Tego dnia w 1968 roku



27 marca 1968 r. w pobliżu miasta Kirżacz w Rosji w katastrofie samolotu treningowego MiG-15 UTI  zginął Jurij Gagarin (1934-1968), Bohater Związku Radzieckiego, okryty sławą pierwszego człowieka w kosmosie.

Yuri Gagarin (1961) - Restoration

Jurij Gagarin. 1961 r.
Zdjęcie: Arto Jousi
Domena publiczna,
via Wikimedia Commons
Źródło: Finnish Museum of Photography

Przyczyny wypadku, w którym zginęli Jurij Gagarin i jego instruktor Władimir Sieriogin do dziś budzą wątpliwości. Przeprowadzone zostały w tej sprawie trzy odrębne dochodzenia: przez Siły Powietrzne, komisję KC KPZR i KGB. Raport KGB odtajniono w 2003 r. Według niego przyczyną wypadku był szereg nieprawidłowości w działaniu personelu naziemnego lotniska w Czkałowie – jeszcze przed startem zostały złamane liczne przepisy dotyczące bezpieczeństwo lotu, m. in. przekazano pilotom nieaktualną prognozę pogody oraz nie zdjęto zewnętrznych zbiorników paliwa (co było niedopuszczalne przy wykonywaniu zaplanowanych na lot Gagarina manewrów: nurkowania, beczki, korkociągu, lotu poziomego z prędkością minimalną). W czasie lotu samolot wpadł w korkociąg przy prędkości 750 km/h (wskutek zderzenia z ptakiem lub gwałtownego manewru pilota), a wyprowadzenie okazało się niemożliwe z powodu podwieszonych zewnętrznych zbiorników i zbyt małej wysokości lotu (której prawidłową ocenę utrudniła pilotom właśnie pogoda). Z kolei dokumenty komisji powołanej w 1968 r. przez Komitet Centralny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, odtajnione w 2011 r. zawierają konkluzję, że przyczyną wypadku był gwałtowny manewr wykonany przez pilotów w celu uniknięcia zderzenia z balonem meteorologicznym bądź wejścia w górną warstwę chmur (?), co doprowadziło do utraty sterowności odrzutowca. Niezależnie od powyższych hipotez pojawiło się szereg innych teorii (w tym spiskowych), wśród których można wymienić nawet zabójstwo Gagarina na polecenie Leonida Breżniewa.

Mig15UTI- patrol

MiG 15 UTI podwieszonymi zewnętrznymi zbiornikami paliwa. 2017 r.

Zdjęcie: Tadekptaku.

CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

W 2013 r. kosmonauta Aleksiej Leonov (będący w pobliżu miejsca katastrofy  w 1968 r.) w wywiadzie dla telewizji Russia Today ujawnił kolejną wersję zdarzenia:  przyczyną, dla której MiG 15 UTI Gagarina wpadł w niekontrolowany korkociąg była turbulencja spowodowana przez bliski przelot innego odrzutowca. Miał to być odbywający lot testowy Su-15, którego pilot z naruszeniem zasad bezpieczeństwa lotu obniżył wysokość lotu z 10.000 m do 450 m i z prędkością ponaddźwiękową przeleciał w odległości kilkunastu metrów od MiGa Gagarina, nie widząc go z powodu warunków pogodowych.

AKTUALIZACJA 30.03.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Przyczyna śmierci Gagarina ujawniona po 40 latach. Zginął przez innego pilota. Wprost. 14.06.2013

Details in Death of Yuri Gagarin, First Man in Space, Revealed 45 Years Later. Scientific American. June 18, 2013

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYM TYGODNIU

30 września 1938 r. na konferencji w Monachium podpisano porozumienie dotyczące aneksji części terytoriów Czechosłowacji do III Rzeszy (układ monachijski). Więcej…

1 października 1908 r. rozpoczęto sprzedaż Forda Model T. Ogółem w latach 1908-1927 wyprodukowano około 15 milionów sztuk. Więcej…

2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej…

3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej…

3 października 1993 r. w Mogadiszu żołnierze amerykańscy wspierający misję ONZ rozpoczęli operację przeciwko bojownikom przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida, jedną z najważniejszych operacji miejskich podczas wojny domowej w Somalii.

4 października 1883 r. z Paryża w swój pierwszy kurs do Konstantynopola wyruszył legendarny Orient Express. Więcej…

4 października 1957 r. ZSRR wyniósł na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1. Satelita krążył wokół Ziemi 92 doby - do 4 stycznia 1958 r., kiedy wszedł w gęste warstwy atmosfery i spłonął. Wyniesienie Sputnika rozpoczęło wyścig pomiędzy ZSRR a USA o dominację w kosmosie.

5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej.

6 października 1973 r. na półwyspie Synaj oraz Wzgórzach Golan Egipt i Syria (wspierane przez siły ekspedycyjne innych państw arabskich) rozpoczęły działania wojenne przeciwko Izraelowi (wojna Jom Kippur). Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...