Tego dnia w 1943 roku

18 lutego 1943 r. zostali aresztowani przez Gestapo członkowie niemieckiej antynazistowskiej organizacji Biała Róża: studenci Hans Scholl, Sophie Scholl, Christoph Probst i Willi Graf.

Biała Róża w swoim chrześcijańskim idealizmie dążyła do nierealnego obalenia systemu nazistowskiego metodami pokojowymi. W kolportowanych przez organizację ulotkach zwracano m. in. uwagę na odpowiedzialność Niemców za zbrodnie popełniane w ramach „ostatecznego rozwiązania” kwestii żydowskiej – podkreślając, że bierność nie uwalnia od winy w sensie moralnym.

Wszyscy członkowie grupy aresztowani w lutym 1943 r. podczas pokazowych procesów przed Trybunałem Ludowym (Volksgerichtshof) zostali skazani na śmierć przez ścięcie. Trybunałowi przewodniczył sędzia dr Roland Freisler, który w 1944 r. sądził uczestników spisku na życie Hitlera.

Büste Sophie Scholl

Sophie Scholl. Popiersie autorstwa Wolfganga Eckerta 2003. Walhalla, Donaustauf nad Dunajem.

Figurator, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Jedna z ulotek Białej Róży została przemycona przez Skandynawię do Wielkiej Brytanii. Przedrukowano ją tam pod tytułem „Manifest studentów z Monachium”, po czym w lipcu 1943 r. samoloty alianckie zrzuciły ulotki nad Niemcami. W ten sposób działalność Białej Róży stała się znana społeczeństwu niemieckiemu jeszcze w czasie wojny, co jednak nie stało się inspiracją dla aktywnego oporu przeciwko władzom III Rzeszy.

Bundesarchiv Bild 183-J05235, Berlin, Großkundgebung im Sportpalast

Przemówienie Josepha Goebbelsa w berlińskim Sportpalast. 18 luty 1943 r.

Bundesarchiv, Bild 183-J05235 / Schwahn

CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons

W tym samym dniu, w którym Gestapo zatrzymało pierwszych członków Białej Róży – czyli 18 lutego 1943 r. – minister propagandy Rzeszy Joseph Goebbels wygłosił w berlińskim Sportpalast transmitowane przez radio swoje najsłynniejsze przemówienie, wzywające społeczeństwo niemieckie do wojny totalnej mimo klęski pod Stalingradem. Starannie wyselekcjonowana publiczność przyjęła wezwanie z entuzjazmem…

AKTUALIZACJA 19.02.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK

Sophie Scholl and the White Rose.The National WWII Museum New Orleans. 22.02.2020.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

14 czerwca 1932 r. polski niszczyciel ORP "Wicher" wszedł do portu gdańskiego pomimo braku zgody senatu Wolnego Miasta Gdańska, aby powitać przybywający z kurtuazyjną wizytą zespół okrętów Royal Navy. Była to demonstracja siły zakładająca użycie broni w razie jakiegokolwiek incydentu ze strony władz Wolnego Miasta, której celem było zapewnienie respektowania prawa II Rzeczpospolitej do korzystania z tzw. „port d’attache” (Kryzys gdański).

15 czerwca 1667 r. w Paryżu Jean-Baptiste Denys (1643–1704), osobisty lekarz króla Francji Ludwika XIV, przeprowadził pierwszą w historii w pełni udokumentowaną transfuzję krwi. Więcej…

15 czerwca 1934 r. w Warszawie Hryhorij Maciejko (1913-1966), członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów dokonał zamachu na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego (1895-1934), który zmarł w szpitalu tego samego dnia. Zamach stał się bezpośrednią przyczyną stworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

15 czerwca 1952 r. w Londynie została zamordowana Krystyna Skarbek (1908-1952), bardziej znana jako Christine Granville, agentka brytyjskiego Special Operations Executive, uczestniczka wielu niezwykłych akcji w okupowanej Polsce i Francji.

16 czerwca 1815 r. pod Quatre Bras w Belgii doszło do ostatniej zwycięskiej bitwy Napoleona. Dwa dni później cesarz przegrał pod Waterloo.

17 czerwca 1767 r. w górzystym regionie Margeride na południu Francji odnaleziono ostatnią ze 104 śmiertelnych ofiar bestii z Gévaudan - tajemniczej kryptydy, która na początku XXI w. stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003).

18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę, a generał Pierre Cambronne dowodzący ostatnim czworobokiem cesarskiej gwardii rzekomo wypowiada zapewniające mu nieśmiertelność słowa „Gwardia umiera, nie poddaje się” (lub według Wiktora Hugo znacznie krócej, mniej patetycznie, lecz równie treściwie). Więcej…

19 czerwca 1867 r. w Cerro de las Campanas zwolennicy republikańskiego rządu prezydenta Benito Juáreza rozstrzelali cesarza Meksyku Maksymiliana I (1832-1867). Więcej…

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

28 czerwca 1956 r. w Poznaniu w Zakładach im. Józefa Stalina rozpoczął się strajk, po którym nastąpiły protesty uliczne, będące spontanicznym wystąpieniem społecznym przeciwko polityce władz partyjno-państwowych PRL. Demonstracje te zostały brutalnie stłumione przez milicję i wojsko, zginęło około 60 osób. Poznański Czerwiec został określony w komunikacie Biura Politycznego PZPR jako "zamieszki uliczne" wywołane przez „agenturę imperialistyczną i reakcyjne podziemie”.

29 czerwca 1991 r. w Warszawie wyprodukowano ostatni egzemplarz samochodu FSO 125p (przed wygaśnięciem licencji w 1983 r. nazwa Polski Fiat 125p, później także FSO 1300/1500). Pojazd ten, zwany często "kredensem" (najpewniej z uwagi na cokolwiek kanciastą linię nadwozia) był produkowany  w Polsce przez 24 lata w liczbie 1 445 699 egzemplarzy i dla wielu Polaków stał się niezapomnianym (głównie z uwagi na niską jakość wykonania i wysoką awaryjność) początkiem przygody z motoryzacją, a także przedmiotem wielu niewybrednych żartów...

11 lipca 1943 r. w godzinach porannych oddziały Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii zaatakowały wsie i osiedla polskie na obszarze województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej (ówcześnie w składzie okupacyjnego Komisariatu Rzeszy Ukraina), mordując kilka tysięcy osób (tzw. „krwawa niedziela“, będąca częścią rzezi wołyńskiej - akcji masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej na Wołyniu w latach 1943-1944).

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...