Tego dnia w 1986 roku



28 stycznia 1986 r. nad Florydą doszło do katastrofy startującego wahadłowca „Challenger”.

STS-51-L - Space Shuttle Challenger on the Crawler-Transporter

 „Challenger”na transporterze w drodze na stanowisko startowe. 22.12.1985 r.

Kennedy Space Center, Floryda.

NASA.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W chwili startu temperatura powietrza wynosiła około 2 st. C. Jak później stwierdzono przyczyniło się to do katastrofy, ponieważ wskutek niskiej temperatury pierścienie uszczelniające jednej z rakiet pomocniczych na paliwo stałe (SRB) utraciły sprężystość. Trzeba tu podkreślić, że część inżynierów firmy Morton Thiokol (producenta rakiet SRB) przewidywała taką możliwość, ale ich obawy zostały zlekceważone przez wyższą kadrę. Było to tym bardziej istotne, że pierścienie uszczelniające uznawano za element krytyczny, którego awaria może skutkować katastrofą.

STS-51-L

Ostatni start „Challengera”. 28.01.1986 r.

Kennedy Space Center, Floryda.

NASA.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Utrata elastyczności pierścieni uszczelniających rakiety SRB spowodowała wydostawanie się na zewnątrz płomienia, który w 73 sekundzie lotu przepalił jeden ze wsporników łączących rakietę ze zbiornikiem głównym, co doprowadziło do dezintegracji zespołu promu przy prędkości naddźwiękowej (ok. 1,92 Ma) na wysokości ponad 14  tysięcy metrów. Elementy promu po wytraceniu prędkości zaczęły następnie spadać do oceanu. Kabina załogi, która przetrwała rozpadnięcie się zespołu uderzyła w powierzchnię Atlantyku z prędkością około 330 km/h (prawdopodobnie w tym też momencie nastąpiła śmierć astronautów).

STS-51-L

Kilka sekund po eksplozji „Challengera”. 28.01.1986 r.

Kennedy Space Center, Floryda.

NASA.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W katastrofie zginęła cała siedmioosobowa załoga misji STS-51-L: Ellison S. Onizuka, Sharon Christa McAuliffe, Greg Jarvis, Judy Resnik, Michael J. Smith, Dick Scobee i Ron McNair. Wypadek spowodował też 32-miesięczną przerwę w programie lotów wahadłowców.

STS-51-L

Załoga misji STS-51-L. 15.11.1985 r.

NASA.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W raporcie komisji Rogersa badającej przyczyny wypadku stwierdzono, że bezpośrednią przyczyną katastrofy było uszkodzenie uszczelki łączącej elementy prawej rakiety dodatkowej na paliwo stałe, co miało wyniknąć z błędu projektowego. Za znaczący element, który przyczynił się do zaistnienia wypadku uznano także brak odpowiedniej reakcji NASA i producenta napędu rakietowego na błąd projektu.

Skrytykowano również sposób podejmowania decyzji w NASA oraz naciski jej kierownictwa na inżynierów – w jednym z dodatków do raportu autorstwa znanego fizyka Richarda Feynmana (1918-1988) podkreślono, że oszacowania pewnych kwestii technicznych wykonane przez kierownictwo instytucji były wysoce nierealistyczne i różniły się czasem o trzy rzędy wielkości od szacunków inżynierów.

„For a successful technology, reality must take precedence over public relations, for nature cannot be fooled.”

Richard Feynman

Report of the Presidential Commission on the Space Shuttle Challenger Accident – Appendix F.

Ustalenia te spowodowały dyskusję o aspektach bezpieczeństwa inżynieryjnego oraz o etyce pracy, a także zmiany w strukturach zarządzania NASA.

AKTUALIZACJA 28.01.2022 © ŁUKASZ SOBANIAK


Space Shuttle Overview: Challenger (OV-099). NASA.

STS-51L. William Harwood, CBS News. 2015.

Report of the Presidential Commission on the Space Shuttle Challenger Accident. NASA.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

1 czerwca 1962 r. w więzieniu w Ramli (Izrael) wykonano karę śmierci orzeczoną 15 grudnia 1961 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w Jerozolimie wobec SS-Obersturmbannführera Adolfa Eichmanna za zbrodnie przeciwko ludności żydowskiej, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz przynależność do organizacji uznanych w Norymberdze za przestępcze. Egzekucję poprzedziło odrzucenie apelacji przez Sąd Najwyższy Izraela i nieskorzystanie z prawa łaski przez prezydenta Icchaka Ben Cewiego. Wyrok wykonano zaraz po północy. W ciągu kilku godzin ciało skremowano, a popioły rozsypano w Morzu Śródziemnym poza wodami terytorialnymi Izraela.

2 czerwca 1953 r. Elżbieta II została koronowana na królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Koronacja odbyła się w Opactwie Westminsterskim i była pierwszą taką ceremonią transmitowaną przez telewizję.

3 czerwca 1666 r. w Cieśninie Kaletańskiej angielski wiceadmirał Sir George Ayscue (1616-1672) poddał Holendrom swój flagowy okręt HMS "Royal Prince". Więcej…

4 czerwca 1963 r. brytyjski sekretarz stanu ds. wojny John Profumo (1915-2006) podał się do dymisji w następstwie ujawnionego skandalu obyczajowego z wątkami szpiegowskimi (Afera Profumo). Rezygnację polityka podano do publicznej wiadomości następnego dnia. Więcej…

4 czerwca 1989 r. w Polsce odbyły się pierwsze po II wojnie światowej częściowo wolne wybory do Sejmu i wolne wybory do Senatu. W 2013 r. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w przekonaniu "o szczególnym znaczeniu tej daty dla Polski" ustanowił 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich.

5 czerwca 1963 r. w Killinardrish (Cork) w Irlandii zmarł generał Adrian Carton de Wiart (1880-1963), uczestnik wojny burskiej, obu wojen światowych, a w międzyczasie wojny polsko-bolszewickiej. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...