Tego dnia w 1941 roku



31 października 1941 r. w Dakocie Południowej zakończono 14-letnie prace nad wykutym w skale Mount Rushmore National Memorial, przedstawiającym głowy czterech prezydentów USA.

Obraz Mount Rushmore stał się symbolem demokracji, wolności i patriotyzmu. Jak to jednak zwykle bywa kryją się za nim również mniej chwalebne karty historii.

Mt. Rushmore Early Morning

Mount Rushmore.

Autor: Bbadgett. 5 sierpnia 2011.

CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Monument powstał w latach 1927-1941 w Górach Czarnych, uważanych przez Dakotów (Siuksów) za święte miejsce wykorzystywane w czasie modlitw, ceremonii, poszukiwania wizji i składania ofiar. Pomimo że traktaty z Fort Laramie (1851, 1868) gwarantowały Dakotom prawa do Black Hills, po odkryciu tam złota stały się one terenem ekspansji osadników i eksploatacji górniczej (oprócz złota wydobywano także ołów, węgiel i sól). Było to oczywiste pogwałcenie traktatów,  prawa własności oraz prawa do wolności praktyk religijnych, które wkrótce stało się przyczyną słusznej wojny. W czasie wojny o Góry Czarne (zwanej też Great Sioux War) doszło m. in. do słynnej bitwy pod Little Big Horn (1876), zakończonej tak niefortunnie dla pułkownika Georga Custera i znacznej części 7 Regimentu Kawalerii Stanów Zjednoczonych. Niemniej jednak Indianie wojnę ostatecznie przegrali i zostali zmuszeni do rezygnacji z praw do Gór Czarnych. Otworzyło to drogę do nieskrępowanej ekspansji osadników i rozwoju miast takich jak Deadwood.

Six Grandfathers

Mount Rushmore w stanie surowym, znana wtedy bardziej jako Six Grandfathers

National Park Service. Około 1905 r.

Domena publiczna, via Wikimedia Commons

W tych okolicznościach historycznych nie może dziwić, że realizacja projektu Mount Rushmore National Memorial (któremu od początku przyświecał cel zwiększenia ruchu turystycznego w rejonie) dla bardziej tradycyjnej części Dakotów stała się symbolem ostatecznego zagarnięcia ich świętego miejsca oraz braku szacunku i zrozumienia dla rdzennych mieszkańców tych ziem.

Wyrok Sądu Najwyższego USA z 23 lipca 1980 r. zapadły w wyniku apelacji rządu USA od orzeczenia U.S. Court of Claims (sprawa United States vs Sioux Nation of Indians – 448 U.S. 371) rozstrzygnął, że w związku z pozbawieniem Siuksów własności Gór Czarnych po 1876 r.  nie zostało wypłacone im słuszne odszkodowanie. Jednocześnie uwzględniając szereg czynników (takie jak wartość ziemi w 1877 r., wartość wydobytego nielegalnie w Górach Czarnych złota oraz odsetki) wysokość należnego odszkodowania określono na kwotę blisko 106 mln $.

Tych nędznych 100 mln $ Dakotowie dumnie nie przyjęli od bladych twarzy uznając, że akceptacja rozstrzygnięcia (które w istocie stanowi próbę legalizacji przywłaszczenia świętego miejsca) spowoduje prawne wygaśnięcie ich roszczeń o zwrot Gór Czarnych. Zamiast odszkodowania domagają się zwrotu przynajmniej części Black Hills w naturze…


The Six Grandfathers Before It Was Known as Mount Rushmore. Native Hope. 2020.

United States v. Sioux Nation of Indians, 448 U.S. 371 (1980). JUSTIA. US Supreme Court.

Sacred Site Pe’ Sla Gains Indian Land Status. Shakopee Mdewakanton Sioux Community. 14.03.2016.


INNE ROCZNICE WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W NAJBLIŻSZYM TYGODNIU

21 maja 1924 r. w Chicago został porwany i zamordowany 14-letni Bobby Franks. Mordercami okazali się studenci Nathan Leopold i Richard Loeb, działający z zamiarem popełnienia zbrodni doskonałej. Więcej…

22 maja 1939 r. w Berlinie Włochy i III Rzesza zawarły Pakt stalowy - układ polityczny i wojskowy wymierzony przeciw państwom zachodnim. Więcej…

23 maja 1934 r. na leśnej drodze w Bienville Parish w Luizjanie zginęli Bonnie Parker i Clyde Barrow, zastrzeleni w zasadzce przez egzekutorów prawa z Teksasu i Luizjany. Zdarzenie to poprzedził wielomiesięczny pościg za słynną parą w związku z ich napadami rabunkowymi,  morderstwami i porwaniami. Więcej…

24 maja 1626 r. Dyrektor Generalny Nowych Niderlandów Peter Minuit (1589-1638) kupił od Delawarów (Algonkinów) wyspę Manhattan. Więcej…

25 maja 1913 r. w Wiedniu popełnił samobójstwo pułkownik Alfred Redl (1864-1913), wysoki oficer austro-węgierskiego kontrwywiadu, zdemaskowany jako agent rosyjski o pseudonimie Opernball-13. Więcej…

26 maja 1868 r. w Londynie odbyła się ostatnia publiczna egzekucja w Wielkiej Brytanii. Więcej…

27 maja 1692 r. gubernator Massachusetts Sir William Phips (1651-1695) powołał sąd przysięgłych (Court of Oyer and Terminer) do osądzenia sprawy czarownic z Salem. Więcej…


WIĘCEJ WYDARZEŃ HISTORYCZNYCH W CIĄGU ROKU...