Tego dnia w 1921 roku



25 września 1921 r. we Lwowie członkowie Ukraińskiej Organizacji Wojskowej dokonali zamachu na Józefa Piłsudskiego.

Zamachowiec Stepan Fedak oddał cztery strzały w kierunku jadącego otwartym samochodem Piłsudskiego. Pociski trafiły jednak siedzącego obok niego wojewodę lwowskiego Kazimierza Grabowskiego , który został niegroźnie ranny.

IKC

Ilustrowany Kuryer Codzienny – 1921, nr 262 (27 IX).

27 września 1921 r.

Domena publiczna, via Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Zamachowiec został ujęty na miejscu i wstępnie zlinczowany przez tłum, od śmierci uratowała go policja i żołnierze. Przesłuchany przez policję wyjaśnił, że celem zamachu był wojewoda Grabowski, a nie Piłsudski.

Ilustrowany Kuryer Codzienny, 27.09.1921

Ilustrowany Kuryer Codzienny – 1921, nr 262 (27 IX).

27 września 1921 r.

Domena publiczna, via Małopolska Biblioteka Cyfrowa

Zauważyć trzeba na koniec, że wymiar sprawiedliwości Rzeczpospolitej obszedł się z zamachowcem i organizatorami zamachu niezwykle łagodnie – nie bez udziału Piłsudskiego, który przesłuchany potwierdził wersję Fedaka (wbrew dość oczywistym faktom), jakoby celem zamachu był wojewoda. Stepan Fedak został skazany na sześć lat pozbawienia wolności (przy czym został zwolniony przed odbyciem całości kary na mocy amnestii), a jego wspólnicy na kary od półtora do dwóch i pół roku. Dwóch z nich, a to Dmytro Palijiw i Mychajło Matczak po odbyciu kar zostali posłami na Sejm RP z list ukraińskich partii politycznych działających  Polsce.

AKTUALIZACJA 25.09.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Zamach na marszałka Józefa Piłsudskiego. Grzegorz Mazur. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia 60, 407-417, 2005.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

15 czerwca 1667 r. w Paryżu Jean-Baptiste Denys (1643–1704), osobisty lekarz króla Francji Ludwika XIV, przeprowadził pierwszą w historii w pełni udokumentowaną transfuzję krwi. Więcej…

15 czerwca 1934 r. w Warszawie Hryhorij Maciejko (1913-1966), członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów dokonał zamachu na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego (1895-1934), który zmarł w szpitalu tego samego dnia. Zamach stał się bezpośrednią przyczyną stworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

15 czerwca 1952 r. w Londynie została zamordowana Krystyna Skarbek (1908-1952), bardziej znana jako Christine Granville, agentka brytyjskiego Special Operations Executive, uczestniczka wielu niezwykłych akcji w okupowanej Polsce i Francji.

16 czerwca 1815 r. pod Quatre Bras w Belgii doszło do ostatniej zwycięskiej bitwy Napoleona. Dwa dni później cesarz przegrał pod Waterloo.

17 czerwca 1767 r. w górzystym regionie Margeride na południu Francji odnaleziono ostatnią ze 104 śmiertelnych ofiar bestii z Gévaudan - tajemniczej kryptydy, która na początku XXI w. stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003).

18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę, a generał Pierre Cambronne dowodzący ostatnim czworobokiem cesarskiej gwardii rzekomo wypowiada zapewniające mu nieśmiertelność słowa „Gwardia umiera, nie poddaje się” (lub według Wiktora Hugo znacznie krócej, mniej patetycznie, lecz równie treściwie). Więcej…

19 czerwca 1867 r. w Cerro de las Campanas zwolennicy republikańskiego rządu prezydenta Benito Juáreza rozstrzelali cesarza Meksyku Maksymiliana I (1832-1867). Więcej…

21 czerwca 1989 r. Sąd Najwyższy USA wydał precedensowe orzeczenie (większością głosów 5:4) w sprawie Texas v. Johnson (491 U.S. 397), uznając publiczne spalenie flagi USA przez komunistycznego aktywistę za akt politycznego protestu przeciwko administracji prezydenta Reagana, a tym samym za przejaw wolności wypowiedzi, objęty ochroną wynikającą z Pierwszej Poprawki do Konstytucji. Sprawa do dziś pozostaje kontrowersyjna, czego wyrazem są powtarzające się próby uchwalenia przez Kongres tzw. Flag Desecration Amendment - poprawki do konstytucji USA, która umożliwi wprowadzenie karalności profanacji flagi (ostatnio w 2006 r.).

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...