Tego dnia w 1939 roku



23 sierpnia 1939 r. w Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podpisali sowiecko-niemiecki pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dodatkowym, dzielącym Europę Wschodnią na strefy interesów. 

Estonia, Łotwa i Finlandia znalazły się w strefie wpływów ZSRR, a granica Litwy z Łotwą stanowić miała granicę pomiędzy strefami interesów III Rzeszy i ZSRR. Na terytorium Polski strefy interesów Niemiec i ZSRR zostały rozgraniczone wzdłuż linii rzek Narwi, Wisły i Sanu (po upadku Polski we wrześniu 1939 r. postanowienia te zmodyfikowano). Rumuńska Besarabia znalazła się w strefie wpływów ZSRR.

Jednocześnie uregulowano zasady wymiany gospodarczej (głównie w zakresie wymiany sowieckich surowców na niemiecką technologię) oraz zasady współpracy służb specjalnych obu państw (w szczególności w sprawie polskiej).

Pakt Ribbentrop-Mołotow był więc tylko formalnie paktem o nieagresji, a w istocie zawierał w swoim tajnym protokole rozporządzenia dotyczące innych państw: Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Rumunii, które wskutek jego realizacji traciły części swojego terytorium bądź suwerenność.

Pakt miał obowiązywać przez dziesięć lat, faktycznie został zerwany przez III Rzeszę 22 czerwca 1941 r. z chwilą inwazji na ZSRR. Natomiast ZSRR uznał pakt za nieistniejący z mocą wsteczną 30 lipca 1941 r. przy okazji zawarcia układu Sikorski-Majski.

Rocznica zawarcia Paktu Ribbentrop-Mołotow jest obchodzona od 2009 r. jako Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

17 czerwca 1767 r. w górzystym regionie Margeride na południu Francji odnaleziono ostatnią ze 104 śmiertelnych ofiar bestii z Gévaudan - tajemniczej kryptydy, która na początku XXI w. stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003).

18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę, a generał Pierre Cambronne dowodzący ostatnim czworobokiem cesarskiej gwardii rzekomo wypowiada zapewniające mu nieśmiertelność słowa „Gwardia umiera, nie poddaje się” (lub według Wiktora Hugo znacznie krócej, mniej patetycznie, lecz równie treściwie). Więcej…

19 czerwca 1867 r. w Cerro de las Campanas zwolennicy republikańskiego rządu prezydenta Benito Juáreza rozstrzelali cesarza Meksyku Maksymiliana I (1832-1867). Więcej…

21 czerwca 1989 r. Sąd Najwyższy USA wydał precedensowe orzeczenie (większością głosów 5:4) w sprawie Texas v. Johnson (491 U.S. 397), uznając publiczne spalenie flagi USA przez komunistycznego aktywistę za akt politycznego protestu przeciwko administracji prezydenta Reagana, a tym samym za przejaw wolności wypowiedzi, objęty ochroną wynikającą z Pierwszej Poprawki do Konstytucji. Sprawa do dziś pozostaje kontrowersyjna, czego wyrazem są powtarzające się próby uchwalenia przez Kongres tzw. Flag Desecration Amendment - poprawki do konstytucji USA, która umożliwi wprowadzenie karalności profanacji flagi (ostatnio w 2006 r.).

22 czerwca 1941 r. o godz. 3:15 rozpoczęła się niemiecka operacja Barbarossa (Unternehmen Barbarossa) - inwazja III Rzeszy na ZSRR. Więcej…

23 czerwca 1757 r.  doszło do bitwy pod Palashi (ang. Plassey) w Bengalu. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...