Tego dnia w 1950 roku



25 stycznia 1950 r. podpisano umowę z ZSRR na produkcję w Polsce samochodu GAZ-M20 Pobieda  (pod nazwą FSO Warszawa).

Początkowo wybrana została licencja  Fiata 1100. Umowę handlową z Fiatem podpisano już w 1947 r., po czym rozpoczęto budowę fabryki. Jednakże w 1949 r. w warunkach nasilającej się zimnej wojny ze względów politycznych uznano za niedopuszczalną kontynuację współpracy z wytwórnią z kraju za „żelazną kurtyną” (rzekomo było to skutkiem decyzji samego Józefa Stalina).

Fiat 1100 B (16894012674)

Fiat 1100 BL 1948.

Prawdopodobnie w przypadku wyboru licencji włoskiej byłby to pierwszy produkowany seryjnie samochód w Polsce po II wojnie światowej.

Marco 56. 05.10.2014.

CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

W tych okolicznościach w 1950 r. zakłady GAZ w Gorki (Niżny Nowgorod) przekazały Polsce dokumentację techniczną samochodu GAZ-M20 Pobieda, celem dokonania jej tłumaczenia, adaptacji i wdrożenia do produkcji. Licencję przekazano bezpłatnie, strona polska zapłaciła natomiast za dokumentację i maszyny produkcyjne.

 width=

GAZ-M-20 Pobieda.

Pjotr Mahhonin. 10.09.2014.

CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

W 1951 r. rozpoczęto produkcję, ponoć początkowo z części wytworzonych w ZSRR (według niektórych źródeł – zapewne wrogich Polsce Ludowej – opóźnienia we wdrożeniu do produkcji w Polsce były tak duże, że aż do 1954 r. FSO montowała tylko swoje logo na pojazdach wyprodukowanych w ZSRR). Pierwszy rok produkcji zamknięto zawrotną liczbą 75 wyprodukowanych samochodów (wobec docelowo planowanej rocznej 25.000 sztuk, czego nigdy nie udało się osiągnąć).

FSO Warszawa M20-57, 200, 201 or 202 during the Oldtimer Show 2008

FSO Warszawa 201/202.

János Tamás. 23.10.2008

CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons

Pobiedę produkowano w ZSRR od 1946 r. i w chwili rozpoczęcia jej produkcji w Polsce nie była już konstrukcją nowoczesną (mimo wielu kolejnych polskich modernizacji), tak jak zresztą Fiat 1100 (wywodzący się konstrukcyjnie z lat 30 XX w.). Był to jednak pierwszy samochód osobowy produkowany seryjnie w Polsce po II wojnie światowej (w latach 1951–1973).

GAZ-M-20 in Warszawa (innenansicht)

Deska rozdzielcza FSO Warszawa M-20.

Oxfordian Kissuth. 08.07.2010

CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

12 czerwca 1935 r. zakończyła się boliwijsko-paragwajska wojna o Gran Chaco (1932-1935). Przyczyną konfliktu, w którym zginęło po obu stronach około 100.000 ludzi był spór o rzekę Paragwaj (zapewniającą dostęp do Atlantyku) oraz złoża ropy naftowej, znajdujące się rzekomo na spornym obszarze.

14 czerwca 1932 r. polski niszczyciel ORP "Wicher" wszedł do portu gdańskiego pomimo braku zgody senatu Wolnego Miasta Gdańska, aby powitać przybywający z kurtuazyjną wizytą zespół okrętów Royal Navy. Była to demonstracja siły zakładająca użycie broni w razie jakiegokolwiek incydentu ze strony władz Wolnego Miasta, której celem było zapewnienie respektowania prawa II Rzeczpospolitej do korzystania z tzw. „port d’attache” (Kryzys gdański).

15 czerwca 1667 r. w Paryżu Jean-Baptiste Denys (1643–1704), osobisty lekarz króla Francji Ludwika XIV, przeprowadził pierwszą w historii w pełni udokumentowaną transfuzję krwi. Więcej…

15 czerwca 1934 r. w Warszawie Hryhorij Maciejko (1913-1966), członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów dokonał zamachu na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego (1895-1934), który zmarł w szpitalu tego samego dnia. Zamach stał się bezpośrednią przyczyną stworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

15 czerwca 1952 r. w Londynie została zamordowana Krystyna Skarbek (1908-1952), bardziej znana jako Christine Granville, agentka brytyjskiego Special Operations Executive, uczestniczka wielu niezwykłych akcji w okupowanej Polsce i Francji.

16 czerwca 1815 r. pod Quatre Bras w Belgii doszło do ostatniej zwycięskiej bitwy Napoleona. Dwa dni później cesarz przegrał pod Waterloo.

17 czerwca 1767 r. w górzystym regionie Margeride na południu Francji odnaleziono ostatnią ze 104 śmiertelnych ofiar bestii z Gévaudan - tajemniczej kryptydy, która na początku XXI w. stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003).

18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę, a generał Pierre Cambronne dowodzący ostatnim czworobokiem cesarskiej gwardii rzekomo wypowiada zapewniające mu nieśmiertelność słowa „Gwardia umiera, nie poddaje się” (lub według Wiktora Hugo znacznie krócej, mniej patetycznie, lecz równie treściwie). Więcej…

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:

28 czerwca 1956 r. w Poznaniu w Zakładach im. Józefa Stalina rozpoczął się strajk, po którym nastąpiły protesty uliczne, będące spontanicznym wystąpieniem społecznym przeciwko polityce władz partyjno-państwowych PRL. Demonstracje te zostały brutalnie stłumione przez milicję i wojsko, zginęło około 60 osób. Poznański Czerwiec został określony w komunikacie Biura Politycznego PZPR jako "zamieszki uliczne" wywołane przez „agenturę imperialistyczną i reakcyjne podziemie”.

29 czerwca 1991 r. w Warszawie wyprodukowano ostatni egzemplarz samochodu FSO 125p (przed wygaśnięciem licencji w 1983 r. nazwa Polski Fiat 125p, później także FSO 1300/1500). Pojazd ten, zwany często "kredensem" (najpewniej z uwagi na cokolwiek kanciastą linię nadwozia) był produkowany  w Polsce przez 24 lata w liczbie 1 445 699 egzemplarzy i dla wielu Polaków stał się niezapomnianym (głównie z uwagi na niską jakość wykonania i wysoką awaryjność) początkiem przygody z motoryzacją, a także przedmiotem wielu niewybrednych żartów...

11 lipca 1943 r. w godzinach porannych oddziały Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii zaatakowały wsie i osiedla polskie na obszarze województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej (ówcześnie w składzie okupacyjnego Komisariatu Rzeszy Ukraina), mordując kilka tysięcy osób (tzw. „krwawa niedziela“, będąca częścią rzezi wołyńskiej - akcji masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej na Wołyniu w latach 1943-1944).

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...