Tego dnia w 1934 roku



23 maja 1934 r. na leśnej drodze w Bienville Parish w Luizjanie zginęli Bonnie Parker i Clyde Barrow, zastrzeleni w zasadzce przez egzekutorów prawa z Teksasu i Luizjany. Zdarzenie to poprzedził wielomiesięczny pościg za słynną parą w związku z ich napadami rabunkowymi,  morderstwami i porwaniami.

Bonnieclyde f

Bonnie Parker
i Clyde Barrow.
Texas, pomiędzy 1932-1934.
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons

Tego dnia Bonnie Parker i Clyde Barrow umierając przeszli do historii, legendy i pop-kultury jednocześnie, choć z pewnością nie odbyło się to tak jak w ostatniej słynnej scenie filmu z Faye Dunaway i Warrenem Beatty (Bonnie and Clyde, reż. Arthur Penn, 1967). Scena ta nie jest rekonstrukcją zdarzeń (jak zresztą cały film, który ponad miarę „glamuryzuje” bohaterów oraz scenografię) i mocno odbiega w detalach od prawdy historycznej (nikt na miejscu zasadzki nie używał pistoletów maszynowych Thompsona, samochód rozpoczęto ostrzeliwać już przed zatrzymaniem, Clyde Barrow nie zdążył z niego wysiąść, nasi bohaterowie po zakończeniu zdarzenia wyglądali znacznie mniej estetycznie itd., itp.). Ale trzeba przyznać – końcowy „balet śmierci” w ogniu broni maszynowej jest sugestywny i robi wrażenie…

Niemniej jednak prawda o zdarzeniu wyglądała o wiele bardziej prozaicznie. Rankiem 23 maja 1934 r. sześciu członków oddziału pościgowego pod dowództwem byłego członka Texas Rangers Franka Hamera ukrytych w zaroślach na poboczu leśnej drogi w Luizjanie oczekiwało w zasadzce będąc już na progu rezygnacji (czekano od poprzedniego dnia). W końcu około godziny 9.15 Ford V-8 prowadzony przez Barrowa zbliżył się do miejsca zasadzki z dużą szybkością. Wtedy wszystkich sześciu uczestników zasadzki otworzyło ogień do nadjeżdżającego samochodu. Clyde Barrow zginął natychmiast trafiony w głowę, potem usłyszano krzyk Bonnie Parker. Egzekutorzy jednak dla wszelkiej pewności strzelali nadal z broni długiej (głównie z karabinów automatycznych Browninga BAR i strzelb), a po wyczerpaniu amunicji sięgnęli po pistolety, żeby jeszcze bardziej się upewnić (podejrzani mieli już na koncie między innymi niewystarczająco ostrożnych stróżów prawa). W międzyczasie samochód się zatrzymał w przydrożnym rowie, co jednak nie spowodowało przerwania ognia. Łącznie wystrzelono 167 pocisków, z których 112 trafiło w samochód, a duża część z nich w ciała podejrzanych. Koroner naliczył 17 ran wlotowych na zwłokach Clyde’a i 26 na zwłokach Bonnie. Oględnie rzecz biorąc zwłoki były zmasakrowane i jak wynika z porównania dokumentacji fotograficznej koronera oraz fotografii pogrzebowych miejscowy przedsiębiorca pogrzebowy C.F. „Boots” Bailey zrobił naprawdę dobrą robotę.

1932 Ford V-8 containing the remains of Bonnie Parker and Clyde Barrow

Ostrzelany Ford V-8 B-400 na miejscu zasadzki.

Na przednich siedzeniach ciała Bonnie Parker i Clyde’a Barrowa.

Kadr z filmu wykonanego kilkanaście minut po akcji, 23 maja 1934 r.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Niedługo potem na miejscu zdarzenia pojawili się gapie zbierający drobne przedmioty, które sprzedawano następnie jako pamiątki: łuski, kawałki szkła z samochodu, pokrwawione ubrania, a niektórzy próbowali nawet zabrać kawałki zwłok (a konkretnie palec i ucho Clyde’a), co uniemożliwił przybyły na miejsce koroner. W tej sytuacji odholowano pojazd (wciąż z ciałami w środku) do Arcadia.

Bonnie Clyde Car

Oględziny samochodu w Arcadia.

