Tego dnia w 1944 roku
31 sierpnia 1944 r. w Lublinie Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego wydał Dekret o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego, potocznie zwany sierpniówką.
Był to jeden z pierwszych na świecie aktów prawnych dotyczących odpowiedzialności za zbrodnie wojenne popełnione w czasie II wojny światowej.
Przepisami sierpniówki zaostrzono z mocą wsteczną (a więc z naruszeniem zasady lex retro non agit) kary za czyny będące zbrodniami wojennymi i przestępstwami przeciwko ludzkości.
Co gorsza, w rzeczywistości dekret był wykorzystywany nie tylko do ścigania kolaborantów i osób odpowiedzialnych za współudział w Holocauście, ale stał się narzędziem terroru wymierzonego w podziemie niepodległościowe – skazywano na jego podstawie żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i innych podziemnych organizacji (m.in. tak popełniono w 1952 r. mord sądowy na generale Emilu Fieldorfie).
Dekret sierpniowy był nowelizowany dwukrotnie w latach 1945-1946 i formalnie obowiązuje do dziś. Według niektórych teoretyków prawa karnego jest jedynym aktem w polskim systemie prawnym nadal przewidującym karę śmierci, aczkolwiek podlegającą ex lege zamianie na karę dożywotniego pozbawienia wolności na podstawie Przepisów wprowadzających Kodeks karny z 1997 r.
AKTUALIZACJA 30.08.2021 © ŁUKASZ SOBANIAK
Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 grudnia 1946 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego. Dziennik Ustaw 1946 nr 69 poz. 377. 11.12.1946.
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH NA ŚWIECIE W NAJBLIŻSZYCH DNIACH:
15 września 1940 r. w czasie bitwy o Anglię lotnictwo brytyjskie odparło największy niemiecki zmasowany nalot na Londyn, w którym uczestniczyło łącznie 1120 samolotów. Więcej… |
16 września 1920 r. w Nowym Jorku doszło do zamachu bombowego na Wall Street, w wyniku którego zginęło 38 osób, a około 140 zostało rannych. Podejrzenia kierowały się w stronę grup anarchistycznych i komunistycznych, ale śledztwo prowadzone najpierw przez Bureau of Investigation, a następnie przez Federal Bureau of Investigation nigdy nie doprowadziło do ustalenia sprawcy. |
17 września 1944 r. nad Holandią rozpoczęła się nieudana aliancka operacja desantowa Market Garden. Więcej… |
19 września 1356 r. w bitwie pod Poitiers Francja poniosła katastrofalną klęskę. Król Jan II (1319-1364) i wielu możnych dostało się do angielskiej niewoli. Przegrana francuska miała wymiar nie tylko militarny, ale i finansowy: okup za pojmanego króla Jana II wyniósł 3 miliony écu, co stanowiło dwukrotność rocznych dochodów królestwa (traktat w Brétigny - 1360 r.). |
20 września 1926 r. w Cicero w stanie Illinois Earl „Hymie” Weiss dokonał drugiego nieudanego zamachu na Ala Capone. Więcej… |
21 września 1943 r. na greckiej wyspie Kefalinia (Kefalonia) oddziały 1 Dywizji Górskiej Wehrmachtu rozpoczęły trwającą kilka dni masakrę włoskich jeńców wojennych z 33 Dywizji Piechoty Acqui. Więcej… |
INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W POLSCE W NAJBLIŻSZYCH TYGODNIACH:
17 września 1939 r. w Moskwie o godz. 3.00 ambasadorowi Rzeczpospolitej Polskiej w ZSRR Wacławowi Grzybowskiemu przedstawiono notę o uznaniu wszelkich układów zawartych z Polską (w tym w szczególności traktatu ryskiego z 1921 r. i paktu o nieagresji z 1932 r.) za nieobowiązujące – jako zawartych z nieistniejącym państwem. Równocześnie rozpoczęła się zbrojna agresja ZSRR na Polskę, czyli według historiografii sowieckiej i rosyjskiej „wyzwoleńczy pochód Armii Czerwonej”. Było to oczywiste złamanie prawa międzynarodowego i zobowiązań traktatowych. |
18 września 1939 r. w Jeziorach Poleskich (obecnie Wełyki Ozera – Ukraina) nad ówczesną granicą polsko-sowiecką popełnił samobójstwo Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939) – pisarz, poeta, malarz, fotograf i teoretyk sztuki. Więcej… |
18 września 1939 r. w Skidlu w województwie białostockim II Rzeczpospolitej byli członkowie rozwiązanej w 1938 r. Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi prawdopodobnie inspirowani przez sowieckie służby specjalne doprowadzili do wybuchu antypolskiej rebelii (tzw. powstanie skidelskie). Więcej… |
22 września 2000 r. w Bielsku-Białej po 27 latach zakończono produkcję Fiata 126p. W Polsce wyprodukowano łącznie 3 318 674 egzemplarzy. Ostatni egzemplarz jest żółty i został przekazany do muzeum Fiata w Turynie. |
25 września 1921 r. we Lwowie członkowie Ukraińskiej Organizacji Wojskowej dokonali zamachu na Józefa Piłsudskiego. Więcej… |
27 września 1939 r. w Warszawie rozkazem generała Juliusza Rómmla powołano Służbę Zwycięstwu Polski (SZP), pierwszą organizację zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego. Już w listopadzie 1939 r. nastąpiła likwidacja SZP z przejęciem jej struktur przez Związek Walki Zbrojnej, który w 1942 r. został przemianowany na Armię Krajową. |
2 października 1938 r. wojska polskie wkroczyły na Zaolzie. Wcześniej Czechosłowacja w odpowiedzi na polskie ultimatum wyraziła zgodę na przekazania Polsce spornego terytorium. Więcej… |
3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim około godziny 2 w nocy podpisano układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, będący aktem kapitulacji Powstania Warszawskiego. Więcej… |
5 października 1716 r. w bitwie pod Kowalewem armia saska króla Augusta II Mocnego pokonała wojska konfederacji tarnogrodzkiej. W czasie bitwy doszło do ostatniej w historii szarży husarii, która została powstrzymana ogniem broni palnej. |
11 października 1969 r. w Arundel w Kanadzie zmarł generał Kazimierz Sosnkowski (1885-1969), jeden z najwybitniejszych polskich dowódców wojskowych. |
