19 sierpnia 1745 r. w Glenfinnan wybuchło ostatnie powstanie szkockich jakobitów, dochowujących wierności prawowitej dynastii Stuartów po obaleniu w 1688 r. przez Parlament króla Anglii i Szkocji Jakuba II.
Książę Jakub Franciszek Edward Stuart, znany jako Jakub III, Starszy Pretendent (1688-1766) Domena publiczna, via Wikimedia Commons.
Mimo początkowych sukcesów i szans na powodzenie, powstańcom zabrakło zdecydowania i jedności. Jakobici ponieśli dotkliwą klęskę pod Culloden Mooor (16 kwietnia 1746 r.), co ostatecznie utrwaliło panowanie dynastii hanowerskiej na tronie Wielkiej Brytanii. Stojący na czele powstania książę Karol Edward Stuart (prawnuk Jana III Sobieskiego, później znany jako Karol III Młodszy Pretendent), ówcześnie występujący z roszczeniami do tronu w imieniu ojca księcia Jakuba Franciszka Edwarda Stuarta (Jakuba III) został ocalony przez swoich wiernych Szkotów i po kilku miesiącach ukrywania się wrócił do Francji. W tym samym czasie jego zwolennicy podlegali ostrym represjom: wymordowano rannych i jeńców schwytanych pod Culloden Moor, wielu jakobitów wygnano bądź zesłano do kolonii, konfiskowano majątki, a nawet uderzono w tradycje klanowe m. in. zakazując używania języka gaelickiego, noszenia kiltu i gry na dudach.
Książę Karol Edward Stuart, znany jako Karol III, Młodszy Pretendent (1720-1788) Domena publiczna, via Wikimedia Commons.
Niezależnie od stanu faktycznego po bitwie pod Culloden Moor i pomimo krwawych represji, które spadły na Szkocję po ostatniej rebelii jakobici uważali kolejne pokolenia wygnanych Stuartów za władców de iure: Jakuba III (zm. 1766, zwanego Starszym Pretendentem), Karola III (zm. 1788, znanego jako Młodszy Pretendent lub Bonnie Prince Charlie) oraz Henryka IX (zm. 1807), na którym wygasła męska linia rodu. Następnie prawa do tronu odziedziczyła po kądzieli dynastia sabaudzka, a po niej bawarska.
Ten niewzruszony legitymizm połączony z godnym szacunku przywiązaniem do przegranej sprawy przetrwał w szczątkowej formie do dzisiaj: aktualnie jakobici za legalnego pretendenta uznają bawarskiego księcia Franciszka Wittelsbacha (ur. w 1933 r.), który niestety zrezygnował z roszczeń do tronu i ani myśli wylądować u wybrzeży Szkocji, aby wszcząć tam powstanie w słusznej sprawie…
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
18 kwietnia 1906 r. o godz. 5.12 w San Francisco i i na wybrzeżu północnej Kalifornii doszło do silnego trzęsienia ziemi, w wyniku którego zginęło około 3000 osób. Wskutek wstrząsów i wywołanych przez nie kilkudniowych pożarów zniszczeniu uległo około 25 tysięcy budynków. Część budynków została podpalona przez samych ich właścicieli działających w obawie, że warunki ubezpieczenia nie pozwolą na wypłatę odszkodowania za zniszczenia spowodowane trzęsieniem ziemi.
18 kwietnia 1943 r. nad wyspą Bougainville (Wyspy Salomona) zginął admirał Isoroku Yamamoto (1884-1943), twórca planu ataku na bazę amerykańskiej Floty Pacyfiku w Pearl Harbour (1941). Amerykańskie myśliwce P-38 Lightning zestrzeliły samolot z admirałem na pokładzie w trakcie operacji Vengeance, uznawanej do dziś za precedens dla amerykańskich operacji wojskowych, mających na celu wyeliminowanie konkretnych osób stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa USA.
22 kwietnia 1945 r. Adolf Hitler po długim okresie ignorowania faktów przyznaje po raz pierwszy wobec najbliższego otoczenia, że wojna jest przegrana przez III Rzeszę. Więcej…
23 kwietnia 1775 r. w Londynie urodził się Joseph Mallord William Turner (zm. 1851), angielski malarz uznawany za prekursora impresjonizmu. Jego obraz "The Fighting Temeraire tugged to her last berth to be broken up" (1839) uznano za największe z dzieł malarskich Wielkiej Brytanii (BBC Radio 4, 2005).
23 kwietnia 1942 r. niemiecka Luftwaffe rozpoczęła serię nalotów na zabytkowe miasta Wielkiej Brytanii: Exeter, Bath, Canterbury, Norwich i York (Baedeker Blitz). Cele zostały wyznaczone w oparciu o ich znaczenie historyczne i kulturalne przy pominięciu elementu militarnego. Był to nie tylko odwet za bombardowanie Lubeki przez Royal Air Force (28.03.1942), ale także operacja w zamierzeniu mająca zmusić RAF do ograniczenia ataków bombowych na niemieckie miasta. Operacja trwająca do 1944 r. nie osiągnęła założonego celu strategicznego - w czasie jej trwania RAF i USAAF zwiększyły intensywność nalotów na III Rzeszę.
24 kwietnia 1961 r. w Sztokholmie podniesiono z dna Bałtyku szwedzki galeon „Vasa”, który zatonął w swoim pierwszym rejsie w 1628 roku. Więcej…
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez III Rzeszę Europie. Więcej…
13 maja 1926 r. w Poznaniu generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969) podejmuje próbę samobójczą, nie mogąc pogodzić lojalności wobec legalnego rządu RP z lojalnością wobec marszałka Józefa Piłsudskiego stojącego na czele majowego zamachu stanu.
Niniejszy serwis internetowy używa plików cookies. Przeglądając poniższe strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej.
