Tego dnia w 1664 roku



21 grudnia 1664 r. nadintendent finansów Nicolas Fouquet został skazany przez specjalny francuski trybunał na konfiskatę majątku i banicję za malwersacje finansowe.

Wcześniej jednak Fouquet miał nieszczęście popaść w niełaskę króla Ludwika XIV. Bezpośrednią przyczyną stał się fakt, że królewski minister posiadał pałac w Vaux-le-Vicomte, przewyższający przepychem ówczesne pałace Króla Słońce (Wersal był wówczas jeszcze wiejską rezydencją króla). Niestosowność tego zachowania królewskiego urzędnika sama w sobie jest oczywista, ponadto w oczach króla potwierdziło ono rzucone przez Colberta (konkurenta Fouqueta) podejrzenie, że Fouquet dopuszcza się malwersacji.

„17 sierpnia o szóstej wieczorem Fouquet był królem Francji;
o drugiej rano był nikim.”
Voltaire

Spektakularny upadek nadintendenta  finansów, uważanego za najpotężniejszego i najbogatszego człowieka we Francji miał miejsce 17 sierpnia 1661 r. w czasie wielkiego przyjęcia na 6000 gości, które Fouquet wydał na cześć króla w pałacu w Vaux-le-Vicomte. Ludwik XIV przybywszy o godzinie osiemnastej zwiedził ogrody pałacowe, a następnie zasiadł do kolacji przygotowanej przez samego Vatela. Potem obejrzał obejrzał plenerowe przedstawienie Moliere’a z muzyką Lully’ego, wreszcie na koniec fajerwerki. Po tym wszystkim król oburzony pokazem „bezwstydnego i zuchwałego przepychu” opuścił przyjęcie o drugiej w nocy …

Nicolas Fouquet par Charles Le Brun

Skazany Nicolas Fouquet (1615-1680)

Charles Le Brun. XVII w.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Trzy tygodnie później, we wrześniu 1661 r. Fouquet zostaje aresztowany (ponoć przez znanego skądinąd kapitana królewskich muszkieterów, niejakiego Pana Charles’a de Batz-Castelmore d’Artagnan). Po pokazowym trzyletnim procesie, w czasie którego sympatia opinii publicznej była po stronie podsądnego (w jego obronie pisały takie znakomitości jak Jean de La Fontaine i markiza de Sévigné) następuje ogłoszenie wyroku, którym ma być banicja.

W ocenie Ludwika XIV taka kara nie odpowiada wadze przewinienia, a przede wszystkim nie usuwa niebezpieczeństwa niepożądanych działań skazanego – rzecz oczywista, że były minister finansów przebywając na wygnaniu poza granicami kraju mógłby szkodzić królestwu Francji. Działając więc w trosce o dobro swoje i państwa (zbieżność interesów jest oczywista zgodnie z przypisywanym Jego Królewskiej Mości powiedzeniem „L’État c’est moi”) zaostrza karę do dożywotniego pozbawienia wolności.

Tak też się stało – skazany malwersant został w 1665 r. osadzony w nadgranicznej twierdzy Pignerol (obecnie włoskie Pinerolo) w Alpach, gdzie przez pewien czas więziono także innego słynnego więźnia Ludwika XIV – tajemniczego Człowieka w żelaznej masce.

Nicolas Fouquet zmarł w Pignerol w 1680 r. Rok później jego szczątki zostały przeniesione do rodzinnej krypty w kościele Sainte-Marie-des-Anges w Paryżu.

Citadelle de Pignerol

Miejsce odbywania kary – nadgraniczna forteca w Pignerol w Alpach

Autor nieznany. Ok. 1650 r.

Źródło: http://expos-historiques.cannes.com/a/1910/fort-de-pignerol-bh739-/

Domena publiczna, via Wikimedia Commons


Magdalena Heruday-Kiełczewska Ludwik XIV i Nicolas Fouquet, czyli awantura o zamek (dramat w trzech aktach) – HistMag. 2010-11-30

Ray Setterfield Why The King Became a Party Pooper – On This Day. 2020-08-05

INNE ROCZNICE W TYM MIESIĄCU...

