Tego dnia w 1745 roku



19 sierpnia 1745 r. w Glenfinnan wybuchło ostatnie powstanie szkockich jakobitów, dochowujących wierności prawowitej dynastii Stuartów po obaleniu w 1688 r. przez Parlament króla Anglii i Szkocji Jakuba II.

Prince James Francis Edward Stuart by Alexis Simon Belle

Książę Jakub Franciszek Edward Stuart, znany jako Jakub III, Starszy Pretendent
(1688-1766)
Domena publiczna, via Wikimedia Commons.

Mimo początkowych sukcesów i szans na powodzenie, powstańcom zabrakło zdecydowania i jedności. Jakobici ponieśli dotkliwą klęskę pod Culloden Mooor (16 kwietnia 1746 r.), co ostatecznie utrwaliło panowanie dynastii hanowerskiej na tronie Wielkiej Brytanii. Stojący na czele powstania książę Karol Edward Stuart (prawnuk Jana III Sobieskiego, później znany jako Karol III Młodszy Pretendent), ówcześnie występujący z roszczeniami do tronu w imieniu ojca księcia Jakuba Franciszka Edwarda Stuarta (Jakuba III) został ocalony przez swoich wiernych Szkotów i po kilku miesiącach ukrywania się wrócił do Francji. W tym samym czasie jego zwolennicy podlegali ostrym represjom: wymordowano rannych i jeńców schwytanych pod Culloden Moor, wielu jakobitów wygnano bądź zesłano do kolonii, konfiskowano majątki, a nawet uderzono w tradycje klanowe m. in. zakazując używania języka gaelickiego, noszenia kiltu i gry na dudach.

Prince James Francis Edward Stuart by Alexis Simon Belle

Książę Karol Edward Stuart, znany jako Karol III, Młodszy Pretendent
(1720-1788)
Domena publiczna, via Wikimedia Commons.

Niezależnie od stanu faktycznego po bitwie pod Culloden Moor i pomimo krwawych represji, które spadły na Szkocję po ostatniej rebelii jakobici uważali kolejne pokolenia wygnanych Stuartów za władców de iure: Jakuba III (zm. 1766, zwanego Starszym Pretendentem), Karola III (zm. 1788, znanego jako Młodszy Pretendent lub Bonnie Prince Charlie) oraz Henryka IX (zm. 1807), na którym wygasła męska linia rodu. Następnie prawa do tronu odziedziczyła po kądzieli dynastia sabaudzka, a po niej bawarska.

Ten niewzruszony legitymizm połączony z godnym szacunku przywiązaniem do przegranej sprawy przetrwał w szczątkowej formie do dzisiaj: aktualnie jakobici za legalnego pretendenta uznają bawarskiego księcia Franciszka Wittelsbacha (ur. w 1933 r.), który niestety zrezygnował z roszczeń do tronu i ani myśli wylądować u wybrzeży Szkocji, aby wszcząć tam powstanie w słusznej sprawie…

AKTUALIZACJA 19.08.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


The 1745 Association.

Jakobityzm. Prof. dr hab Jacek Bartyzel. Organizacja Monarchistów Polskich.

Powstanie jakobickie 1745-1746. Paweł Hanczewski. Pasaż Wiedzy – Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

21 maja 1924 r. w Chicago został porwany i zamordowany 14-letni Bobby Franks. Mordercami okazali się studenci Nathan Leopold i Richard Loeb, działający z zamiarem popełnienia zbrodni doskonałej. Więcej…

22 maja 1939 r. w Berlinie Włochy i III Rzesza zawarły Pakt stalowy - układ polityczny i wojskowy wymierzony przeciw państwom zachodnim. Więcej…

23 maja 1934 r. na leśnej drodze w Bienville Parish w Luizjanie zginęli Bonnie Parker i Clyde Barrow, zastrzeleni w zasadzce przez egzekutorów prawa z Teksasu i Luizjany. Zdarzenie to poprzedził wielomiesięczny pościg za słynną parą w związku z ich napadami rabunkowymi,  morderstwami i porwaniami. Więcej…

24 maja 1626 r. Dyrektor Generalny Nowych Niderlandów Peter Minuit (1589-1638) kupił od Delawarów (Algonkinów) wyspę Manhattan. Więcej…

25 maja 1913 r. w Wiedniu popełnił samobójstwo pułkownik Alfred Redl (1864-1913), oficer austro-węgierskiego kontrwywiadu, zdemaskowany jako agent rosyjski o pseudonimie Opernball-13. Więcej…

26 maja 1868 r. w Londynie odbyła się ostatnia publiczna egzekucja w Wielkiej Brytanii. Więcej…

26 maja 1927 r. w Highland Park w Michigan zjechał z linii montażowej ostatni Ford Model T. Produkcja zakończyła się po dziewiętnastu latach i wyprodukowaniu ponad 15 milionów pojazdów różnych wersji.

27 maja 1692 r. królewski gubernator prowincji Massachusetts Bay Sir William Phips (1651-1695) powołał sąd przysięgłych (Court of Oyer and Terminer) do osądzenia sprawy czarownic z Salem. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...