Tego dnia w 1894 roku



22 grudnia 1894 r. oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec kapitan armii francuskiej Alfred Dreyfus (1859-1935) został skazany na podstawie spreparowanych dowodów na degradację i dożywotnie zesłanie do kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej (Gujana Francuska).

Alfred Dreyfus (1859-1935)

Kapitan Alfred Dreyfus około 1894 r.
Aaron Gerschel
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Po trzydniowym procesie przed sądem wojskowym Alfred Dreyfus utracił dobre imię, stopień oficerski oraz wolność. Istotną przyczyną fałszywego oskarżenia i niesłusznego skazania Dreyfusa była niechęć znacznej części korpusu oficerskiego do promowania Francuzów pochodzenia żydowskiego.

Fałszerstwo ujawnił publicznie Émile Zola na łamach gazety „L’Aurore” publikując 13 stycznia 1898 r. list otwarty do prezydenta Republiki Francuskiej, zatytułowany „J’Accuse…!”. Publikację uznano za „zniesławienie armii”, a samego pisarza skazano na rok więzienia (kary uniknął uciekając do Wielkiej Brytanii).

Degradation alfred dreyfus

Zdrajca: degradacja Alfreda Dreyfusa w Sądzie Morland Szkoły Wojskowej w Paryżu.
Henri Meyer – Bibliothèque nationale de France
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Pomimo oczywistej niewinności Dreyfusa w kolejnych procesach odwoławczych utrzymywano wyrok skazujący, dopiero 12 lipca 1906 r. francuski Najwyższy Sąd Apelacyjny całkowicie anulował wyrok sądu wojskowego. Alfredowi Dreyfusowi przywrócono stopień wojskowy i awansowano go do stopnia majora. Został też odznaczony Legią Honorową.

Afera Dreyfusa najpierw podzieliła społeczeństwo francuskie, a w konsekwencji przyniosła istotne zmiany dla życia politycznego i społecznego Francji (m. in. armię poddano cywilnej kontroli). Z czasem sprawa stała się też tematem wielu książek i filmów (ostatnio np. Romana Polańskiego Oficer i szpieg – 2019).

AKTUALIZACJA 12.12.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Tadeusz Hanausek. Tragiczna pomyłka. „Przekrój”. nr 28, s. 42, 1999-07-11.

J’Accuse! – Oskarżam!  Polskie Radio – Historia, 2014-12-22.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

29 stycznia 1856 r. po zakończeniu wojny krymskiej ustanowiono Krzyż Wiktorii, najwyższe odznaczenie wojenne Imperium brytyjskiego. Nadawane jest wojskowym Wielkiej Brytanii i Wspólnoty Brytyjskiej lub osobom cywilnym pozostającym pod władzą wojskową za „przykładną odwagę, szczególny akt poświęcenia lub wyjątkowe oddanie obowiązkom w obliczu nieprzyjaciela”.

30 stycznia 1649 r. w Londynie został ścięty król Anglii Karol I Stuart (1600-1649), uznany w procesie przed Kadłubowym Parlamentem za „zdrajcę, tyrana, mordercę i wroga wszystkich uczciwych ludzi”. Więcej…

31 stycznia 1923 r. na stokach Cytadeli Warszawskiej został rozstrzelany Eligiusz Niewiadomski, zabójca pierwszego prezydenta Rzeczpospolitej Gabriela Narutowicza. Więcej…

1 lutego 1944 r. w Alejach Ujazdowskich w Warszawie członkowie oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej „Pegaz” dokonali skutecznego zamachu na dowódcę SS i Policji SS-Brigadeführera Franza Kutscherę, odpowiedzialnego za wzmożenie okupacyjnego terroru w dystrykcie warszawskim Generalnego Gubernatorstwa na przełomie lat 1943-1944.

2 lutego 1965 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie ogłosił wyrok w tzw. aferze mięsnej - orzeczono jedną karę śmierci (wykonaną 19 marca 1965 r.), cztery kary dożywotniego pozbawienia wolności oraz kary od 9 do 12 lat pozbawienia wolności. Więcej…

4 lutego 1861 r. w Montgomery (Alabama) przedstawiciele sześciu południowych stanów USA które dokonały secesji z Unii proklamowali powołanie Skonfederowanych Stanów Ameryki (Confederate States of America - CSA). Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...