Tego dnia w 1862 roku



22 lutego 1862 r. w Richmond w stanie Wirginia zaprzysiężono pierwszego i jedynego prezydenta Skonfederowanych Stanów Ameryki (CSA) – Jeffersona Davisa (1808-1889).

Zaprzysiężenie poprzedziło ponad roczne sprawowanie przez Davisa urzędu jako tymczasowy prezydent CSA (provisional Confederate President), jego inauguracja w tym charakterze miała miejsce już 18 lutego 1861 r. w Montgomery w Alabamie – pierwszej tymczasowej stolicy Konfederacji.

1861 Davis Inaugural

Objęcie urzędu tymczasowego prezydenta CSA przez Jeffersona Davisa. Alabama State Capitol w Montgomery. 18 luty 1861 r.

Archibald Crossland McIntyre

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

President-Jefferson-Davis

Jefferson Davis, przed 1861 r.
Mathew B. Brady
Domena publiczna, via Wikimedia Commons

„Anty-Lincoln” rządził do połowy kadencji, czyli do momentu upadku CSA w wyniku przegranej wojny secesyjnej.

W 1865 r. postępy wojsk Unii zagroziły zajęciem Richmond i prezydent Davis z rządem opuścił stolicę CSA. Wkrótce ujęto go w Georgii i oskarżono o współudział w zabójstwie Abrahama Lincolna, a następnie osadzono Forcie Monroe w Wirginii, gdzie pod zarzutem zdrady stanu spędził w areszcie dwa lata w ciężkich warunkach.

Ostatecznie w 1867 r. został zwolniony z aresztu za solidarnym poręczeniem obywateli południowych i północnych stanów (kaucja wyniosła 100.000 $), zaś w 1869 r. odstąpiono od oskarżenia.

Planowany proces o zdradę przeciwko Davisowi nie doszedł do skutku, choć w 1866 r. Izba Reprezentantów USA głosowała za jego przeprowadzeniem stosunkiem głosów 105 do 19. Zrezygnowano z niego z wielu przyczyn, m. in. z powodu obaw, że utrudni reintegrację kraju po wojnie secesyjnej.

Co warte podkreślenia obawiano się również rozstrzygnięcia sądowego stwierdzającego, że secesja stanów południowych nie była sprzeczna z konstytucją USA. W końcu jednak Sąd Najwyższy USA orzekł o niekonstytucyjności secesji w sprawie Texas v. White (1869), choć orzeczenie zapadło na zupełnie innym gruncie – sprawa dotyczyła bowiem sprzedaży obligacji federalnych przez konfederacką legislaturę Teksasu, którą to operację uznano za nielegalną i bezskuteczną.

W ostatnich latach życia Jefferson Davis przyczynił się do pojednania Południa i Północy, pozostając jednocześnie dumnym uosobieniem Konfederacji. Zmarł w 1889 r. w Nowym Orleanie.

17 października 1978 r. rezolucją (joint resolution) Senatu USA przywrócono Jeffersonowi Davisowi prawa obywatelskie. Prezydent Jimmy Carter aprobując decyzję Senatu określił ją jako „zakończenie długiego procesu pojednania” po tragedii wojny secesyjnej, przywołując przy tym długoletnią służbę Davisa dla Stanów Zjednoczonych w charakterze żołnierza, członka legislatury i Sekretarza Wojny.

Współcześni aktywiści – burzyciele pomników w USA nie doceniają jednak znaczenia tego aktu (o ile w ogóle zdają sobie sprawę z jego istnienia), bezrefleksyjnie dążąc do usunięcia wszelkich pomników Jeffersona Davisa z przestrzeni publicznej. Bo właścicielem niewolników był…

AKTUALIZACJA 22.02.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK


Jimmy Carter, Restoration of Citizenship Rights to Jefferson F. Davis Statement on Signing S. J. Res. 16 into Law. Online by Gerhard Peters and John T. Woolley, The American Presidency Project.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

10 listopada 1942 r. Niemcy rozpoczynają zajmowanie terytorium francuskiego podległego dotąd rządowi w Vichy na podstawie rozejmu z 1940 r. (Fall Anton). Formalnie niezależna Francja Vichy przestaje istnieć, a jej terytorium zostaje objęte niemiecko-włoską okupacją. Jednakże istotny cel akcji niemieckiej, którym było przejęcie okrętów floty francuskiej stacjonujących w Tulonie nie zostaje osiągnięty. 27 listopada 1942 r. admirał Jean de Laborde (1878-1977) wydaje z pokładu flagowego pancernika Strasbourg rozkaz samozatopienia swoich okrętów. Był to jedyny znaczący akt oporu sił zbrojnych Vichy w czasie operacji Anton.

