Tego dnia w 1440 roku
26 października 1440 r. w Nantes stracono Gillesa de Rais (1404?-1440), marszałka Francji i seryjnego mordercę.
Po podwójnym procesie przed sądem kościelnym i świeckim podsądny został uznany za winnego m. in. herezji i licznych morderstw dzieci oraz skazany na powieszenie i spalenie. Podobny los spotkał jego dwóch wspólników.

Egzekucja Gillesa de Rais. 26 października 1440 r.
Autor nieznany. Miniatura na pergaminie. Około 1530 r. Bibliothèque nationale de France.
Domena publiczna, via Wikimedia Commons
Dokumenty procesowe sprawy Gillesa de Rais zawierają prawdopodobnie pierwszy historyczny opis przypadku wampiryzmu seksualnego. Ofiarami padło 140 dzieci, choć liczba ofiar przypuszczalnie była wyższa (według niektórych twierdzeń mogła wynosić nawet 600).
Od początków XX w. pojawiały się teorie, że Gilles de Rais był ofiarą spisku mającego na celu przejęcie jego majątku i de facto ofiarą zbrodni sądowej. Poglądy te znalazły kulminację w 1992 r. w medialnym wydarzeniu, które można określić jako „powtórny proces” Gillesa de Rais. Francuski prawnik Jean-Yves Goëau-Brissonnière powołał „sąd” złożony z prawników, pisarzy, polityków oraz biologa i lekarza (jednakowoż bez udziału mediewistów). Szacowne to gremium po ponownym „przeanalizowaniu” XV-wiecznego materiału dowodowego uniewinniło podsądnego.
„Wyrok” ten w zakresie zarzutów o morderstwa wydaje się mocno wątpliwy – choćby po lekturze biograficznej książki Michela Hérubel Gilles de Rais (tytuł oryginału francuskiego Gilles de Rais et le déclin du Moyen Âge. Librairie Académique Perrin, 1982 – polskie wydanie w tłumaczeniu Krystyny Arustowicz PIW 1987). Autor logicznie rozprawił się z poglądami historyków i pseudohistoryków czyniących z Gillesa de Rais ofiarę zbrodni sądowej, ponadto książka zawiera materiały źródłowe – dokumenty z postępowań sądowych w jego sprawie.
AKTUALIZACJA 26.10.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK
Gilles de Rais. Michel Hérubel. Państwowy Instytut Wydawniczy. Warszawa 1987.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
12 czerwca 1935 r. zakończyła się boliwijsko-paragwajska wojna o Gran Chaco (1932-1935). Przyczyną konfliktu, w którym zginęło po obu stronach około 100.000 ludzi był spór o rzekę Paragwaj (zapewniającą dostęp do Atlantyku) oraz złoża ropy naftowej, znajdujące się rzekomo na spornym obszarze. |
14 czerwca 1932 r. polski niszczyciel ORP "Wicher" wszedł do portu gdańskiego pomimo braku zgody senatu Wolnego Miasta Gdańska, aby powitać przybywający z kurtuazyjną wizytą zespół okrętów Royal Navy. Była to demonstracja siły zakładająca użycie broni w razie jakiegokolwiek incydentu ze strony władz Wolnego Miasta, której celem było zapewnienie respektowania prawa II Rzeczpospolitej do korzystania z tzw. „port d’attache” (Kryzys gdański). |
15 czerwca 1667 r. w Paryżu Jean-Baptiste Denys (1643–1704), osobisty lekarz króla Francji Ludwika XIV, przeprowadził pierwszą w historii w pełni udokumentowaną transfuzję krwi. Więcej… |
15 czerwca 1934 r. w Warszawie Hryhorij Maciejko (1913-1966), członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów dokonał zamachu na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego (1895-1934), który zmarł w szpitalu tego samego dnia. Zamach stał się bezpośrednią przyczyną stworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej. |
15 czerwca 1952 r. w Londynie została zamordowana Krystyna Skarbek (1908-1952), bardziej znana jako Christine Granville, agentka brytyjskiego Special Operations Executive, uczestniczka wielu niezwykłych akcji w okupowanej Polsce i Francji. |
16 czerwca 1815 r. pod Quatre Bras w Belgii doszło do ostatniej zwycięskiej bitwy Napoleona. Dwa dni później cesarz przegrał pod Waterloo. |
17 czerwca 1767 r. w górzystym regionie Margeride na południu Francji odnaleziono ostatnią ze 104 śmiertelnych ofiar bestii z Gévaudan - tajemniczej kryptydy, która na początku XXI w. stała się inspiracją dla barwnej filmowej opowieści Braterstwo wilków (Le Pacte des loups) w reżyserii Christophe’a Gansa (2003). |
18 czerwca 1815 r. pod Waterloo Napoleon Bonaparte przegrywa swą ostatnią bitwę, a generał Pierre Cambronne dowodzący ostatnim czworobokiem cesarskiej gwardii rzekomo wypowiada zapewniające mu nieśmiertelność słowa „Gwardia umiera, nie poddaje się” (lub według Wiktora Hugo znacznie krócej, mniej patetycznie, lecz równie treściwie). Więcej… |
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
28 czerwca 1956 r. w Poznaniu w Zakładach im. Józefa Stalina rozpoczął się strajk, po którym nastąpiły protesty uliczne, będące spontanicznym wystąpieniem społecznym przeciwko polityce władz partyjno-państwowych PRL. Demonstracje te zostały brutalnie stłumione przez milicję i wojsko, zginęło około 60 osób. Poznański Czerwiec został określony w komunikacie Biura Politycznego PZPR jako "zamieszki uliczne" wywołane przez „agenturę imperialistyczną i reakcyjne podziemie”. |
29 czerwca 1991 r. w Warszawie wyprodukowano ostatni egzemplarz samochodu FSO 125p (przed wygaśnięciem licencji w 1983 r. nazwa Polski Fiat 125p, później także FSO 1300/1500). Pojazd ten, zwany często "kredensem" (najpewniej z uwagi na cokolwiek kanciastą linię nadwozia) był produkowany w Polsce przez 24 lata w liczbie 1 445 699 egzemplarzy i dla wielu Polaków stał się niezapomnianym (głównie z uwagi na niską jakość wykonania i wysoką awaryjność) początkiem przygody z motoryzacją, a także przedmiotem wielu niewybrednych żartów... |
11 lipca 1943 r. w godzinach porannych oddziały Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii zaatakowały wsie i osiedla polskie na obszarze województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej (ówcześnie w składzie okupacyjnego Komisariatu Rzeszy Ukraina), mordując kilka tysięcy osób (tzw. „krwawa niedziela“, będąca częścią rzezi wołyńskiej - akcji masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej na Wołyniu w latach 1943-1944). |