1 kwietnia 1901 r. w Lachowiczach koło Baranowicz (obecnie Białoruś) urodził się Sergiusz Piasecki (1901-1964) - polski pisarz i publicysta, oficer polskiego wywiadu i żołnierz Armii Krajowej. Więcej…

2 kwietnia 1982 r. argentyńska marynarka wojenna rozpoczęła Operación Rosario - inwazję na brytyjskie Falklandy. Więcej…

3 kwietnia 1940 r. rozpoczęły się masowe egzekucje polskich oficerów z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku (zbrodnia katyńska). Ogółem rozstrzelano co najmniej 21 768 obywateli II RP.

3 kwietnia 1941 r. premier Węgier Pál Teleki popełnił samobójstwo, nie chcąc się ugiąć przed żądaniami III Rzeszy dotyczącymi ataku na Jugosławię. Więcej…

4 kwietnia 1973 r. w Nowym Jorku nastąpiło oficjalne otwarcie World Trade Center (budowę rozpoczęto się 5 sierpnia 1966). Centralną częścią kompleksu były Twin Towers -  przez dwa lata będące najwyższymi budynkami na świecie.

5 kwietnia 1794 r. w Paryżu zgilotynowano Georgesa Dantona (1759-1794), adwokata, członka Konwentu, jednego z przywódców rewolucji francuskiej.

5 kwietnia 1908 r. w Lowell (Massachusetts) urodziła się Bette Davis, jedna z najbardziej znanych aktorek złotej ery Hollywood. Jedenaście razy nominowana do Oscara, zdobyła go dwukrotnie: w 1936 r. (za rolę w Dangerous) i 1939 r. (za rolę w Jezebel). Więcej…

6 kwietnia 1901 r. we Lwowie urodził się Marian Hemar (1901-1972) - polski poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz, autor tekstów piosenek, twórca o ogromnym dorobku literackim. Więcej…

7 kwietnia 1739 r. w Yorku został powieszony Dick Turpin (1705?-1739), najbardziej znany angielski przestępca XVIII w., parający się głównie rozbojem drogowym, ale nie stroniący od przemytu, kłusownictwa, kradzieży koni i zabójstw. Więcej…

8 kwietnia 2013 r. w Londynie zmarła Margaret Thatcher (1925-2013), premier Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990. Była najdłużej urzędującym premierem Wielkiej Brytanii w XX w. oraz pierwszą kobietą na tym stanowisku. Wykonywała także zawód adwokata (od 1954 r. - zajmując się głównie prawem podatkowym). Więcej…

9 kwietnia 1945 r. w obozie koncentracyjnym we Flossenbürgu został stracony admirał Wilhelm Canaris (1887-1945), szef wywiadu i kontrwywiadu wojskowego Abwehry w latach 1935-1944, przeciwnik polityki Hitlera.

10 kwietnia 1912 r. z Southampton wypłynął w swój pierwszy i  ostatni rejs brytyjski liniowiec RMS „Titanic”. Więcej…

11 kwietnia 1943 r. niemiecka agencja Transocean nadała komunikat o odnalezieniu w lesie katyńskim zwłok 10 tysięcy polskich oficerów. Była to pierwsza wiadomość o odkryciu masowych grobów ofiar zbrodni katyńskiej. Więcej…

12 kwietnia 1861 r.  rozpoczyna się wojna secesyjna. Konfederaci przystępują do ostrzału Fort Sumter w Karolinie Południowej, który Unioniści poddają już następnego dnia. Więcej…

14 kwietnia 1865 r. w Waszyngtonie w Teatrze Forda aktor John Wilkes Booth (1838-1865) dokonał zamachu na prezydenta USA Abrahama Lincolna (1809-1865). Więcej…

15 kwietnia 1912 r. o godzinie 2.20 zatonął na Atlantyku RMS „Titanic”. Więcej…

17 kwietnia 1792 r. w Paryżu w szpitalu Bicetre dokonano praktycznych prób działania wynalazku, który później stał się powszechnie znany jako gilotyna. Więcej…

18 kwietnia 1943 r. nad wyspą Bougainville zginął admirał Isoroku Yamamoto, twórca planu ataku na bazę amerykańskiej Floty Pacyfiku w Pearl Harbour. Amerykańskie myśliwce P-38 Lightning zestrzeliły samolot z admirałem na pokładzie w trakcie precedensowej Operacji Vengeance.

19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Więcej…

21 kwietnia 1988 r. w krakowskim więzieniu Montelupich wykonano po raz ostatni w Polsce karę śmierci. Więcej…