Tego dnia w 1980 roku



14 marca 1980 r. o godzinie 11:15 na warszawskim Okęciu rozbił się wracający z Nowego Jorku samolot PLL LOT Ił-62 SP-LAA „Mikołaj Kopernik” (lot LO-007).

Zginęło 10 członków załogi i 77 pasażerów – m.in. polska piosenkarka Anna Jantar, sześcioro studentów warszawskich uczelni i 22 członków amatorskiej reprezentacji bokserskiej USA. Była to największa ówcześnie katastrofa lotnicza w Polsce.

LOT Ilyushin Il-62 SP-LAA Rose

Ił-62 SP-LAA „Mikołaj Kopernik”. Lotnisko J. F. Kennedy’ego w Nowym Jorku, styczeń 1979 r.

Autor: Ken Rose

Źródło: https://www.airliners.net/photo/LOT—Polish/Ilyushin-Il-62/0562387/L

GFDL 1.2, via Wikimedia Commons

Raport rządowej komisji stwierdzał: „W końcowej fazie lotu, podczas podejścia samolotu do lądowania nastąpiło zniszczenie turbiny lewego, wewnętrznego silnika na skutek niekorzystnego i przypadkowego zbiegu okoliczności i ukrytych wad materiałowo-technologicznych, które doprowadziły do przedwczesnego zmęczenia wału silnika. Częściami zniszczonej turbiny zostały uszkodzone dwa inne silniki i układy sterowania samolotem: ster wysokości i kierunku.”

Była to tylko część prawdy. Jak wynika z zachowanych w zasobach IPN akt śledztwa do katastrofy oprócz „legendarnej” jakości silników Kuzniecow NK-8-4 i wad konstrukcyjnych Iła-62 przyczyniła się także Dyrekcja PLL LOT, która dążąc za wszelką cenę do oszczędności w eksploatacji samolotów złamała wszelkie normy bezpieczeństwa lotów – m. in. eksploatowano silniki ponad ich resurs (8600 godzin przy dopuszczalnych 5000 godzin) oraz dopuszczano do lotów transatlantyckich  samoloty z niesprawnym silnikiem. Tak też było w przypadku Iła-62 SP-LAA „Mikołaj Kopernik”, który wyruszył za ocean mając jeden w pełni sprawny silnik. Pozostałe trzy silniki miały bądź stwierdzone uszkodzenia (wgięcie łopatki turbiny), bądź przekroczone resursy. Silnik nr 2, który był bezpośrednią przyczyną katastrofy doznał pierwszej awarii już po wylataniu 1700 godzin. Po powrocie z remontu w ZSRR przepracował 5000 godzin, po czym z uwagi na wibracje zdemontowano go z samolotu, by po jakimś czasie bez remontu u producenta z powrotem go zainstalować.

W uwarunkowaniach politycznych lat 80-ych wszystkie powyższe okoliczności (ujawnione w toku śledztwa) decydenci postanowili zatuszować. Postanowieniem Prokuratury Wojewódzkiej w Warszawie z dnia 10 marca 1981 r. śledztwo w sprawie katastrofy umorzono, wykluczając winę personelu naziemnego.

Co ciekawe po katastrofie za zgodą kierownictwa PRL przybyła do Polski ekipa śledcza FBI (22 marca 1980 r.), aby ustalić przyczyny śmierci obywateli USA. Po dwutygodniowym dochodzeniu Amerykanie wyjechali, jednak bez udostępnienia swoich ustaleń.

Siedem lat później, 9 maja 1987 r. doszło do katastrofy Iła-62M SP-LBG „Tadeusz Kościuszko” w Lesie Kabackim. Tym razem zginęły 183 osoby. Bezpośrednią przyczyną znowu okazał się silnik (tym razem D-KU30) i wady konstrukcyjne samolotu…


Katastrofa na stronie Aviation Safety Network (ang.)

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

2 sierpnia 1876 r. w Deadwood (Południowa Dakota) w trakcie gry w pokera zginął "Dziki Bill" Hickok, legendarny rewolwerowiec, szeryf i zawodowy hazardzista. Więcej…

W nocy z 3 na 4 sierpnia 1924 r. grupa kilkudziesięciu dywersantów sowieckich dokonała napadu na Stołpce, nadgraniczne miasto w ówczesnym województwie nowogródzkim II Rzeczpospolitej. Dywersanci zabili 7 policjantów i urzędnika starostwa, uwolnili z miejscowego więzienia komunistów, po czym dokonali rabunku sklepów i magazynów. Incydent ten stał się bezpośrednią przyczyną utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza.

5 sierpnia 1735 r. nowojorski dziennikarz i wydawca opozycyjnego The New York Weekly Journal John Peter Zenger (1697-1746) został uniewinniony od zarzutu zniesławienia brytyjskiego gubernatora Williama Cosby’ego (1690–1736). Więcej…

6 sierpnia 1945 r. japońska Hiroszima stała się celem pierwszego w historii ataku z użyciem broni atomowej. Więcej…

W nocy 13/14 sierpnia 1944 r. w czasie akcji mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego utracono 8 samolotów oraz zginęło 49 lotników RAF i SAAF. Więcej…

26 sierpnia 1939 r. dywersanci niemieccy pod dowództwem oficera Abwehry porucznika Hansa-Albrechta Herznera, rekrutujący się spośród niemieckiej mniejszości narodowej na Śląsku Cieszyńskim, nieświadomi przesunięcia ataku na Polskę na 1 września dokonują napadu na stację kolejową w Mostach koło Jabłonkowa (obecnie Czechy) i próby przejęcia tunelu kolejowego pod Przełęczą Jabłonkowską (tzw. incydent jabłonkowski).