Zdjęcie wykonane przez śledczych FBI, 23 maja 1934 r.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Po pewnym czasie każdy farmer w okolicy miał stary postrzelany samochód, który za dolara prezentował wszystkim ciekawskim zapewniając, że jest to oczywiście Bonnie and Clyde’s death car. Tymczasem samochód ten (Ford V-8 B-400 z 1934 r.) po zdarzeniu został zwrócony właścicielom, którzy sprzedali go za 3000$ i następnie  służył jako obwoźna atrakcja (do normalnego użytku już raczej się nie nadawał). Ostatecznie w 1988 r. zakupiło go za 250.000$ Primm Valley Resort and Casino w Las Vegas i można go tam oglądać do dzisiaj (wraz z certyfikatem autentyczności – sporządzonym notarialnie przez przedstawicieli firmy Ford).

Minęło ponad 20 lat (cóż to wobec wieczności, niektóre legendy dojrzewają znacznie dłużej) i do akcji wkroczył prawdziwy show business: powstały filmy The Bonnie Parker Story (1958), potem wspomniany na wstępie Bonnie and Clyde (1967), wreszcie ostatnio dla Netflixa The Highwaymen (2019).

W międzyczasie na fali wielkiej popularności filmu z 1967 r. powstało wiele utworów muzycznych, żeby wspomnieć tylko nagrania Serge Gainsbourga i Brigitte Bardot „Bonnie and Clyde”, Georgie Fame’a „The Ballad of Bonnie and Clyde” i Merle Haggarda „The Legend of Bonnie and Clyde” (te dwa ostatnie całkiem stylowe).

Oprócz tego filmy telewizyjne, książki, a nawet musical (w tym z adaptacją koreańską).

Jak to napisano na nagrobku Clyde’a Barrowa: Gone but not forgotten…

Ale czy fikcja w stylu „glamour” jest prawdziwą pamięcią o bohaterach tej historii? Chyba więcej mówią zachowane dokumenty i zdjęcia…

BonnieParkerStory-poster

Poster filmu The Bonnie Parker Story (1958)

Autor: Reynold Brown

Domena publiczna, via Wikimedia Commons


Bonnie Parker and Clyde Barrow Artifacts at the Primm Valley Resort and Casino. Tribute by Jeffrey Sward

Riding with Bonnie&Clyde. by W.D. Jones, reprinted from Playboy Magazine November 1968

Frank R. Ballinger’s Bonnie & Clyde Hideout. Skany autentycznych zdjęć i dokumentów związanych z Bonnie Parker i Clydem Barrowem.

How Bonnie and Clyde’s final scene changed Hollywood By Luke Buckmaster. BBC Culture. 14th August 2017.

FBI files on Bonnie and Clyde Skany dokumentów z teczki FBI

INNE WYDARZENIA HISTORYCZNE MIESIĄCA...

1 grudnia 1918 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generał Stanisław Szeptycki wydał rozkaz nr 38, na mocy którego czerwono-biała szachownica stała się znakiem rozpoznawczym polskiego lotnictwa wojskowego. Szachownica w tym układzie pozostawała w użyciu aż do 1993 r., kiedy to wprowadzono nowy wzór znaku: z zamienioną kolejnością pól jako rzekomo bardziej poprawny heraldycznie.

2 grudnia 1908 r. dwuletni Aisin Gioro Puyi został ostatnim cesarzem Chin (jako cesarz Hsuan Tung).  Cesarz pod naciskiem rodziny zrzekł się rzeczywistej władzy w 1912 r., zachowując jednak honorowy tytuł cesarski.

3 grudnia 1961 r. w Sosnowcu Stanisław Jaros bezskutecznie usiłował dokonać zamachu bombowego na I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułkę. Więcej…

4 grudnia 1793 r. w Paryżu dekretem 14 Frimaire'a zarządzono wydawanie „Bulletin des lois de la République Française”, pierwszego na świecie dziennika urzędowego służącego publikacji aktów prawnych.

5 grudnia 1933 r. – zniesienie prohibicji w USA (ratyfikacja 21. poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych uchylającej  18. poprawkę o wprowadzeniu prohibicji). Więcej…

6 grudnia 1956 r. mecz piłki wodnej Węgry-ZSRR rozegrany w trakcie igrzysk olimpijskich w Melbourne (niedługo po stłumieniu przez ZSRR powstania węgierskiego) kończy się krwawą bójką zawodników - sprowokowany zawodnik ZSRR uderzył Węgra. Więcej…

7 grudnia 1941 r. japoński zespół uderzeniowy (6 lotniskowców i 380 samolotów) dowodzony przez admirała Isoroku Yamamoto zaatakował amerykańską bazę lotniczą i morską w Pearl Harbour na Hawajach. Więcej…

8 grudnia 1902 r. w Parochońsku na Polesiu urodziła się Zofia Chomętowska (1902-1991), jedna z najważniejszych autorek polskiej fotografii dwudziestolecia międzywojennego. Więcej…

9 grudnia 1952 r. w Londynie zmiana pogody doprowadziła do ustąpienia Wielkiego Smogu, utrzymującego się od 5 grudnia. W ciągu tych kilku dni mgła zawierająca zanieczyszczenia atmosferyczne powstałe głównie w wyniku spalania węgla doprowadziła do śmierci co najmniej 4 tysięcy mieszkańców Londynu.