11 listopada 1918 r. podpisano rozejm w Compiègne pomiędzy Ententą i Cesarstwem Niemieckim, faktycznie kończący I wojnę światową (formalnie warunki rozejmu potwierdzono traktatem wersalskim). Więcej…

14 listopada 1940 r. rozpoczął się całonocny nalot Luftwaffe na Coventry. Przy użyciu 515 samolotów w ciągu jednej nocy zniszczono centrum miasta, zabijając co najmniej 568 jego mieszkańców.

15 listopada 1796 r. rozpoczęła się bitwa pod Arcole, podczas której generał Napoleon Bonaparte rzekomo osobiście poprowadził krwawy i zwycięski szturm na most na rzece Alpone. Więcej…

16 listopada 1992 r. odkryto przypadkowo skarb z Hoxne (Suffolk, Anglia), największy zbiór złotych i srebrnych przedmiotów (w tym 14780 monet) z czasów rzymskich (395 - 408 n.e.). Wartość skarbu wyceniono na 1,75 mln £ (1993). Odkrycie skarbu z Hoxne miało wpływ na uregulowanie prawne kwestii dotyczących takich znalezisk (The Treasure Act 1996).

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

12 listopada 2004 r. w Warszawie zmarł generał brygady Stanisław Skalski (ur. w 1915 r.), major pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie i Wing Commander Royal Air Force, as myśliwski II wojny światowej. Więcej…

22 listopada 1939 r. we Francji utworzono Ośrodek Oficerski w Cerizay. Oficjalnie obóz był przeznaczony dla oficerów Wojska Polskiego, dla których nie było przydziałów oraz dla "sprawców klęski wrześniowej". W rzeczywistości obóz był ośrodkiem odosobnienia dla przeciwników politycznych generała Władysława Sikorskiego. Po upadku Francji ośrodek został ewakuowany na wyspę Bute w Szkocji, gdzie jako Stacja Zborna Oficerów Rothesay kontynuował działalność do 1942 r., kiedy to po protestach członków Izby Gmin rozpoczęto jego likwidację, formalnie zakończoną w 1943 r.

23 listopada 1937 r.  w  w górach Piryn (Bułgaria) rozbił się samolot Polskich Linii Lotniczych „LOT” Douglas DC-2-115D o numerze rejestracyjnym SP-ASJ. W wypadku zginęli pilot Tadeusz Dmoszyński, mechanik Ryszard Walentukiewicz i radiooperator Marian Winnik oraz trzech pasażerów. Więcej…

25 listopada 2008 r. w Krakowie dokonano ekshumacji zwłok generała Władysława Sikorskiego (1881-1943) - celem przeprowadzenia ich badań i oględzin w Zakładzie Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielońskiego w ramach rozpoczętego w 2008 r. śledztwa Instytutu Pamięci Narodowej. Raport z przeprowadzonej sekcji (2009) wykluczył hipotezy o pozbawieniu życia generała już przed katastrofą w Gibraltarze. Stwierdzono, że śmierć Władysława Sikorskiego nastąpiła wskutek obrażeń wielonarządowych, typowych dla ofiar wypadków komunikacyjnych. Więcej…

29 listopada 1830 r. w Warszawie członkowie sprzysiężenia w Szkole Podchorążych Piechoty pod wodzą porucznika Piotra Wysockiego wystąpili przeciwko powszechnie znienawidzonemu wodzowi naczelnemu wojsk Królestwa Polskiego wielkiemu księciu Konstantemu Romanowowi (1779–1831). Spisek wojskowy doprowadził do opanowania stolicy, dając początek Powstaniu Listopadowemu.

30 listopada 1808 r. pod Somosierrą doszło do zwycięskiej szarży polskich szwoleżerów na pozycje armii hiszpańskiej, co pozwoliło otworzyć armii Napoleona drogę na Madryt. Wydarzenie to nie tylko dało początek romantycznej legendzie utrwalonej w malarstwie i literaturze, ale i przyczyniło się do ukucia nieco już skompromitowanego merytorycznie terminu "kozietulszczyzna" (od nazwiska dowódcy szwadronu Jana Kozietulskiego) oznaczającego rzekomo właściwą Polakom skłonność do brawury i osiągania mało znaczących zwycięstw kosztem ogromnych strat.

1 grudnia 1918 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generał Stanisław Szeptycki wydał rozkaz nr 38, na mocy którego czerwono-biała szachownica stała się znakiem rozpoznawczym polskiego lotnictwa wojskowego. Szachownica w tym układzie pozostawała w użyciu aż do 1993 r., kiedy to wprowadzono nowy wzór znaku: z zamienioną kolejnością pól jako rzekomo bardziej poprawny heraldycznie.

3 grudnia 1961 r. w Sosnowcu Stanisław Jaros bezskutecznie usiłował dokonać zamachu bombowego na I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułkę. Więcej…

8 grudnia 1902 r. w Parochońsku na Polesiu urodziła się Zofia Chomętowska (1902-1991), jedna z najważniejszych autorek polskiej fotografii dwudziestolecia międzywojennego. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...