Tego dnia w 1894 roku



22 grudnia 1894 r. oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec kapitan armii francuskiej Alfred Dreyfus (1859-1935) został skazany na podstawie spreparowanych dowodów na degradację i dożywotnie zesłanie do kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej (Gujana Francuska).

Po trzydniowym procesie przed sądem wojskowym Alfred Dreyfus utracił dobre imię, stopień oficerski oraz wolność.

Alfred Dreyfus (1859-1935)

Kapitan Alfred Dreyfus około 1894 r.

Aaron Gerschel

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Istotną przyczyną fałszywego oskarżenia i niesłusznego skazania Dreyfusa była niechęć znacznej części korpusu oficerskiego do promowania Francuzów pochodzenia żydowskiego. Fałszerstwo ujawnił publicznie Émile Zola na łamach gazety „L’Aurore” publikując 13 stycznia 1898 r. list otwarty do prezydenta Republiki Francuskiej, zatytułowany „J’Accuse…!”. Publikację uznano za „zniesławienie armii”, a samego pisarza skazano na rok więzienia (kary uniknął uciekając do Wielkiej Brytanii).

Degradation alfred dreyfus

Zdrajca: degradacja Alfreda Dreyfusa w Sądzie Morland Szkoły Wojskowej w Paryżu.

Henri Meyer – Bibliothèque nationale de France

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Pomimo oczywistej niewinności Dreyfusa w kolejnych procesach odwoławczych utrzymywano wyrok skazujący, dopiero w lipcu 1906 r. francuski Najwyższy Sąd Apelacyjny całkowicie anulował wyrok sądu wojskowego. Alfredowi Dreyfusowi przywrócono stopień wojskowy i awansowano go do stopnia majora. Został też odznaczony Legią Honorową.

Afera Dreyfusa najpierw podzieliła społeczeństwo francuskie, a w konsekwencji przyniosła istotne zmiany dla życia politycznego i społecznego Francji (m. in. armię poddano cywilnej kontroli). Z czasem sprawa stała się też tematem wielu książek i filmów (ostatnio np. Romana Polańskiego Oficer i szpieg – 2019).


Tadeusz Hanausek. Tragiczna pomyłka. „Przekrój”. nr 28, s. 42, 1999-07-11.

J’Accuse! – Oskarżam!  Polskie Radio – Historia, 2014-12-22.


INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYM TYGODNIU

21 maja 1924 r. w Chicago został porwany i zamordowany 14-letni Bobby Franks. Mordercami okazali się studenci Nathan Leopold i Richard Loeb, działający z zamiarem popełnienia zbrodni doskonałej. Więcej…

22 maja 1939 r. w Berlinie Włochy i III Rzesza zawarły Pakt stalowy - układ polityczny i wojskowy wymierzony przeciw państwom zachodnim. Więcej…

23 maja 1934 r. na leśnej drodze w Bienville Parish w Luizjanie zginęli Bonnie Parker i Clyde Barrow, zastrzeleni w zasadzce przez egzekutorów prawa z Teksasu i Luizjany. Zdarzenie to poprzedził wielomiesięczny pościg za słynną parą w związku z ich napadami rabunkowymi,  morderstwami i porwaniami. Więcej…

24 maja 1626 r. Dyrektor Generalny Nowych Niderlandów Peter Minuit (1589-1638) kupił od Delawarów (Algonkinów) wyspę Manhattan. Więcej…

25 maja 1913 r. w Wiedniu popełnił samobójstwo pułkownik Alfred Redl (1864-1913), wysoki oficer austro-węgierskiego kontrwywiadu, zdemaskowany jako agent rosyjski o pseudonimie Opernball-13. Więcej…

26 maja 1868 r. w Londynie odbyła się ostatnia publiczna egzekucja w Wielkiej Brytanii. Więcej…

27 maja 1692 r. gubernator Massachusetts Sir William Phips (1651-1695) powołał sąd przysięgłych (Court of Oyer and Terminer) do osądzenia sprawy czarownic z Salem. Więcej…


WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...