Tego dnia w 1943 roku



16 maja 1943 r. brytyjskie lotnictwo rozpoczęło realizację operacji Chastise. Celem RAFu było zniszczenie zapór wodnych na rzekach w Zagłębiu Ruhry, co miało doprowadzić do wyłączenia z eksploatacji znaczącej części niemieckiej infrastruktury przemysłowej.

W rezultacie przeprowadzonego w nocy z 16 na 17 maja 1943 r. ataku 19 bombowców typu Lancaster uzbrojonych w tzw. „skaczące bomby” nastąpiło przerwanie dwóch z trzech atakowanych tam (na rzekach Eder i Möhne), wskutek czego doszło do zniszczenia dwóch elektrowni wodnych,  zalania kilku kopalń, wielu fabryk i domów mieszkalnych, a przede wszystkim dewastacji dużych terenów rolniczych położonych poniżej zniszczonych zapór wodnych i związanego z tym spadku produkcji żywności.

Upkeep in Lancaster

Skacząca bomba „Upkeep” użyta do zniszczenia zapór wodnych w ramach operacji Chastise. Maj 1943 r.

Autor nieznany. Royal Air Force. 1943.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Jakkolwiek zniszczenia nie były tak katastrofalne dla przemysłu III Rzeszy jak zakładali brytyjscy planiści, stanowiły poważny cios w morale przeciwnika. Niestety ubocznym skutkiem operacji była śmierć co najmniej 1650 osób cywilnych, w tym około tysiąca jeńców i robotników przymusowych.

Mohne Dam Breached

Efekt użycia „skaczących bomb” w ramach brytyjskiej operacji „Chastise” – zniszczona tama Möhne. 17 maja 1943 r.

F/O Jerry Fray. Royal Air Force. 1943.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Zapewne w wyniku tych doświadczeń w 1977 r. I Protokół Dodatkowy do  Konwencji Genewskiej zaliczył zapory wodne (na równi z elektrowniami atomowymi) do obiektów, których atakowanie jest zabronione – aczkolwiek zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego. Dopuszczalny jest bowiem taki sposób ataku, który nie spowoduje uwolnienia niebezpiecznych mocy („dangerous forces” – art. 56 protokołu) skutkujących zagrożeniem dla ludności cywilnej. Legalne jest zatem działanie z zamiarem zajęcia obiektu, ale nie jego zniszczenia – co w praktyce działań wojennych i tak może doprowadzić do nieprzewidywalnych skutków.

17.05.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

26 kwietnia 1937 r. niemiecki Legion Condor (przy wsparciu lotnictwa włoskiego) zbombardował baskijskie miasto Guernica. Obie strony hiszpańskiej wojny domowej natychmiast zaczęły lansować swoje propagandowe wersje zdarzenia. Więcej…

28 kwietnia 1945 r. w Giulino di Mezzegra nad jeziorem Como komunistyczni partyzanci rozstrzelali Benito Mussoliniego (1883-1945) i Clarę Petacci (1912-1945), schwytanych w trakcie próby ucieczki z Mediolanu do Szwajcarii. Rozstrzelano także innych ujętych członków kierownictwa Włoskiej Republiki Socjalnej. Więcej…

29 kwietnia 1899 r. w Achères koło Paryża Camille Jenatzy (1868-1913) jako pierwszy na świecie przekroczył prędkość 100 km/h. Więcej…

30 kwietnia 1943 r. brytyjski kontrwywiad zrealizował kluczowy element operacji Mincemeat. Była to niezwykła i drobiazgowo opracowana akcja dezinformacyjna, która skutecznie odwróciła uwagę państw osi od planowanej alianckiej inwazji na Sycylię, a ponadto przyniosła aliantom wiele innych niezamierzonych korzyści. Więcej…

1 maja 1960 r. nad Swierdłowskiem (obecnie Jekaterynburg) na Uralu został zestrzelony samolot szpiegowski Lockheed U-2.  Maszynę pilotował kapitan Francis Gary Powers (1929-1977), wykonujący dla CIA i USAF zadanie fotograficznego rozpoznania powietrznego nad terytorium ZSRR (misja Grand Slam). Więcej…

2 maja 73 r. zakończyło się rzymskie oblężenie Masady, potężnej twierdzy nad Morzem Martwym. Żołnierze X Legionu pod wodzą Flawiusza Silwy wkroczyli do fortecy, której obrońcy dowodzeni przez Eleazara ben Jaira popełnili zbiorowe samobójstwo w obliczu nieuchronnej klęski. Upadek Masady zakończył powstanie przeciwko panowaniu rzymskiemu w Judei, zwane wojną żydowską (66-73 r.). Od czasów generała Mosze Dajana (1915-1981) Masada jest jednym z historycznych miejsc, w których żołnierze armii izraelskiej składają przysięgę.

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...