Tego dnia w 1978 roku



24 stycznia 1978 r. w północno-zachodniej Kanadzie (w pobliżu Wielkiego Jeziora Niewolniczego) rozbił się radziecki satelita szpiegowski Kosmos 954 z reaktorem atomowym na pokładzie, rozrzucając materiał radioaktywny na powierzchni 124 tys. km².

W wyniku żmudnych poszukiwań szczątków satelity prowadzonych w warunkach arktycznych przez zespoły amerykańsko-kanadyjskie (operacja Morning Light) odnaleziono tylko niektóre większe elementy wraku z częścią paliwa jądrowego. Koszty poszukiwań i związanych z nimi akcji oszacowano na około 14 milionów dolarów kanadyjskich. Na mocy porozumienia z 1981 r. ZSRR miało zapłacić Kanadzie tytułem roszczeń odszkodowawczych kwotę 3 milionów dolarów kanadyjskich.

Cosmos 954 - Recovery 001

Operacja Morning Light. Poszukiwania radioaktywnych szczątków satelity przy użyciu ręcznych detektorów promieniowania.

Federal Government of the United States. 1978.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Nie był to jedyny przypadek upadku na Ziemię radioaktywnych elementów z sowieckich satelitów – w pozostałych znanych przypadkach radioaktywne śmieci wpadły do oceanów.

Nieco niepokojący jest fakt, że ZSRR w latach 1967-1988 w ramach programu RORSAT (system radarowego rozpoznania oceanów) umieścił w przestrzeni kosmicznej łącznie około 34 satelitów z paliwem jądrowym Uran-235 na pokładzie. Orbity tych satelitów (bądź oddzielonych od nich radioaktywnych śmieci) stopniowo obniżają się i można przypuszczać, że w ciągu kilkudziesięciu-kilkuset lat radioaktywne elementy powrócą na Ziemię.

Skalę zagrożenia trudno oszacować z uwagi na stopień utajnienia sowieckiego projektu…

AKTUALIZACJA 27.01.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK


Settlement of Claim between Canada and the Union of Soviet Socialist Republics for Damage Caused by „Cosmos 954”. Space Law. JAXA

Havoc in the Heavens: Soviet-Era Satellite’s Leaky Reactor’s Lethal Legacy. http://www.space.com

Operation Morning Light – An Operational History. Arctic Operational Histories. 2020.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYM TYGODNIU

30 września 1938 r. na konferencji w Monachium podpisano porozumienie dotyczące aneksji części terytoriów Czechosłowacji do III Rzeszy (układ monachijski). Więcej…

1 października 1908 r. rozpoczęto sprzedaż Forda Model T. Ogółem w latach 1908-1927 wyprodukowano około 15 milionów sztuk. Więcej…

2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej…

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej…

3 października 1993 r. w Mogadiszu żołnierze amerykańscy wspierający misję ONZ rozpoczęli operację przeciwko bojownikom przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida, jedną z najważniejszych operacji miejskich podczas wojny domowej w Somalii.

4 października 1883 r. z Paryża w swój pierwszy kurs do Konstantynopola wyruszył legendarny Orient Express. Więcej…

4 października 1957 r. ZSRR wyniósł na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1. Satelita krążył wokół Ziemi 92 doby - do 4 stycznia 1958 r., kiedy wszedł w gęste warstwy atmosfery i spłonął. Wyniesienie Sputnika rozpoczęło wyścig pomiędzy ZSRR a USA o dominację w kosmosie.

5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej.

6 października 1973 r. na półwyspie Synaj oraz Wzgórzach Golan Egipt i Syria (wspierane przez siły ekspedycyjne innych państw arabskich) rozpoczęły działania wojenne przeciwko Izraelowi (wojna Jom Kippur). Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...