarów zniszczeniu uległo około 25 tysięcy budynków. Część budynków została podpalona przez samych ich właścicieli działających w obawie, że warunki ubezpieczenia nie pozwolą na wypłatę odszkodowania za zniszczenia spowodowane trzęsieniem ziemi.

18 kwietnia 1943 r. nad wyspą Bougainville (Wyspy Salomona) zginął admirał Isoroku Yamamoto (1884-1943), twórca planu ataku na bazę amerykańskiej Floty Pacyfiku w Pearl Harbour (1941). Amerykańskie myśliwce P-38 Lightning zestrzeliły samolot z admirałem na pokładzie w trakcie operacji Vengeance, uznawanej do dziś za precedens dla amerykańskich operacji wojskowych, mających na celu wyeliminowanie konkretnych osób stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa USA.

22 kwietnia 1945 r. Adolf Hitler po długim okresie ignorowania faktów przyznaje po raz pierwszy wobec najbliższego otoczenia, że wojna jest przegrana przez III Rzeszę. Więcej…

23 kwietnia 1775 r. w Londynie urodził się Joseph Mallord William Turner (zm. 1851), angielski malarz uznawany za prekursora impresjonizmu. Jego obraz "The Fighting Temeraire tugged to her last berth to be broken up" (1839) uznano za największe z dzieł malarskich Wielkiej Brytanii (BBC Radio 4, 2005).

23 kwietnia 1942 r. niemiecka Luftwaffe rozpoczęła serię nalotów na zabytkowe miasta Wielkiej Brytanii: Exeter, Bath, Canterbury, Norwich i York (Baedeker Blitz). Cele zostały wyznaczone w oparciu o ich znaczenie historyczne i kulturalne przy pominięciu elementu militarnego. Był to nie tylko odwet za bombardowanie Lubeki przez Royal Air Force (28.03.1942), ale także operacja w zamierzeniu mająca zmusić RAF do ograniczenia ataków bombowych na niemieckie miasta. Operacja trwająca do 1944 r. nie osiągnęła założonego celu strategicznego - w czasie jej trwania RAF i USAAF zwiększyły intensywność nalotów na III Rzeszę.

24 kwietnia 1961 r. w Sztokholmie podniesiono z dna Bałtyku szwedzki galeon „Vasa”, który zatonął w swoim pierwszym rejsie w 1628 roku. Więcej…

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez III Rzeszę Europie.  Więcej…

13 maja 1926 r. w Poznaniu generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969) podejmuje próbę samobójczą, nie mogąc pogodzić lojalności wobec legalnego rządu RP z lojalnością wobec marszałka Józefa Piłsudskiego stojącego na czele majowego zamachu stanu.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...