20 lipca 1944 r. w Gierłoży pod Kętrzynem grupa spiskowców, w skład której wchodził pułkownik Claus hrabia Schenk von Stauffenberg (1907-1944) dokonała nieudanego zamachu na życie Adolfa Hitlera.
Pułkownik Claus von Stauffenberg, Karl-Jesko von Puttkamer, Adolf Hitler i feldmarszałek Wilhelm Keitel kilka dni przed zamachem. 15 lipca 1944 r., Wilczy Szaniec. Autor nieznany. Bundesarchiv, Bild 146-1984-079-02. CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons
Po usunięciu Hitlera spiskowcy zamierzali przejąć władzę mobilizując wojska rezerwy dzięki użyciu planu Walkiria, opracowanego w celu obrony władz III Rzeszy w przypadku zamieszek wewnętrznych.
Wskutek nieprzewidzianych okoliczności (m. in. w wyniku koniecznej zmiany pierwotnie planowanego miejsca zamachu) Adolf Hitler odniósł jedynie niegroźnie obrażenia. Wiadomość o jego ocaleniu dotarła do Berlina i uniemożliwiła wdrożenie planu Walkiria.
Zamach z 20 lipca 1944 r. stał się dla Hitlera powodem do rozpoczęcia krwawych represji skutkujących eksterminacją około pięciu tysięcy przeciwników nazizmu na mocy wyroków Trybunału Ludowego (Volksgerichtshof). Pokazowe rozprawy przed tym trybunałem, toczące się pod przewodnictwem sędziego dr Rolanda Freislera były wyjątkowo uwłaczające dla podsądnych, a orzeczone wyroki śmierci wykonywano w sposób wysoce niehumanitarny.
Sam pułkownik Claus von Stauffenberg miał więcej szczęścia, został bowiem sprawnie i szybko osądzony przez wojskowy sąd doraźny pod przewodnictwem generała Friedricha Fromma (próbującego w ten sposób bezskutecznie ukryć fakt, że wiedział o spisku). Rozstrzelano go wraz z kilkoma innymi spiskowcami już w nocy 21 lipca 1944 r. na dziedzińcu berlińskiego budynku, który był główną siedzibą spiskowców (obecnie Stauffenbergstrasse 18).
Współcześnie obserwuje się tendencje do pomnikowego traktowania postaci pułkownika Stauffenberga, połączone z sugestiami jakoby jego czyn miał podłoże idealistyczne – żeby wspomnieć tylko dramat historyczny Walkiria (2008, reż. B. Singer). W istocie rzeczy jednak Stauffenberg (inaczej niż np. Henning von Tresckow) początkowo akceptował politykę Hitlera i podjął swoje działania dopiero po nabraniu przekonania o braku kompetencji wojskowych Hitlera (zapewne po ataku Niemiec na ZSRR). W tej sytuacji usunięcie Hitlera miało być środkiem, który umożliwiłby ratowanie sytuacji wojennej Niemiec.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
10 sierpnia 1628 r. w porcie w Sztokholmie zatonął królewski galeon Vasa, wypływający w swój pierwszy rejs. Więcej…
11 sierpnia 1934 r. na wyspie Alcatraz u wybrzeży San Francisco zaczęło działać więzienie federalne, przeznaczone dla szczególnie niebezpiecznych więźniów stwarzających problemy w innych federalnych zakładach karnych. Więcej…
11 sierpnia 2000 r. wrócił na Węgry András Toma (1925–2004), prawdopodobnie ostatni jeniec II wojny światowej, któremu udało się powrócić z rosyjskiej niewoli. Więcej…
12 sierpnia 1943 r. w Warszawie oddział Kedywu KG AK – „Motor” uprowadził samochód niemieckiego Banku Emisyjnego w Polsce (Akcja Góral). Ruch oporu zdobył w ten sposób około 105 milionów okupacyjnych złotych, co w przeliczeniu według ówczesnego czarnorynkowego kursu wynosiło około miliona dolarów amerykańskich.
13 sierpnia 1704 r. pod Blenheim (Bawaria) John Churchill książę Marlborough (1650-1722) wygrał bitwę, która przerwała pasmo militarnych sukcesów króla Francji Ludwika XIV, a samemu księciu Marlborough (przodkowi Sir Winstona Churchilla) przyniosła sławę jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych w historii. Bitwa pod Blenheim stała się punktem zwrotnym w wojnie o sukcesję hiszpańską (1701–1714). Była to pierwsza taka klęska armii francuskiej od kilkudziesięciu lat (kilkanaście tysięcy zabitych i rannych, drugie tyle w niewoli) i jedno z największych zwycięstw brytyjskich.
W nocy z 13 na 14 sierpnia 1944 r. w czasie akcji mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego utracono 8 samolotów oraz zginęło 49 lotników RAF i SAAF. Więcej…
15 sierpnia 1920 r. oddziały polskiej 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły kontrofensywę, która doprowadziła do rozbicia wojsk bolszewickiego Frontu Zachodniego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego.
16 sierpnia 1858 r. wysłano przez kabel transatlantycki pierwszy oficjalny telegram. Więcej…
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
23 sierpnia 1939 r. w Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podpisali sowiecko-niemiecki pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dodatkowym, dzielącym Europę Wschodnią na strefy interesów. Więcej…
1 września 1939 r. o godzinie 4.48 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, co wbrew faktom historycznym zostało powszechnie uznane za rozpoczęcie działań wojennych II wojny światowej. Więcej…
3 września 1939 r. Francja, Wielka Brytania, Nowa Zelandia i Australia formalnie wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Faktyczne działania wojenne ograniczyły się wyłącznie do ofensywy w Saarze, rozpoczętej 7 września 1939 r. Już jednak 12 września na konferencji w Abbeville zadecydowano o wstrzymaniu działań ofensywnych armii francuskiej na przedpolu Linii Zygfryda, co w praktyce oznaczało złamanie zobowiązań sojuszniczych wobec Polski.
7 września 1943 r. w Warszawie polski ruch oporu przeprowadził skuteczny zamach na SS-Scharführera Franza Bürkla, funkcjonariusza więziennego na Pawiaku, który w ciągu dwóch lat zamordował tam kilkadziesiąt osób ze szczególnym okrucieństwem przekraczającym nawet standardy pełnienia obowiązków służbowych dla Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy. Więcej…
Niniejszy serwis internetowy używa plików cookies. Przeglądając poniższe strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej.
