Tego dnia w 1981 roku



30 marca 1981 r. w Waszyngtonie przed hotelem Hilton doszło do zamachu na prezydenta Ronalda Reagana (1911-2004).

Zamachowiec oddał sześć strzałów z broni krótkiej. Oprócz Reagana ranne zostały trzy osoby: jego rzecznik prasowy James Brady (został trwale sparaliżowany), agent Secret Service Tim J. McCarthy oraz policjant Thomas Delahanty.

Sam prezydent został trafiony rykoszetem, pocisk odbity od limuzyny trafił w płuco a następnie doszło do krwotoku wewnętrznego i utraty znacznej ilości krwi. Ronald Reagan do momentu utraty przytomności znosił to z właściwym sobie humorem (pisząc  do żony i syna kartkę o treści: Jak to mówił Churchill, nie ma nic lepszego, niż zamach, który się nie udał). Przed samym zabiegiem operacyjnym ratującym życie powiedział do chirurgów: Mam nadzieje, że wszyscy jesteście republikanami…

Reagan assassination attempt montage

Montaż zdjęć przedstawiających fazy zamachu – 30.03.1981 r.

Montaż: Michael Evans; zdjęcia udostępnione przez Ronald Reagan Library

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Sprawcą okazał się niejaki John Hinckley jr, a zamach sprawą całkowicie apolityczną. Według opinii biegłych zamachowiec cierpiał na depresję oraz zaburzenia osobowości. Motywem jego czynu miała być chęć zwrócenia na siebie uwagi aktorki Jodie Foster, związana z obsesją na punkcie filmu „Taksówkarz” Martina Scorsese.

Oskarżony o próbę zabójstwa prezydenta John Hinckley jr został ostatecznie uznany za niepoczytalnego i orzeczono wobec niego detencję (werdykt „not guilty by reason of insanity”). W zamkniętym zakładzie psychiatrycznym spędził 35 lat (zwolniono go w 2016 r.).

Po wielu latach, w 1993 r. (już za prezydentury Billa Clintona, zwolennika kontrolowania dostępu do broni) sprawa miała wpływ na amerykańskie ustawodawstwo ingerujące w prawo do posiadania broni.

Tzw. Ustawa Brady’ego (Brady Handgun Violence Prevention Act), którą osobiście poparł Ronald Reagan w 1991 r. (mimo swojego członkostwa w National Rifle Association of America) wprowadziła pewne istotne obwarowania wobec nabywców broni palnej, które mają zapobiegać jej nabyciu przez określone kategorie osób stwarzających ryzyko  użycia przemocy.

Stało się tak pomimo energicznej kontrakcji kongresmenów kwestionujących konstytucyjność Ustawy Brady’ego z uwagi na treść Drugiej Poprawki do Konstytucji. Dopiero z czasem Sąd Najwyższy USA przesądził, że treść Drugiej Poprawki odnosi się zarówno do prawa federalnego jak i stanowego oraz chroni prawo do prywatnego posiadania broni do celów indywidualnej samoobrony (sprawy District of Columbia v. Heller i McDonald v. Chicago).

Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy zasugerował, że wprowadzenie ograniczeń prawa do posiadania broni m. in. w odniesieniu do niektórych kategorii osób wskazanych w Ustawie Brady’ego (osoby psychicznie chore i skazane za poważne przestępstwa) może być „przypuszczalnie legalne”…

AKTUALIZACJA 30.03.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Ronald Reagan is Shot OnThisDay.

Jodie Foster, Ronald Reagan and a Madman Old News. 30.03.2017

Why I’m for the Brady Bill By Ronald Reagan. New York Times 29.03.1991

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

23 lutego 1836 r. rozpoczęło się oblężenie Alamo (fortu w starej misji w San Antonio de Béxar) przez oddziały meksykańskie pod dowództwem generała Antonio Lópeza de Santa Anna, najbardziej znany współcześnie epizod wojny o niepodległość Teksasu (1835-1836). Więcej…

24 lutego 1953 r. wykonano karę śmierci na generale Auguście Emilu Fieldorfie ps. „Nil” (1895-1953), żołnierzu I Brygady Legionów, uczestniku wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. i kampanii wrześniowej 1939 r. , a w czasie okupacji dowódcy Kedywu Armii Krajowej oraz zastępcy Komendanta Głównego Armii Krajowej. Więcej…

25 lutego 1831 r. rozegrała się bitwa o Olszynkę Grochowską, uznawana za najbardziej krwawą bitwę powstania listopadowego. Więcej…

26 lutego 1815 r. Napoleon Bonaparte powraca z Elby. Rozpoczyna się "100 dni" Napoleona (a właściwie 112), trwające do ostatecznej klęski pod Waterloo (18.06.1815).

27 lutego 1934 r. w Berlinie w czasie wystawnego przyjęcia Gestapo aresztowało rotmistrza Jerzego Sosnowskiego (1896-1939?), oficera polskiego wywiadu znanego w Niemczech jako Georg von Nalecz-Sosnowski. Wraz  z Jerzym Sosnowskim w jego mieszkaniu aresztowani zostali wszyscy uczestnicy imprezy w liczbie kilkudziesięciu osób. Elita towarzyska Berlina w wieczorowych strojach wprost z przyjęcia została przewieziona dwoma ciężarówkami do głównej siedziby Gestapo przy Prinz-Albrecht-Straße 8, gdzie wszystkich poddano rewizji osobistej, przesłuchaniom, a następnie osadzono w celach.

28 lutego 1997 r. w Los Angeles miała miejsce strzelanina w North Hollywood, uznana za najdłuższą strzelaninę w historii amerykańskiej policji. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...