10 grudnia 1942 r. Rząd Rzeczpospolitej Polskiej na uchodźstwie przesłał pierwszy oficjalny raport o holokauście (tzw. notę Raczyńskiego) do ministrów spraw zagranicznych 26 państw sygnatariuszy Deklaracji Narodów Zjednoczonych. Notę dyplomatyczną sporządzono na podstawie dokumentów przywiezionych z okupowanej Polski przez kuriera Jana Karskiego.

11 grudnia 1941 r. Rzeczpospolita Polska wypowiada wojnę Cesarstwu Japonii. Więcej…

13 grudnia 1981 r. Rada Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wprowadza stan wojenny na terenie kraju. Więcej…

15 grudnia 1961 r. w Bet Ha’am (Izrael) ogłoszono wyrok w procesie SS-Obersturmbannführera Adolfa Eichmanna, uczestnika konferencji w Wannsee, a następnie sprawnego logistyka Endlösung w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy. Więcej…

16 grudnia 1922 r. podczas otwarcia wystawy w warszawskiej "Zachęcie" Eligiusz Niewiadomski dokonał zamachu na życie prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza, oddając do niego trzy strzały z pistoletu, które spowodowały śmierć na miejscu. Więcej…

17 grudnia 1883 r. Sąd Najwyższy USA orzekł w sprawie Ex parte Crow Dog (109 U.S. 556). W świetle tego orzeczenia sądy federalne nie obejmowały swoją jurysdykcją spraw o morderstwo, jeśli doszło do niego na terenie rezerwatu, sprawca  i ofiara byli Indianami, a przestępstwo zostało osądzone przez sąd plemienny. W reakcji na to rozstrzygnięcie Kongres USA uchwalił Major Crimes Act (1885), poddający poważniejsze przestępstwa pod jurysdykcję federalną, niezależnie od okoliczności rozważanych w sprawie Ex parte Crow Dog.

17 grudnia 1944 r. w Malmedy (Belgia) w trakcie niemieckiej kontrofensywy w Ardenach, żołnierze Waffen-SS („Kampfgruppe Peiper”) w niewyjaśnionych do końca okolicznościach dokonali masakry amerykańskich jeńców wojennych i osób cywilnych (łącznie 86 osób). Więcej…

17 grudnia 1970 r. "Czarny Czwartek" - wojsko i milicja ostrzelały tłum robotników w rejonie przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej Gdynia Stocznia. Według ustaleń prokuratury śmierć poniosło 10 osób.

18 grudnia 1865 r. weszła w życie 13. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych dotycząca zniesienia niewolnictwa i robót przymusowych. Więcej…

19 grudnia 2007 r. indiańscy aktywiści z plemienia Lakota z Russelem Meansem na czele ogłosili, że jednostronnie zrywają wszystkie traktaty zawarte ponad 150 lat temu z rządem USA. Więcej…

20 grudnia 1991 r. podłączono do Internetu pierwsze komputery w Polsce. Więcej…

21 grudnia 1664 r. nadintendent finansów Nicolas Fouquet został skazany przez specjalny francuski trybunał na konfiskatę majątku i banicję za malwersacje finansowe. Więcej…

22 grudnia 1894 r. oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec kapitan armii francuskiej Alfred Dreyfus (1859-1935) został skazany na podstawie spreparowanych dowodów na degradację i dożywotnie zesłanie do kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej (Gujana Francuska). Więcej…

27 grudnia 1979 r. sowiecki wywiad wojskowy przeprowadził operację „Sztorm-333” - atak na pałac Tadż-bek w Kabulu, rezydencję prezydenta Afganistanu Hafizullaha Amina (którego KGB podejrzewało o działalność agenturalną na rzecz CIA). Więcej…

29 grudnia 1890 r. nad potokiem Wounded Knee w Dakocie Południowej 7 Pułk Kawalerii Stanów Zjednoczonych dokonał  masakry Indian z plemienia Dakotów. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...