Tego dnia w 1938 roku



30 września 1938 r. na konferencji w Monachium podpisano porozumienie dotyczące aneksji części terytoriów Czechosłowacji do III Rzeszy (układ monachijski).

Sygnatariusze porozumienia: Neville Chamberlain (Wielka Brytania), Édouard Daladier (Francja), Adolf Hitler (Niemcy) i Benito Mussolini (Włochy) podpisali układ bez udziału przedstawicieli Czechosłowacji, uzgadniając przyłączenie należącego do niej Kraju Sudetów do Niemiec (czego domagali się Niemcy sudeccy przy poparciu III Rzeszy). Było to efektem krótkowzrocznej  i naiwnej polityki ustępstw państw zachodnich wobec Hitlera, której celem nadrzędnym stało się uniknięcie kolejnej wojny za wszelką cenę.

MunichAgreement

Neville Chamberlain powraca z konferencji w Monachium, triumfalnie informując o zawarciu porozumienia, które ocali pokój. Lotnisko Heston. 30 września 1938 r.

Ministry of Information

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

Jednak nawet z punktu widzenia doraźnych interesów państw zachodnioeuropejskich (w tym w szczególności uniknięcia wojny) polityka appeasementu była całkowicie chybiona. Jeszcze przed zawarciem układu monachijskiego jego istotę i skutki najtrafniej ujął Winston Churchill: „Anglii zaoferowano wybór pomiędzy wojną a hańbą. Wybrała hańbę, i będzie miała wojnę” (list do Davida Lloyda George’a, 13.08.1938).

Jak pokazały wydarzenia następnego roku nie mylił się. Czechosłowacja utraciła nie tylko Kraj Sudetów i znajdujące się tam fortyfikacje, ale także możliwość skutecznej obrony. W tej sytuacji w ciągu 6 miesięcy od podpisania układu monachijskiego Hitler nie dotrzymując jego postanowień zajął 14 marca 1939 resztę Czecho-Słowacji, tworząc Protektorat Czech i Moraw oraz formalnie niezależną Słowację.

Dopiero te wydarzenia wraz z oderwaniem od Litwy okręgu Kłajpedy skłoniły rząd brytyjski do porzucenia polityki appeasementu (m. in. poprzez ogłoszenie gwarancji dla Polski na wypadek ataku III Rzeszy). Było już jednak za późno – eskalacja żądań Hitlera doprowadziła do konfliktu z Polską i wybuchu drugiej wojny światowej.

AKTUALIZACJA 29.09.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK


Britain and Germany Make Anti-War Pact; Hitler Gets Less Than His Sudeten Demands; Polish Ultimatum Threatens Action Today. The New York Times. 01.10.1938.

The Munich Crisis, 1938: Prelude to World War II. Igor Lukes, Erik Goldstein. Frank Cass, New York. 1999.

INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:

23 lutego 1836 r. rozpoczęło się oblężenie Alamo (fortu w starej misji w San Antonio de Béxar) przez oddziały meksykańskie pod dowództwem generała Antonio Lópeza de Santa Anna, najbardziej znany współcześnie epizod wojny o niepodległość Teksasu (1835-1836). Więcej…

24 lutego 1953 r. wykonano karę śmierci na generale Auguście Emilu Fieldorfie ps. „Nil” (1895-1953), żołnierzu I Brygady Legionów, uczestniku wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. i kampanii wrześniowej 1939 r. , a w czasie okupacji dowódcy Kedywu Armii Krajowej oraz zastępcy Komendanta Głównego Armii Krajowej. Więcej…

25 lutego 1831 r. rozegrała się bitwa o Olszynkę Grochowską, uznawana za najbardziej krwawą bitwę powstania listopadowego. Więcej…

26 lutego 1815 r. Napoleon Bonaparte powraca z Elby. Rozpoczyna się "100 dni" Napoleona (a właściwie 112), trwające do ostatecznej klęski pod Waterloo (18.06.1815).

27 lutego 1934 r. w Berlinie w czasie wystawnego przyjęcia Gestapo aresztowało rotmistrza Jerzego Sosnowskiego (1896-1939?), oficera polskiego wywiadu znanego w Niemczech jako Georg von Nalecz-Sosnowski. Wraz  z Jerzym Sosnowskim w jego mieszkaniu aresztowani zostali wszyscy uczestnicy imprezy w liczbie kilkudziesięciu osób. Elita towarzyska Berlina w wieczorowych strojach wprost z przyjęcia została przewieziona dwoma ciężarówkami do głównej siedziby Gestapo przy Prinz-Albrecht-Straße 8, gdzie wszystkich poddano rewizji osobistej, przesłuchaniom, a następnie osadzono w celach.

28 lutego 1997 r. w Los Angeles miała miejsce strzelanina w North Hollywood, uznana za najdłuższą strzelaninę w historii amerykańskiej policji. Więcej…

WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...