Tego dnia w 1792 roku



17 kwietnia 1792 r. w Paryżu w szpitalu Bicetre dokonano praktycznych prób działania wynalazku, który później stał się powszechnie znany jako gilotyna.

To niezwykle praktyczne urządzenie przetestowano najpierw na żywych baranach i zwłokach bezdomnych. Wbrew powszechnej opinii zbudowano je według projektu chirurga i fizjologa Antoine’a Louisa (1723-1792), a nie lekarza Josepha Ignace Guillotina (1738-1814), jednakowoż do tego drugiego należała sama koncepcja urządzenia do humanitarnej i egalitarnej dekapitacji, przysługującej wszystkim skazanym niezależnie od ich stanu. W związku z tym urządzenie najpierw nazywano Luisette, następnie la veuve (wdowa), a wreszcie gilotyna (mimo protestów samego doktora Guillotina).

Exécution de Marie Antoinette le 16 octobre 1793

Egzekucja Marii Antoniny na Placu Rewolucji. 16 października 1793 r.

Autor nieznany

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Niesprawiedliwością jednak byłoby bezwzględne przyznanie palmy pierwszeństwa w mechanicznej dekapitacji wyłącznie Francji, bowiem podobne koncepcyjnie machiny budowano i wykorzystywano już znacznie wcześniej w Anglii (Halifax Gibbet), Szkocji (Scottish Maiden), czy Irlandii. Według księcia Edwarda Raczyńskiego i Polska może się poszczycić wcześniejszym niż Francja użyciem analogicznego urządzenia, czego dowodem ma być płaskorzeźba na jednej z ław kościoła św. Józefa w Kaliszu (XV -XVI w). Nie da się jednak zaprzeczyć, że Francja pomysł udoskonaliła i wprowadziła do powszechnego użycia aż do 1977 r., kiedy to wykonano ostatnią egzekucję na gilotynie.

Spadotopor gilotyna, Kalisz

Spadotopór – płaskorzeźba na jednej z ław kościoła św. Józefa w Kaliszu

Autor nieznany. XV-XVI w.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Ponura sława tego urządzenia nie powinna przesłaniać nam faktu, że samo w sobie stanowiło ono znaczny postęp w humanitarnym wykonywaniu kary śmierci. Niestety – ojców rewolucji francuskiej gilotyna rozczarowywała niską wydajnością w walce z kontrrewolucją, co w praktyce spowodowało konieczność wspomagania się  metodami bardziej tradycyjnymi i mniej humanitarnymi (jak np. noyady w Wandei).


The Guillotine Headquarters

Bois de justice History of the guillotine, construction details, with rare photos. April 17, 2020.

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

2 sierpnia 1876 r. w Deadwood (Południowa Dakota) w trakcie gry w pokera zginął "Dziki Bill" Hickok, legendarny rewolwerowiec, szeryf i zawodowy hazardzista. Więcej…

W nocy z 3 na 4 sierpnia 1924 r. grupa kilkudziesięciu dywersantów sowieckich dokonała napadu na Stołpce, nadgraniczne miasto w ówczesnym województwie nowogródzkim II Rzeczpospolitej. Dywersanci zabili 7 policjantów i urzędnika starostwa, uwolnili z miejscowego więzienia komunistów, po czym dokonali rabunku sklepów i magazynów. Incydent ten stał się bezpośrednią przyczyną utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza.

5 sierpnia 1735 r. nowojorski dziennikarz i wydawca opozycyjnego The New York Weekly Journal John Peter Zenger (1697-1746) został uniewinniony od zarzutu zniesławienia brytyjskiego gubernatora Williama Cosby’ego (1690–1736). Więcej…

6 sierpnia 1945 r. japońska Hiroszima stała się celem pierwszego w historii ataku z użyciem broni atomowej. Więcej…

W nocy 13/14 sierpnia 1944 r. w czasie akcji mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego utracono 8 samolotów oraz zginęło 49 lotników RAF i SAAF. Więcej…

26 sierpnia 1939 r. dywersanci niemieccy pod dowództwem oficera Abwehry porucznika Hansa-Albrechta Herznera, rekrutujący się spośród niemieckiej mniejszości narodowej na Śląsku Cieszyńskim, nieświadomi przesunięcia ataku na Polskę na 1 września dokonują napadu na stację kolejową w Mostach koło Jabłonkowa (obecnie Czechy) i próby przejęcia tunelu kolejowego pod Przełęczą Jabłonkowską (tzw. incydent jabłonkowski).