Tego dnia w 1664 roku



21 grudnia 1664 r. nadintendent finansów Nicolas Fouquet (1615-1680) został skazany przez specjalny francuski trybunał na konfiskatę majątku i banicję za malwersacje finansowe.

Wcześniej jednak Fouquet miał nieszczęście popaść w niełaskę króla Ludwika XIV. Bezpośrednią przyczyną stał się fakt, że 17 sierpnia 1661 r. królewski minister wydał olśniewające przyjęcie na 6000 gości w swoim pałacu w Vaux-le-Vicomte, przewyższającym przepychem ówczesne pałace Króla Słońce (Wersal był wówczas jeszcze wiejską rezydencją króla). Niestosowność tego zachowania królewskiego urzędnika sama w sobie jest oczywista, ponadto w oczach króla potwierdziło ono rzucone przez Colberta (konkurenta Fouqueta) podejrzenie, że Fouquet dopuszcza się malwersacji.

Vaux-le-Vicomte Panorama

Pałac i ogrody w Vaux-le-Vicomte.

Thomas Henz Sadeness. 2005.

CC BY-SA 2.0 DE, via Wikimedia Commons

Spektakularny upadek nadintendenta  finansów, uważanego za najpotężniejszego i najbogatszego człowieka we Francji miał miejsce w czasie wspomnianego wyżej wielkiego przyjęcia, które Fouquet wydał na cześć króla w pałacu w Vaux-le-Vicomte.

„17 sierpnia o szóstej wieczorem Fouquet był królem Francji;
o drugiej rano był nikim.”

Voltaire

Ludwik XIV przybywszy o godzinie osiemnastej zwiedził ogrody pałacowe, a następnie zasiadł do kolacji przygotowanej przez samego Vatela. Potem obejrzał obejrzał plenerowe przedstawienie Moliere’a z muzyką Lully’ego, wreszcie na koniec fajerwerki. Po tym wszystkim król oburzony pokazem „bezwstydnego i zuchwałego przepychu” opuścił przyjęcie o drugiej w nocy…

Nicolas Fouquet par Charles Le Brun

Skazany Nicolas Fouquet (1615-1680)
Charles Le Brun. XVII w.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Trzy tygodnie później, we wrześniu 1661 r. Fouquet zostaje aresztowany (ponoć przez dobrze znanego skądinąd kapitana królewskich muszkieterów, niejakiego Pana Charles’a de Batz-Castelmore d’Artagnan). Po pokazowym trzyletnim procesie, w czasie którego sympatia opinii publicznej była po stronie podsądnego (w jego obronie pisały takie znakomitości jak Jean de La Fontaine i markiza de Sévigné) następuje ogłoszenie wyroku, którym ma być banicja.

W ocenie Ludwika XIV taka kara nie odpowiada wadze przewinienia, a przede wszystkim nie usuwa niebezpieczeństwa niepożądanych działań skazanego – niewątpliwie były minister finansów przebywając na wygnaniu poza granicami kraju mógłby szkodzić królestwu Francji. Działając więc w trosce o dobro swoje i państwa (zbieżność interesów jest oczywista zgodnie z przypisywanym Jego Królewskiej Mości powiedzeniem „L’État c’est moi”) zaostrza karę do dożywotniego pozbawienia wolności.

Citadelle de Pignerol

Miejsce odbywania kary – nadgraniczna forteca w Pignerol w Alpach
Autor nieznany. Ok. 1650
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Tak też się stało – skazany malwersant został w 1665 r. osadzony w nadgranicznej twierdzy Pignerol (obecnie włoskie Pinerolo) w Alpach, gdzie przez pewien czas więziono także innego słynnego więźnia Ludwika XIV – tajemniczego Człowieka w żelaznej masce.

Nicolas Fouquet zmarł w Pignerol w 1680 r. Rok później jego szczątki zostały przeniesione do rodzinnej krypty w kościele Sainte-Marie-des-Anges w Paryżu.

AKTUALIZACJA 21.12.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Magdalena Heruday-Kiełczewska Ludwik XIV i Nicolas Fouquet, czyli awantura o zamek (dramat w trzech aktach) – HistMag. 2010-11-30

Ray Setterfield Why The King Became a Party Pooper – On This Day. 2020-08-05

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

25 lutego 1831 r. rozegrała się bitwa o Olszynkę Grochowską, uznawana za najbardziej krwawą bitwę powstania listopadowego. Więcej…

26 lutego 1815 r. Napoleon Bonaparte powraca z Elby. Rozpoczyna się "100 dni" Napoleona (a właściwie 112), trwające do ostatecznej klęski pod Waterloo (18.06.1815).

27 lutego 1934 r. w Berlinie w czasie wystawnego przyjęcia Gestapo aresztowało rotmistrza Jerzego Sosnowskiego (1896-1939?), oficera polskiego wywiadu znanego w Niemczech jako Georg von Nalecz-Sosnowski. Wraz  z Jerzym Sosnowskim w jego mieszkaniu aresztowani zostali wszyscy uczestnicy imprezy w liczbie kilkudziesięciu osób. Elita towarzyska Berlina w wieczorowych strojach wprost z przyjęcia została przewieziona dwoma ciężarówkami do głównej siedziby Gestapo przy Prinz-Albrecht-Straße 8, gdzie wszystkich poddano rewizji osobistej, przesłuchaniom, a następnie osadzono w celach.

28 lutego 1997 r. w Los Angeles miała miejsce strzelanina w North Hollywood, uznana za najdłuższą strzelaninę w historii amerykańskiej policji. Więcej…

1 marca 1954 r. na atolu Bikini w Wyspach Marshalla dokonano próbnej eksplozji termojądrowej o kryptonimie Castle Bravo. Eksplozja o sile 15 Mt spowodowała wielką katastrofę ekologiczną i liczne ofiary wśród mieszkańców pobliskich wysp.  Amerykański program nie mógł też pozostać bez godnej odpowiedzi ze strony ZSRR: sowiecka bomba AN602 zdetonowana w 1961 r. nad archipelagiem Nowej Ziemi miała masę własną 27 ton i eksplodowała z mocą 50 Mt. Mimo większej mocy sowiecka bomba była bardziej "ekologiczna" od amerykańskiej, choć skutki jej wybuchu były wykrywalne na Nowej Ziemi co najmniej do 2015 r.

2 marca 1972 r. z przylądka Canaveral na Florydzie wystartowała rakieta Atlas Centaur wynosząca sondę Pioneer 10, mającą służyć badaniu Jowisza i jego satelitów (przy pomocy zainstalowanych 11 instrumentów naukowych). Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...